Gerçeklik, dışarıda uzanan uçsuz bucaksız bir manzara gibidir. Bizim zihnimiz ise bu manzaraya açılan bir pencere.
Başlangıçta, evrimsel süreçte bu pencerenin camı oldukça küçüktü; tek amaç, hayatta kalmamıza yetecek kadarını görebilmekti: bir avcının yaklaşması, yenilebilir bir meyvenin rengi, kabileden ayrılmamak… Pencere bize yalnızca yaşamamız için gerekli kadar ışık ve görüntü sunuyordu.
Zamanla pencere genişledi. İnsan düşünmeye, hayal etmeye, semboller kurmaya başladıkça cam işlenip daha şeffaf hâle geldi. Böylece manzaradan yalnızca tehditleri değil, estetiği, düzeni, hatta evrenin yasalarını da görmeye başladık.
Yine de pencerenin sınırları var. Hiçbir pencere bütün manzarayı bir kerede göstermez. Ama gördüğümüz manzara, pencerenin camındaki bir lekeden veya çerçevenin gölgesinden ibaret değildir. Pencere ne kadar küçük olursa olsun, içine düşen ışık, rüzgarın taşıdığı kokular, kuşların sesi gerçektir; yani temas ettiğimiz hakikat, kendi sınırlarımız kadar da olsa vardır.
Zihnimiz, bu sınırlı camla evrenin genişliğine bakar; her yeni gözlem, her yeni deneyim camı siler, çerçeveyi biraz daha esnetir. Manzarayı tamamen kavrayamasak da, pencereyi büyütmeye devam ettikçe hakikate dokunma olanağımız artar. Bilim, düşünce ve sanat, işte bu pencerenin camını parlatmak ve manzarayı daha net görmek için yaptığımız çabalardır.
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 08/02/2026 17:28:12 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/21481
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.