Bonzai Nedir? Sentetik Bir Kannabinoid Türevi Olan Bonzai, Ölümcül Uyuşturucularda Yeni Bir Boyut Yarattı!

Bonzai Nedir? Sentetik Bir Kannabinoid Türevi Olan Bonzai, Ölümcül Uyuşturucularda Yeni Bir Boyut Yarattı! Bonsai-Spice
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
7 dakika
983 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Tıbbi İçerik Uyarısı

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik; profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.

Daha Fazla Bilgi Al

"Sentetik marijuana" olarak da bilinen "bonzai", kaçakçılığı ve tüketimi en çok yapılan yasadışı uyuşturucu madde olan esrarın (kannabis-marijuana) kannabinoid içeriğinin hafif yapı modifikasyonlarıyla laboratuvar ortamında üretilen türevidir. Bonzainin ilk kullanımından günümüze, "madde maruziyeti" esnasında (ani) ve sonrasında oluşan ölüm vakalarında artış gözlenmesi nedeniyle, bonzai önemli bir halk sağlığı tehdidi olarak görülmektedir ve toksisitesi, esrarla kıyaslanamayacak kadar yüksektir.

Bonzai Nedir? Marijuana ile İlişkisi Nedir?

Asya kökenli Cannabis sativa ("Hint keneviri" veya "kendir") bitkisinden elde edilen kannabis (veya yaygın isimleriyle "esrar" veya "marijuana"); yüzyıllardır tıbbi, dini, endüstriyel ve rekreasyonel amaçlı yaygın olarak kullanılmaktadır. Sentetik marijuana veya bonzai ise, kurumuş bitki yapraklarından oluşan içeriğin üzerine, sentetik kannabinoid likitlerinin spreylenerek emdirilmesi suretiyle üretilmektedir. Aseton, etanol veya kloroform gibi uçucu solventlerle muamele edilen sentetik kannabinoidler, kurumuş bitkisel içeriğin üzerine spreylenir. Spreyleme sonrası değişik konsantrasyonlarda ağır metal içeren toksik uyuşturucu barındıran bu bitkisel yapraklar, çoklu kullanımlara uygun paketleme süreci ardından pazara sürülmektedir.

Kimyasalla spreylenmiş bu bitkisel içeriğin paketleme sürecinde ise, üçer gramlık ağzı açılıp kapanabilen paketler tercih edilmektedir. Bunun sebebi ise çoklu kullanımlarda maddenin dış etkenlerden korunarak, etkisini yitirmesini önlemektir. Diğer taraftan, sentetik kannabinoidlere ortam olarak kullanılan bitki seçimi, maddeyi pazara süren örgüt hakkında da ipucu verebilmektedir. Örneğin bitkisel içerik olarak damiana çayı kullanımı, örgütün profesyonelliğini gösterirken; ada çayı kullanımı imalatın amatörlüğünün bir işaretidir.

Reklamı Kapat

Bonzai'nin Dünü ve Bugünü

İlk kez 2004 yılında kannabis benzeri ve hafif halusinojenik etki göstermeleri nedeniyle internetten satışa sunulan sentetik kannabinoidlerin, medyanın da aracılığıyla, 2008 yılının ikinci yarısından sonra "Spice" adıyla popülaritesi giderek artmıştır. Yaş sınırı olmayan "head shop", "smart shop" gibi dükkânlardan kolaylıkla elde edilebilen maddeye, satışına görsel albeni katılması amacıyla parlak jelatin ambalajlar tercih edilmektedir. Ambalajlarının üzerinde "tütsü, bitki besleyici, oda spreyi, gübre, vb." açıklamaları bulunmakla birlikte, "not for human consumption" (Tr: "insan tüketimine uygun değildir") veya "for fragrance purposes only" (Tür: "sadece koku amaçlı kullanılmalıdır") gibi aldatıcı ibarelere de rastlanabilmektedir.

Yasal kafa yapıcı maddeler (İng: "legal highs"), bitkisel kafa yapıcı maddeler (İng: "herbal highs") ve tasarım uyuşturucular (İng: "designer drugs") olarak da bilinen bu yeni nesil psikoaktif/psikotrop maddeler, son yıllarda öngörülemeyen bir hızla artmıştır. Uyuşturucu piyasasında, genel olarak "K2" markası ile anılan bonzai, bu ismi, dünyanın en yüksek ikinci dağı olan ve sahip olduğu kutsal zirve ile bilinen Karakurum'dan almıştır. Aynı zamanda, K3, Heaven, Smoke XXX, Spice Gold, Yucatan Fire, Sence, Chill X, Ivory Wave, Bombay Blue, Spike 99, Banana Cream Nuke, Moon Rocks, Jamaican Gold Extreme, Dragon Herbal Incense, Tribal Warrior Ultimate, Jamaika VIP, gibi birçok isim ve markayla da piyasada bulunabilmektedir.

