Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Büyük Çekici Nedir?

250 Milyon Işık Yılı Uzakta Olmasına Rağmen, Samanyolu Galaksisi'ni Saatte 2.2 Milyon Kilometre Hızla Üzerine Çeken Kütlenin Kaynağı Nedir?

Büyük Çekici Nedir?
6 dakika
4,963
  • Galaktik Astronomi
  • Fiziksel Kozmoloji

Büyük Çekici, Samanyolu Galaksisi ile civarındaki birçok diğer galaksiyi üzerine çeken, çok büyük bir kütledir. Bunun biraz muğlak bir tanım olduğunu biliyoruz; çünkü bu "kütleçekimsel çekici"nin tam olarak neden böyle bir etkiye sahip olduğundan emin değiliz. Öyle ki bu kütle, galaksiler arası uzayda bir "kütleçekim anomalisi" olarak değerlendirilmektedir. Bir "anomali" olmasına rağmen, Laniakea Süperkümesi'nin görünürdeki kütleçekim merkezi olması bakımından astronomik öneme sahiptir.

Aslında Büyük Çekici, doğrudan gözleyebildiğimiz bir şey değildir; daha ziyade onu, yüz milyonlarca ışık yılı ötedeki galaksiler üzerindeki etkisiyle tespit edebilmekteyiz.[1] Onu gözleyememe nedenimiz, Büyük Çekici'nin "Kaçınma Bölgesi" (İng: "Zone of Avoidance") olarak bilinen, Samanyolu Galaksisi'nin gaz ve toz açısından çok yoğun olan merkezinin ardında kalan bir noktada yer almasıdır. Teleskoplarımızı buraya çevirdiğimizde, gaz ve toz bulutu dolayısıyla pek bir şey göremeyiz. Ama tabii ki civardaki yıldızların ve galaksilerin hareketlerine bakarak, nerede ne tür kütleçekim kaynakları olduğunu hesaplamak mümkündür. Buna bağlı olarak yapılan hesaplamalar, Büyük Çekici'nin kütlesinin, Samanyolu Galaksisi'nin toplam kütlesinin en az on binlerce katı olduğunu göstermektedir.

Bu Reklamı Kapat

Bu gözlemleri yapabilme sebebimiz, söz konusu cisimlerin Hubble Akışı denen bir kavram çerçevesinde kırmızıya kaymasıdır. Kırmızıya kayma; bir nesneden yayılan radyasyonun dalga boyunun artmasıdır. Dalga boyu artan galaksilerden gelen ışık, kırmızımsı bir renge bürünür ve daha kırmızı olan galaksi, bizden daha da uzakta demektir. Evrenden gözlenen galaksilerden gelen ışığın birkaç istisnası haricinde tayfın hep kırmızı bölgesine kaydığı gözlenir. Edwin Hubble, yaptığı bu gözlemin sonucunda, evrenin genişlediğini keşfetmiştir.

İşte bu galaksilerin kırmızıya kaymasındaki değişimler, Büyük Çekici'nin varlığını gösterir. Ancak kırmızıya kaymalarındaki varyasyonlar yeterince büyük ve anomaliye doğru hafifçe çekildiklerini ortaya çıkaracak kadar düzenlidir. Kırmızıya kaymalarındaki varyasyonlar, "tuhaf hızlar" olarak bilinir ve Büyük Çekici'ye doğru açısal sapmaya bağlı olarak yaklaşık +700 km/s ila -700 km/s arasında bir aralığı kapsar.[2], [3]

Bu Reklamı Kapat

Tüm yakın kızılötesi uzayın panoramik görüntüsü. Büyük Çekici sağ altta uzun mavi okla gösteriliyor.
Tüm yakın kızılötesi uzayın panoramik görüntüsü. Büyük Çekici sağ altta uzun mavi okla gösteriliyor.
NASA

Büyük Çekici Nerede?

