Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Bonzai Nedir? Sentetik Bir Kannabinoid Türevi Olan Bonzai, Ölümcül Uyuşturucularda Yeni Bir Boyut Yarattı!

Bonzai Nedir? Sentetik Bir Kannabinoid Türevi Olan Bonzai, Ölümcül Uyuşturucularda Yeni Bir Boyut Yarattı! Bonsai-Spice
7 dakika
12,407
  • Biyoloji
  • Adli Bilimler
Tıbbi İçerik Uyarısı

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik; profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.

Daha Fazla Bilgi Al

"Sentetik marijuana" olarak da bilinen "bonzai", kaçakçılığı ve tüketimi en çok yapılan yasadışı uyuşturucu madde olan esrarın (kannabis-marijuana) kannabinoid içeriğinin hafif yapı modifikasyonlarıyla laboratuvar ortamında üretilen türevidir. Bonzainin ilk kullanımından günümüze, "madde maruziyeti" esnasında (ani) ve sonrasında oluşan ölüm vakalarında artış gözlenmesi nedeniyle, bonzai önemli bir halk sağlığı tehdidi olarak görülmektedir ve toksisitesi, esrarla kıyaslanamayacak kadar yüksektir.

Bonzai Nedir? Marijuana ile İlişkisi Nedir?

Asya kökenli Cannabis sativa ("Hint keneviri" veya "kendir") bitkisinden elde edilen kannabis (veya yaygın isimleriyle "esrar" veya "marijuana"); yüzyıllardır tıbbi, dini, endüstriyel ve rekreasyonel amaçlı yaygın olarak kullanılmaktadır. Sentetik marijuana veya bonzai ise, kurumuş bitki yapraklarından oluşan içeriğin üzerine, sentetik kannabinoid likitlerinin spreylenerek emdirilmesi suretiyle üretilmektedir. Aseton, etanol veya kloroform gibi uçucu solventlerle muamele edilen sentetik kannabinoidler, kurumuş bitkisel içeriğin üzerine spreylenir. Spreyleme sonrası değişik konsantrasyonlarda ağır metal içeren toksik uyuşturucu barındıran bu bitkisel yapraklar, çoklu kullanımlara uygun paketleme süreci ardından pazara sürülmektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Kimyasalla spreylenmiş bu bitkisel içeriğin paketleme sürecinde ise, üçer gramlık ağzı açılıp kapanabilen paketler tercih edilmektedir. Bunun sebebi ise çoklu kullanımlarda maddenin dış etkenlerden korunarak, etkisini yitirmesini önlemektir. Diğer taraftan, sentetik kannabinoidlere ortam olarak kullanılan bitki seçimi, maddeyi pazara süren örgüt hakkında da ipucu verebilmektedir. Örneğin bitkisel içerik olarak damiana çayı kullanımı, örgütün profesyonelliğini gösterirken; ada çayı kullanımı imalatın amatörlüğünün bir işaretidir.

Bonzai'nin Dünü ve Bugünü

İlk kez 2004 yılında kannabis benzeri ve hafif halusinojenik etki göstermeleri nedeniyle internetten satışa sunulan sentetik kannabinoidlerin, medyanın da aracılığıyla, 2008 yılının ikinci yarısından sonra "Spice" adıyla popülaritesi giderek artmıştır. Yaş sınırı olmayan "head shop", "smart shop" gibi dükkânlardan kolaylıkla elde edilebilen maddeye, satışına görsel albeni katılması amacıyla parlak jelatin ambalajlar tercih edilmektedir. Ambalajlarının üzerinde "tütsü, bitki besleyici, oda spreyi, gübre, vb." açıklamaları bulunmakla birlikte, "not for human consumption" (Tr: "insan tüketimine uygun değildir") veya "for fragrance purposes only" (Tür: "sadece koku amaçlı kullanılmalıdır") gibi aldatıcı ibarelere de rastlanabilmektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Yasal kafa yapıcı maddeler (İng: "legal highs"), bitkisel kafa yapıcı maddeler (İng: "herbal highs") ve tasarım uyuşturucular (İng: "designer drugs") olarak da bilinen bu yeni nesil psikoaktif/psikotrop maddeler, son yıllarda öngörülemeyen bir hızla artmıştır. Uyuşturucu piyasasında, genel olarak "K2" markası ile anılan bonzai, bu ismi, dünyanın en yüksek ikinci dağı olan ve sahip olduğu kutsal zirve ile bilinen Karakurum'dan almıştır. Aynı zamanda, K3, Heaven, Smoke XXX, Spice Gold, Yucatan Fire, Sence, Chill X, Ivory Wave, Bombay Blue, Spike 99, Banana Cream Nuke, Moon Rocks, Jamaican Gold Extreme, Dragon Herbal Incense, Tribal Warrior Ultimate, Jamaika VIP, gibi birçok isim ve markayla da piyasada bulunabilmektedir.