Bonzai; erişebilirliğinin kolay ve fiyatının ucuz olması, "zararsız", "yasal" ve "bitkisel" olduğuna dair yapılan aldatıcı reklamları ve rutin toksikoloji testlerinde çoğu zaman saptanamıyor olması nedeniyle, gençlere son derece cazip gelmektedir. Bunun yanı sıra, madde alışverişinin internet üzerinden yürütülmesi, çoğu sentetik kannabinoidin henüz yasal düzenleme kapsamına girmemesi nedeniyle cezai yaptırım uygulanamaması, fark edilecek bir kokularının olmaması ve madde sevkiyatının çeşitli aşamalarında görev alan kişilerin konuyla alakalı yeterince bilgilendirilmemeleri, yine maddenin elde edilmesi ve tanıtımına katkı sağlayan nedenlerdendir.

Bonzainin Kimyası ve Etkileri

Kannabisten doğal olarak ekstrakte edilen kannabinoid içerik, analjezik (Ağrı giderici) ve antiemetik (kusmayı önleyici) etkileri ile terapötik amaca hizmet edebilirken; öğrenme ve bellek fonksiyonlarını bozup, bağımlılığa yol açarak negatif işlev de görebilmektedir. Tam da bu noktada kannabinoidlerin "doğru yerde" ve "doğru zamanda", amaca uygun kullanılması önem kazanmaktadır. Kannabisin kannabinoid bileşiklerinin hafif yapı modifikasyonlarıyla değişikliğe uğratılması ile oluşan sentetik türev ve bir endokannabinoid çeşidi olan sentetik kannabinoidler, başlangıçta, steroid olmayan analjezik geliştirmek amaçlı sentezlenmiş ve bilimsel literatürde böyle yer almıştır.

Ancak psikoaktif özelliklerinden dolayı ilaç olarak piyasaya sürülemeyen sentetik kannabinoidlerin büyük bir hızla kötüye kullanımı söz konusu olmuştur. Esrarın birincil psikoaktif bileşeni Δ9-THC'ye (delta-9-tetrahidrokannabinol) benzer özellikler taşıyan bahsi geçen sentetik kannabinoidlerin, farmakolojik olarak incelendiğinde saf halde katı veya yağ olarak bulundukları ve hafif yapı modifikasyonları göstermelerine rağmen, genel olarak yağda çözünebilir (İng: "lipid soluble"), tipik olaraksa 20-26 karbonlu ve oldukça buharlaştırılmış (uçucu) bileşimler olduğu görülmektedir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Sentetik kannabinodlerin, yasal düzenlemeler ve standartlaştırılmış uyuşturucu testlerinden kaçmalarını sağlamak amacıyla, kimyasal bileşimlerinde devamlı surette değişiklik yapılmakta ve yeni tasarım uyuşturucuların yerini, türevlerinin de türevleri almaktadır. Bu değişiklikler, sentetik kannabinoidlere özel muameleler ve kimyasal yöntemler ile bir takım ara maddelerin eklenmesi veya fonksiyonel grup değişikliklerine uğratılması sonucu oluşan hafif yapı modifikasyonları ile sağlanmaktadır. Böylelikle, psikoaktif özelliklerinden dolayı ilaç olarak piyasaya sürülemeyen sentetik kannabinoidlerin kötüye kullanımı ortaya çıkmıştır.

Bonzai, esrar benzeri etki göstermesinin ötesinde ataksi, taşikardi, sistolik hipertansiyon, postural hipotansiyon, bulantı, kusma, konvülsiyon, ajitasyon, halüsinasyon ve psikozu da içeren hastanede bakımı gerektirecek kadar şiddetli yan etkileriyle kardiyovasküler, gastrointestinal sistemler başta olmak üzere sistem bozukluklarına ve psikiyatrik sekellere neden olmaktadır. Aynı zamanda nöral hasarlar ve beyinde bıraktığı arazlarla, ciddi boyutlu akut sağlık sorunlarına da neden olabilmektedir. Ayrıca yakın zamanda, madde kullanımı sonrası rabdomiyoliz (iskelet kası ani bozulması), solunum depresyonu, Wernicke Sendromu, akut böbrek yetmezliği ve birçok oküler fizyoloji sorunuyla birlikte ani görme kayıpları görüldüğü de bulgular arasına eklenmiştir.

Maddenin olumsuz etkilerine maruz kalan kişiler maddeyi bırakamadıkları gibi, madde arayışına (İng: "craving") girebilmektedirler. Düzenli kullanıcılarda ise psikiyatrinin temel kitabı DSM-V’de bahsi geçen; öfke, iritabilite, agresyon, konsantrasyon bozuklukları, depresif duygu durum, uykusuzluk, kaygı, titreme, terleme, halüsinasyon, ölüm korkusu gibi yoksunluk belirtileri gözlemlenmektedir. Ayrıca, kişinin öncesinde veya aile öyküsünde mental bozukluk bulunması, madde içeriğindeki sentetik kannabinoidlerin bu psikotik bozuklukları tetiklemesi olasılığını da gündeme getirmektedir. Maddenin yarattığı bu bağımlılığın ve oluşan yoksunluk belirtilerinin nedeni, beyindeki CB1 (nöronal) ve CB2 (periferal) kannabinoid reseptörlerinin sentetik kannobinoidlerce inhibisyonu sonucu, hücre içi sinyal iletimi ve merkezi sinir sistemi sinaptik iletiminin sekteye uğraması olarak görülmektedir.