Büyük Çekici'nin kendisi, Shapley Süperkümesi'ne doğru ilerlemektedir. Güney Afrikalı astrofizikçilerden oluşan bir ekip tarafından yapılan son astronomik çalışmalar, Büyük Çekici'nin teorize edilmiş konumunda, "Vela Süperkümesi" olarak adlandırılan bir galaksi süperkümesini ortaya çıkarmıştır.[4]

Evrenin tekdüze genişlemesinden sapmanın ilk belirtileri 1973'te ve 1978'de tekrar bildirilmiştir. Büyük Çekici'nin yeri nihayet 1986'da belirlenmiştir: Büyük Çekici; Samanyolu'ndan uzakta, Güney Üçgeni (Triangulum Australe) ve Marangoz Meydanı (Norma) takımyıldızları yönünde en az 150 milyon ila 250 milyon ışık yılı arasında (47-79 Mpc) uzaklıkta bir yerde bulunur.[5]

Bu yöndeki nesneler kaçınma bölgesinde (Samanyolu Galaksisi tarafından gizlenen, hiçbir şekilde gözlemlenemeyen bir bölge) yatar. Bu nedenle görünür dalga boylarıyla çalışmak zor olsa da, X-ışını gözlemleri, uzay bölgesinin Norma kümesinin (ACO 3627) hakim olduğunu ortaya koymuştur.[6]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Hubble Uzay Teleskobu'nun, Büyük Çekici'nin bulunduğu bir görüntüsünün betimlemesi.
Hubble Uzay Teleskobu'nun, Büyük Çekici'nin bulunduğu bir görüntüsünün betimlemesi.
Vikipedi

Görünen Kütle Üzerine Tartışmalar

1992'de, Büyük Çekici'nin görünür sinyalinin çoğu, "Malmquist Önyargısı" (İng: "Malmquist Bias") adı verilen istatistiksel bir etkiye atfedildi.[2] 2005 yılında, "Kaçınma Bölgesinde Kümeler Projesi" (İng: "Clusters in the Zone of Avoidance" ya da kısaca CIZA) olarak bilinen gökyüzünün bir kısmının X-ışını incelemesini yapan gökbilimciler, Büyük Çekici'nin aslında bilim insanlarının başlangıçta tahmin ettiği kütlenin sadece 10'da 1'i olduğunu bildirdi. Ayrıca araştırma, Samanyolu Galaksisi'nin aslında Büyük Çekici'nin ötesinde yer alan ve "Shapley Çekicisi" olarak adlandırılan Shapley Süperkümesi'nin yakınındaki çok daha büyük bir galaksi kümesine doğru çekildiğini doğruladı.[3]

2016 yılında, Güney Afrikalı astronom Renée C. Kraan-Korteweg başkanlığındaki Güney Afrikalı, Avrupalı ve Avustralyalı araştırmacılardan oluşan çok uluslu bir ekip, gizemli Büyük Çekici'yi büyük ölçüde açıklayacak bir galaksi kümesinin keşfini açıkladı. AAOmega spektrograf, 3.9 metre Anglo-Avustralya Teleskop ve Güney Afrika Büyük Teleskobu verileri kullanarak, astronomlar tarafından bir yer çekimi anomalisi için gerekli açıklama sağlayan "üstkümesi" tanımı ile tutarlı, aşırı yoğun, galaktik bir bölge tespit edildi. Bu bölge Vela Süperkümesi'dir.

Karanlık Akış

Astrofizikte karanlık akış, galaksi kümelerinin kendine özgü hızının olası rastgele olmayan bir bileşenidir. Ölçülen hız, Hubble Yasası tarafından tahmin edilen, galaksi kümelerinde ortak bir yönde akan olası küçük, açıklanamayan, "karanlık" bir hıza eklenen toplamıdır.

Karanlık akışın Erboğa ve Suyılanı takımyıldızları yönünde aktığı belirlendi. Bu, ilk olarak 1973'te keşfedilen bir kütleçekimsel gizem olan Büyük Çekici'nin yönüne karşılık gelir. Bununla birlikte, Büyük Çekici'nin kütle çekiminin büyük bir galaksi kümesi olan Norma kümesinden kaynaklandığı düşünülüyordu. Norma kümesi, Dünya'dan yaklaşık olarak 250 milyon ışık yılı uzaktadır.

Karanlık akış. Renkli noktalar, 4 mesafe aralığından birindeki kümelerdir ve daha kırmızı renkler daha büyük mesafeyi belirtir. Renkli elipsler, karşılık gelen rengin kümeleri için toplu hareketin yönünü gösterir. Her bir uzaklık dilimindeki temsili galaksi kümelerinin görüntüleri de gösterilmiştir.
Karanlık akış. Renkli noktalar, 4 mesafe aralığından birindeki kümelerdir ve daha kırmızı renkler daha büyük mesafeyi belirtir. Renkli elipsler, karşılık gelen rengin kümeleri için toplu hareketin yönünü gösterir. Her bir uzaklık dilimindeki temsili galaksi kümelerinin görüntüleri de gösterilmiştir.
NASA