Bonzai; erişebilirliğinin kolay ve fiyatının ucuz olması, "zararsız", "yasal" ve "bitkisel" olduğuna dair yapılan aldatıcı reklamları ve rutin toksikoloji testlerinde çoğu zaman saptanamıyor olması nedeniyle, gençlere son derece cazip gelmektedir. Bunun yanı sıra, madde alışverişinin internet üzerinden yürütülmesi, çoğu sentetik kannabinoidin henüz yasal düzenleme kapsamına girmemesi nedeniyle cezai yaptırım uygulanamaması, fark edilecek bir kokularının olmaması ve madde sevkiyatının çeşitli aşamalarında görev alan kişilerin konuyla alakalı yeterince bilgilendirilmemeleri, yine maddenin elde edilmesi ve tanıtımına katkı sağlayan nedenlerdendir.

Bonzainin Kimyası ve Etkileri

Kannabisten doğal olarak ekstrakte edilen kannabinoid içerik, analjezik (Ağrı giderici) ve antiemetik (kusmayı önleyici) etkileri ile terapötik amaca hizmet edebilirken; öğrenme ve bellek fonksiyonlarını bozup, bağımlılığa yol açarak negatif işlev de görebilmektedir. Tam da bu noktada kannabinoidlerin "doğru yerde" ve "doğru zamanda", amaca uygun kullanılması önem kazanmaktadır. Kannabisin kannabinoid bileşiklerinin hafif yapı modifikasyonlarıyla değişikliğe uğratılması ile oluşan sentetik türev ve bir endokannabinoid çeşidi olan sentetik kannabinoidler, başlangıçta, steroid olmayan analjezik geliştirmek amaçlı sentezlenmiş ve bilimsel literatürde böyle yer almıştır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Ancak psikoaktif özelliklerinden dolayı ilaç olarak piyasaya sürülemeyen sentetik kannabinoidlerin büyük bir hızla kötüye kullanımı söz konusu olmuştur. Esrarın birincil psikoaktif bileşeni Δ9-THC'ye (delta-9-tetrahidrokannabinol) benzer özellikler taşıyan bahsi geçen sentetik kannabinoidlerin, farmakolojik olarak incelendiğinde saf halde katı veya yağ olarak bulundukları ve hafif yapı modifikasyonları göstermelerine rağmen, genel olarak yağda çözünebilir (İng: "lipid soluble"), tipik olaraksa 20-26 karbonlu ve oldukça buharlaştırılmış (uçucu) bileşimler olduğu görülmektedir.

Sentetik kannabinodlerin, yasal düzenlemeler ve standartlaştırılmış uyuşturucu testlerinden kaçmalarını sağlamak amacıyla, kimyasal bileşimlerinde devamlı surette değişiklik yapılmakta ve yeni tasarım uyuşturucuların yerini, türevlerinin de türevleri almaktadır. Bu değişiklikler, sentetik kannabinoidlere özel muameleler ve kimyasal yöntemler ile bir takım ara maddelerin eklenmesi veya fonksiyonel grup değişikliklerine uğratılması sonucu oluşan hafif yapı modifikasyonları ile sağlanmaktadır. Böylelikle, psikoaktif özelliklerinden dolayı ilaç olarak piyasaya sürülemeyen sentetik kannabinoidlerin kötüye kullanımı ortaya çıkmıştır.

