Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Bruksizm (Diş Gıcırdatma) Nedir? Belirtileri ve Tedavi Seçenekleri Nelerdir?

Bruksizm (Diş Gıcırdatma) Nedir? Belirtileri ve Tedavi Seçenekleri Nelerdir? Wikimedia Commons
Diş Sıkma
4 dakika
6,241
Tıbbi İçerik Uyarısı

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik; profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.

Daha Fazla Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat
Bruxism
  • Türkçe Adı Bruksizm
  • İngilizce Adı Bruxism
  • Latince Adı Bruxism
  • NIH
  • Diğer İsimleri Diş Gıcırdatma, Diş Sıkma

Bruksizm (Diş Gıcırdatma) dişlerin herhangi bir işleve yönelik olmayan, çoğunlukla bilinçsiz yapılan ve tedavi edilmediği takdirde dental ve tıbbi açıdan ciddi sorunlara sebep olabilen parafonksiyonel hareketleridir.

Bruksizmin nokturnal (gece) ve diurnal (gündüz) olmak üzere 2 temel formu vardır. Gece bruksizmi genellikle dişlerin kenetli haldeyken birbirleri üzerinden kaydırma hareketi olan gıcırdatma, bruksomani adı verilen gündüz bruksizmindeyse dişleri birbirine kenetli tutacak şekilde sıkma tarzında görülmektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Belirti ve Semptomlar

Bruksizmin en yaygın klinik belirtilerinden birisi diş aşınmalarıdır. Ancak bu aşınmalar bruksizmin yanı sıra asitli gıdaların fazla miktarda tüketimi ve yanlış diş fırçalama yöntemleri gibi sebeplerden de meydana gelebildiği için bruksizmin kesin tanısını koymada yetersiz kalmaktadır.[2] Aşağıda, bruksizme ait klinik belirtiler listelenmiştir:

  • Diş ve dolgu kırıkları,
  • Diş köklerinin kırık ve çatlakları,
  • Dişlerde artmış mobilite (hareketlilik),
  • Çiğneme kaslarında hipertrofi,
  • Yüz, baş ve boyun ağrıları,
  • Ağız açmada kısıtlılık,
  • Ağzı açıp kapatırken çene ekleminden gelen anormal sesler,
  • Dil ve yanağın dişlerin oklüzal düzlemine paralel olan bölgelerinde bruksizmin bu yumuşak dokularda yarattığı travmaya bağlı izler.

Bunlara ek olarak bazı radyografik belirtiler de şöyle sıralanabilir:

Tüm Reklamları Kapat

  • Diş köklerinin alveol kemiğine bakan yüzeylerinde bulunan lamina dura kalınlığında değişimler
  • Dişleri çene kemiğine bağlayan peridontal ligament aralığında genişleme
Çatlamış bir diş
Çatlamış bir diş
Rocky View Dental
Bruksizm sonucu aşınmış dişlerin klinik görünümü
Bruksizm sonucu aşınmış dişlerin klinik görünümü
Wikimedia Commons

Hastalıkla İlişkili Genler, Etken Faktörler ve Risk Faktörleri

Serotonin reseptör kodlayıcı gendeki (HTR2A) ve muhtemelen dopamin reseptör genindeki (DRD1) değişikliğin bruksizm etiyolojisine olası bir genetik katkısı olduğu düşünülmektedir. DRD1 rs686 polimorfizmi, bruksizm gelişim riskini potansiyel olarak etkiliyor gibi görünmektedir.[3]

Hastalığın Etiyolojisi

Bruksizmin etiyolojisi multifaktöriyel olmakla birlikte henüz kesin olarak bruksizme sebep olan net bir etyoloji bulunamamıştır. Bununla birlikte psiko-duygusal durumlar bruksizmin en önemli etiyolojik faktörlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Ayrıca bruksizmin etiyolojisinde lokal, sistemik ve nörolojik etkenler de bulunmaktadır:[1]

  • Lokal etkenler arasında travmatik oklüzyon, dental kistler, hatalı diş restorasyonları, oral yumuşak doku anormallikleri vardır.[1]
  • Sistemik etkenler incelendiğindeyse bunların beslenme yetersizliği, Down sendromu, alerjik reaksiyonlar, sindirim sistemi bozuklukları, aşırı alkol ve kafein tüketimi, kullanılan bazı ilaçlar ve nörolojik problemler olduğu görülmektedir.[1]
  • Bütün bunların yanında anksiyetik, agresif, rekabetçi ve hiperaktif kişilik yapılarının da bruksizm etiyolojisinde önemli bir yeri bulunmaktadır.[6]
  • Yapılan birçok çalışmada psikolojik faktörler ile bruksizm arasında güçlü bir bağlantı kurulmuş ve negatif duygu durumlarının bruksizme sebep olduğu veya mevcut olan bruksizmi şiddetlendirdiği bulunmuştur.[7], [8], [9] Ayrıca yapılan bir çalışmada kış mevsiminin bruksizm vakalarını şiddetlendirdiği görülmüştür.[10]

Teşhis Yöntemleri

Bruksizm teşhisinde hastanın şikayetleri, medikal ve dental hikayesi, intraoral (ağız içi) ve extraoral (ağız dışı) muayeneler, başta panoramik filmler olmak üzere radyografik görüntüleme teknikleri ve kesin teşhis için polisomnografi (uyku testi) kullanılmaktadır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Tedaviler veya İdare Yöntemleri

Bruksizmin spesifik bir tedavisi bulunmamakla birlikte etiyolojiye ve semptomlara yönelik farklı tedavi seçenekleri mevcuttur. Bruksizm tedavisi genellikle multidisipliner bir çalışma gerektirmektedir. İdeal bir teşhis ve tedavi sürecinde diş hekimleri, fizyoterapistler, psikiyatristler, psikologlar ve nörologlar rol almaktadır:[4]

  • Eğer etiyolojinin dental nedenlere yönelik olduğu düşünülüyorsa hastaya dikey boyut ayarlamaları ve okluzyon düzeltmeleri gibi dental tedavi yöntemleri uygulanmaktadır.
  • Etiyolojinin psiko-duygusal durumlardan kaynaklandığı düşünülüyorsa uygun psikolojik ve psikiyatrik tedavi ile semptomlar hafifletilebilmektedir.
  • Sistemik etkenlerden kaynaklandığı düşünülen vakalarda etken faktörün elimine edilmesi bruksizm tedavisine katkı sağlamaktadır.
  • Etiyolojisi belli olamayan (idiopatik) vakalarda semptomları hafifletmeye yönelik okluzal splint (şeffaf plak) adı verilen gece veya gündüz plaklarının kullanımı, çiğneme kaslarına botulinum toksin (botoks) uygulaması, egzersiz ve masaj gibi uygulamalar kullanılmaktadır.
  • Bruksizme bağlı çene eklemi patolojilerinde artrosentez gibi eklem tedavisi yöntemleri uygulanmaktadır.
  • Bruksizmin farmakolojik tedavisindeyse benzodiazepinler, antikonvülzanlar, beta-blokörler, dopamin ajanları, antidepresanlar ve kas gevşeticiler kullanılmaktadır.[5]
  • Bütün bu tedavilerin yanı sıra hastalara meditasyon, yoga ve nefes egzersizleri gibi mental olarak rahatlatıcı uygulamalar tavsiye edilmektedir.
  • Bruksizmin vücuda verdiği zararları azaltmak için hastalara esnerken çenelerini desteklemeleri, sert gıdalardan uzak durmaları, anatomik pozisyonlarına uygun yastık kullanmaları, günlük çene açma-kapama egzersizleri yapmaları, masa başında otururken çenelerine dirsek desteği yapmamaları tavsiye edilmektedir.
Çiğneme kaslarına botoks uygulaması
Çiğneme kaslarına botoks uygulaması
Wikimedia Commons
Oklüzal splint (şeffaf plak)
Oklüzal splint (şeffaf plak)
Wikimedia Commons

Görülme Sıklığı ve Dağılımı (Epidemiyoloji)

Bruksizm prevalansının cinsiyetten bağımsız olduğu ve yaşla birlikte azaldığı bilinmektedir.[11]

Etimoloji

"Bruksizm" kelimesi "gıcırdama" anlamına gelen Latince "Bruksis" ve Yunanca "Brukein" kelimesinden türetilmiştir.[1]

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
34
0
  • Alıntılı Paylaş
  • Tekrar Paylaş
  • Alıntılı Paylaşımları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 17
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 6
  • İnanılmaz 4
  • Grrr... *@$# 3
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Üzücü! 2
  • Muhteşem! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Umut Verici! 1
  • Güldürdü 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/02/2024 04:39:04 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/13047

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Dışkı
Astrofotoğrafçılık
Konuşma
Bebek
Köpekgil
Diş
Gerçek
Sars-Cov-2
Şüphecilik
Antik
Mühendislik
Elektrokimya
Rna
Dişler
Nanoteknoloji
Kanıt
Botanik
Kütleçekimi
Entomoloji
Bilim Felsefesi
Hastalık Yayılımı
Kurbağa
Küresel Isınma
Balık Çeşitliliği
Yangın
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Çernobil'den Sonraki En Büyük Felaket Kapımızda!
Çernobil'den Sonraki En Büyük Felaket Kapımızda!
Kızıl Cin: Türkiye'ye Düşen Nadir Yıldırım!
Kızıl Cin: Türkiye'ye Düşen Nadir Yıldırım!
Plasebo: Sadece İnanarak Hastalıklardan Kurtulabilir miyiz?
Plasebo: Sadece İnanarak Hastalıklardan Kurtulabilir miyiz?
Özgür İrade: Aldığımız Kararlarda *Gerçekten* Özgür müyüz?
Özgür İrade: Aldığımız Kararlarda *Gerçekten* Özgür müyüz?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
İ. Paçalı, et al. Bruksizm (Diş Gıcırdatma) Nedir? Belirtileri ve Tedavi Seçenekleri Nelerdir?. (17 Ekim 2022). Alındığı Tarih: 25 Şubat 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/13047
Paçalı, İ., Bakırcı, Ç. M. (2022, October 17). Bruksizm (Diş Gıcırdatma) Nedir? Belirtileri ve Tedavi Seçenekleri Nelerdir?. Evrim Ağacı. Retrieved February 25, 2024. from https://evrimagaci.org/s/13047
İ. Paçalı, et al. “Bruksizm (Diş Gıcırdatma) Nedir? Belirtileri ve Tedavi Seçenekleri Nelerdir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 17 Oct. 2022, https://evrimagaci.org/s/13047.
Paçalı, İbrahim. Bakırcı, Çağrı Mert. “Bruksizm (Diş Gıcırdatma) Nedir? Belirtileri ve Tedavi Seçenekleri Nelerdir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, October 17, 2022. https://evrimagaci.org/s/13047.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close