Mart 2010'da yapılan bir çalışmada astronom Alexander Kashlinsky, 3 yıllık sonuçlar yerine 5 yıllık WMAP sonuçlarını kullanarak ve 700 adet olan gözlemlenen galaksi kümelerinin sayısını da ikiye katlayarak 2008'deki çalışmalarını genişletti. Ekip ayrıca küme kataloğunu farklı mesafe aralıklarını temsil eden dilimler şeklinde 4'e ayırdı. Daha sonra her bir dilimdeki kümeler için tercih edilen akış yönünü incelediler. Bu yönün boyutu ve kesin konumu bir miktar farklılık gösterirken, dilimler arasındaki genel eğilimler dikkate değer bir uyum sergilemektedir. Konuyla ilgili Kashlinsky şöyle diyor:

Bu Reklamı Kapat

Bu eksen boyunca hareketi tespit ediyoruz, ancak şu anda verilerimiz kümelerin hareketlerini güçlü bir şekilde belirtemiyor.

Ekip şimdiye kadar bu etkiyi 2,5 milyar ışık yılı olarak katalogladı ve kataloğunu mevcut mesafenin 2 katına çıkarmayı umuyor.

Yalnızca 65 milyon ışık yılı uzaklıkta yoğun bir yığın halinde paketlenmiş 1300'den fazla galaksiden oluşan Başak Süperkümesi'nin küçük bir bölgesinin ultraviyole görüntüsü.
Yalnızca 65 milyon ışık yılı uzaklıkta yoğun bir yığın halinde paketlenmiş 1300'den fazla galaksiden oluşan Başak Süperkümesi'nin küçük bir bölgesinin ultraviyole görüntüsü.
NASA

Sonuç

Büyük Çekici ilk olarak 1970'lerde astronomların Samanyolu'nun bir kısmının diğer kısmından biraz daha sıcak olduğunu keşfetmeleriyle kuramlaştırıldı. Sonuç; milyarlarca yıldır bir şey bizi ve etrafımızdaki her şeyi kendisine yavaş ama emin adımlarla çekiyor (saniyede yaklaşık 600 km hızla) ve bundan kaçış yok. Bu kadar büyük mesafelerde ve aynı anda tüm galaksilere karşı böylesine güçlü olan tek kuvvet yüksek bir kütle çekimi olabilir. Bu da demek oluyor ki; uzayın derinliklerinde sert bir şekilde kütleçekimi uygulayan devasa bir şey var.

Büyük Çekici, öylesine büyüktür ki, 250 milyon ışık yılı uzakta olmasına rağmen galaksimizin de içinde bulunduğu, bulunduğumuz süper üst yerel kümeyi bile saatte yaklaşık 2.200.000 km hızla kendine sürükler. Büyük Çekici'nin Sakınma (ve Kaçınma) Bölgesi'nde yer alması ise, onu anlamamızdaki en büyük engeldir. Sakınma bölgesi, Samanyolu'nun ötesinde Erboğa (Centaurus) takımyıldızı doğrultusunda bulunan bir alandır. Bu alan; gaz, toz, uzay çöpleri ve yıldızların parlaklığından dolayı hiçbir şekilde gözlemlenemeyen belirsiz bir alandır. Galaksimizden dışarıyı görme yetimizi altüst eder. Bu yüzden bu devasa yer çekimsel anormalliğe neyin yol açtığını görmemizin imkanı yoktur.

Devasa bir kara delik ya da kırmızı bir üst dev ya da belki de daha önce hiç keşfedilmemiş bir şey olabilir mi?

Bizi ne içine çekiyor ve nereye doğru gidiyoruz?

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 15
  • İnanılmaz 11
  • Tebrikler! 10
  • Merak Uyandırıcı! 9
  • Bilim Budur! 6
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Umut Verici! 2
  • Korkutucu! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/08/2022 06:53:46 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9963

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Canlılık Cansızlık
Yüz
Alzheimer
Süpernova
Deprem
Gerçek
Hamilelik
Sperm
2019-Ncov
Vegan
Zihin
Mikrop
Analiz
Irk
Ara Geçiş Türleri
Antropoloji
Sosyal Medya
Element
Aslan
Genetik Değişim
Samanyolu Galaksisi
Burun
Ana Bulaşma Mekanizması
Ölçüm
Sars-Cov-2 (Covid19 Koronavirüs Salgını)
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.