Bonzai, esrar benzeri etki göstermesinin ötesinde ataksi, taşikardi, sistolik hipertansiyon, postural hipotansiyon, bulantı, kusma, konvülsiyon, ajitasyon, halüsinasyon ve psikozu da içeren hastanede bakımı gerektirecek kadar şiddetli yan etkileriyle kardiyovasküler, gastrointestinal sistemler başta olmak üzere sistem bozukluklarına ve psikiyatrik sekellere neden olmaktadır. Aynı zamanda nöral hasarlar ve beyinde bıraktığı arazlarla, ciddi boyutlu akut sağlık sorunlarına da neden olabilmektedir. Ayrıca yakın zamanda, madde kullanımı sonrası rabdomiyoliz (iskelet kası ani bozulması), solunum depresyonu, Wernicke Sendromu, akut böbrek yetmezliği ve birçok oküler fizyoloji sorunuyla birlikte ani görme kayıpları görüldüğü de bulgular arasına eklenmiştir.

Maddenin olumsuz etkilerine maruz kalan kişiler maddeyi bırakamadıkları gibi, madde arayışına (İng: "craving") girebilmektedirler. Düzenli kullanıcılarda ise psikiyatrinin temel kitabı DSM-V’de bahsi geçen; öfke, iritabilite, agresyon, konsantrasyon bozuklukları, depresif duygu durum, uykusuzluk, kaygı, titreme, terleme, halüsinasyon, ölüm korkusu gibi yoksunluk belirtileri gözlemlenmektedir. Ayrıca, kişinin öncesinde veya aile öyküsünde mental bozukluk bulunması, madde içeriğindeki sentetik kannabinoidlerin bu psikotik bozuklukları tetiklemesi olasılığını da gündeme getirmektedir. Maddenin yarattığı bu bağımlılığın ve oluşan yoksunluk belirtilerinin nedeni, beyindeki CB1 (nöronal) ve CB2 (periferal) kannabinoid reseptörlerinin sentetik kannobinoidlerce inhibisyonu sonucu, hücre içi sinyal iletimi ve merkezi sinir sistemi sinaptik iletiminin sekteye uğraması olarak görülmektedir.

Bonzai ve Adli Önemi

Suç ve suçlunun tespitinde, sentetik kannabinoid içerikli madde kullanımını saptamak amacıyla biyolojik numune analizlerinin klinik, adli ve halk sağlığı laboratuvarlarınca yapılması ve referans alınan standart madde değerlerinin saptanması kritik bir önem arz etmektedir. Ancak uyuşturucuların rutin analizlerinde kullanılacak referans değerleri, madde piyasaya sürüldükten çok sonra belirlenebildiğinden, kontrollü olarak laboratuvarda, saflık derecesi ve doğruluğu bilinerek sentezlenen maddeler gibi sağlıklı sonuç veremeyecek ve bu da analiz eden kişilere engel oluşturacaktır.

Tüm Reklamları Kapat

Bonzai gibi yeni nesil uyuştucuların analizlerinde; saptama, tanımlama, kantitasyon ve doğrulama aşamaları maddenin kimliklendirilmesinde izlenmesi gereken basamaklardır. Ancak suistimali hızla artan bu maddelerde, ileri analizlere geçmek için gerekli olan ayırt edici ön testler henüz mevcut değildir. Bu nedenle rutin analizler için gerekli madde derişimlerinin belirlenmesi ve analiz sonucu için geçen süre "adli bilimler" açısından yine engel oluşturacaktır. Normal işleyişte, adli laboratuvarlara gelen uyuşturucu örnekleri, GC-MS cihazlarındaki gibi lisanslı veri kütüphaneleri ile karşılaştırılarak tanımlanır. Ancak hızla piyasaya sürülen yeni nesil maddeler söz konusu olduğunda, elde hiçbir veri olmadığından, iş gücünü artıran ve raporlama süresini uzatan kapsamlı analizler gerekmektedir.

Son yıllarda hızlı artışı ile karşımıza çıkan bonzainin uluslararası kurum ve kuruluşlar ile ülkeleri kapsayacak bütünlükte kontrolünde koordinasyonu sağlayabilmek amaçlı "Erken Uyarı Sistemi" (İng: "Early Warning System" veya kısaca "EWS") başlığı altında bir sistem kurulmuştur. Bu sistem, yeni nesil maddelerin takibinde, nicel verilerini işbirliği içinde bulunulan ülkelerle paylaşma, karşılaştırmalı risk analizlerini yapma ve sonuçlar doğrultusunda alınacak tedbirlerin belirlenmesinde kullanılan bir sistemdir. EMCDDA (Avrupa Uyuşturucu ve Uyuşturucu Bağımlılığı İzleme Merkezi) ise 1993 yılında kurulmuş ve 1995 yılında Portekiz/Lizbon’da Avrupa’nın büyüyen sorunu uyuşturucuya karşı aktif olarak faaliyetlerine başlamıştır. EMCDDA, 27 Avrupa ülkesi, Norveç, Hırvatistan ve Türkiye ile işbirliğinin yanı sıra birçok kurum ve kuruluşla işbirliğini de bünyesinde bulundurmaktadır. Türkiye adına ise bu görevi TUBiM (Türkiye Uyuşturucu ve Uyuşturucu Bağımlılığı İzleme Merkezi) üstlenmektedir.

Sonuç

Son yıllardaki öngörülemeyen artışı ile bu yeni nesil psikoaktif (psikotrop) uyuşturucu ve analoglarının, sadece ülkelerin kendi bünyesinde kontrolü değil; uluslararası kurum ve kuruluşlar ile ülkeleri kapsayacak bütünlükte kontrolü, ihtiyaç haline gelmiştir.

Teknolojinin de gelişmesiyle, her ne kadar önlem amaçlı kullanılan donanım ve tecrübeler artsa da, madde bünyesinde gerçekleştirilen kimyasal değişikliklerin ve oluşacak kombinasyonların çok fazla olması, bu sorunun ilerleyen yıllarda da devam edeceğini düşündürmektedir.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
11
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 11
  • Muhteşem! 7
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • Bilim Budur! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • İnanılmaz 2
  • Korkutucu! 2
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/01/2023 21:21:06 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11063

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Savunma
Biyocoğrafya
Bitki
Yüzey
Uzay Aracı
Bitkiler
Yok Oluş
Virüs
Deniz
Covıd-19
Kanat
Eşeyli Üreme
Algı
Seçilim
Astrofotoğrafçılık
Mavi
Beyaz
Küresel
Karbonhidrat
Manyetik Alan
Bilgi Felsefesi
Diş Hekimi
Element
Genel Halk
Plastik
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
S. Özcan, et al. Bonzai Nedir? Sentetik Bir Kannabinoid Türevi Olan Bonzai, Ölümcül Uyuşturucularda Yeni Bir Boyut Yarattı!. (14 Ekim 2021). Alındığı Tarih: 29 Ocak 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/11063
Özcan, S., Bakırcı, Ç. M. (2021, October 14). Bonzai Nedir? Sentetik Bir Kannabinoid Türevi Olan Bonzai, Ölümcül Uyuşturucularda Yeni Bir Boyut Yarattı!. Evrim Ağacı. Retrieved January 29, 2023. from https://evrimagaci.org/s/11063
S. Özcan, et al. “Bonzai Nedir? Sentetik Bir Kannabinoid Türevi Olan Bonzai, Ölümcül Uyuşturucularda Yeni Bir Boyut Yarattı!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 14 Oct. 2021, https://evrimagaci.org/s/11063.
Özcan, Sinem. Bakırcı, Çağrı Mert. “Bonzai Nedir? Sentetik Bir Kannabinoid Türevi Olan Bonzai, Ölümcül Uyuşturucularda Yeni Bir Boyut Yarattı!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, October 14, 2021. https://evrimagaci.org/s/11063.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.