Bonzai ve Adli Önemi

Suç ve suçlunun tespitinde, sentetik kannabinoid içerikli madde kullanımını saptamak amacıyla biyolojik numune analizlerinin klinik, adli ve halk sağlığı laboratuvarlarınca yapılması ve referans alınan standart madde değerlerinin saptanması kritik bir önem arz etmektedir. Ancak uyuşturucuların rutin analizlerinde kullanılacak referans değerleri, madde piyasaya sürüldükten çok sonra belirlenebildiğinden, kontrollü olarak laboratuvarda, saflık derecesi ve doğruluğu bilinerek sentezlenen maddeler gibi sağlıklı sonuç veremeyecek ve bu da analiz eden kişilere engel oluşturacaktır.

Reklamı Kapat

Bonzai gibi yeni nesil uyuştucuların analizlerinde; saptama, tanımlama, kantitasyon ve doğrulama aşamaları maddenin kimliklendirilmesinde izlenmesi gereken basamaklardır. Ancak suistimali hızla artan bu maddelerde, ileri analizlere geçmek için gerekli olan ayırt edici ön testler henüz mevcut değildir. Bu nedenle rutin analizler için gerekli madde derişimlerinin belirlenmesi ve analiz sonucu için geçen süre "adli bilimler" açısından yine engel oluşturacaktır. Normal işleyişte, adli laboratuvarlara gelen uyuşturucu örnekleri, GC-MS cihazlarındaki gibi lisanslı veri kütüphaneleri ile karşılaştırılarak tanımlanır. Ancak hızla piyasaya sürülen yeni nesil maddeler söz konusu olduğunda, elde hiçbir veri olmadığından, iş gücünü artıran ve raporlama süresini uzatan kapsamlı analizler gerekmektedir.

Son yıllarda hızlı artışı ile karşımıza çıkan bonzainin uluslararası kurum ve kuruluşlar ile ülkeleri kapsayacak bütünlükte kontrolünde koordinasyonu sağlayabilmek amaçlı "Erken Uyarı Sistemi" (İng: "Early Warning System" veya kısaca "EWS") başlığı altında bir sistem kurulmuştur. Bu sistem, yeni nesil maddelerin takibinde, nicel verilerini işbirliği içinde bulunulan ülkelerle paylaşma, karşılaştırmalı risk analizlerini yapma ve sonuçlar doğrultusunda alınacak tedbirlerin belirlenmesinde kullanılan bir sistemdir. EMCDDA (Avrupa Uyuşturucu ve Uyuşturucu Bağımlılığı İzleme Merkezi) ise 1993 yılında kurulmuş ve 1995 yılında Portekiz/Lizbon’da Avrupa’nın büyüyen sorunu uyuşturucuya karşı aktif olarak faaliyetlerine başlamıştır. EMCDDA, 27 Avrupa ülkesi, Norveç, Hırvatistan ve Türkiye ile işbirliğinin yanı sıra birçok kurum ve kuruluşla işbirliğini de bünyesinde bulundurmaktadır. Türkiye adına ise bu görevi TUBiM (Türkiye Uyuşturucu ve Uyuşturucu Bağımlılığı İzleme Merkezi) üstlenmektedir.

Sonuç

Son yıllardaki öngörülemeyen artışı ile bu yeni nesil psikoaktif (psikotrop) uyuşturucu ve analoglarının, sadece ülkelerin kendi bünyesinde kontrolü değil; uluslararası kurum ve kuruluşlar ile ülkeleri kapsayacak bütünlükte kontrolü, ihtiyaç haline gelmiştir.

Teknolojinin de gelişmesiyle, her ne kadar önlem amaçlı kullanılan donanım ve tecrübeler artsa da, madde bünyesinde gerçekleştirilen kimyasal değişikliklerin ve oluşacak kombinasyonların çok fazla olması, bu sorunun ilerleyen yıllarda da devam edeceğini düşündürmektedir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 7
  • Tebrikler! 7
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 19/10/2021 07:50:49 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11063

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Manyetik
Abd
Saç
Teyit
Yapay
Hastalık Kataloğu
Kelebek
Sinir Hücresi
Vücut
Taksonomi
Antropoloji
Güneş
Değişim
Mantık
Avrupa
Uyku
Evrim
Türlerin Kökeni
Şempanze
Gazetecilik
Konuşma
Veri
Film
Transkripsiyon
Yeme
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın