Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Aşkın Simgesi Ne Anlama Gelir? Bu Simgenin Matematiksel Formülü Nedir?

Aşkın Simgesi Ne Anlama Gelir? Bu Simgenin Matematiksel Formülü Nedir? PxHere
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Özellikle de 14 Şubat "Sevgililer Günü" zamanlarında bu simgeyi her yerde görürüz. Peki meşhur "aşk sembolü" ne anlama geliyor, biliyor musunuz? Bu yazımızda aşka değil ama, aşkın sembolüne odaklanacağız. Dilerseniz, buradaki makalemizden aşkın bilimsel arka planının detaylarını öğrenebilirsiniz.

Aşkın Bilimine Dair İki Hatırlatma

Fakat aşkın sembolünü inceleyebilmemiz için, o makalemizde de değindiğimiz iki önemli noktayı hatırlamamız gerekiyor.

İlki: Aşk, diğer duygulardan (korku, acı, öfke, mutluluk, tiksinme, vs.) farklı bir biyolojiye sahip değildir. Yani onlar gibi, tamamen mekanik, tamamen hormonlara dayalı, tamamen biyolojik bir olgudur; hiçbir "doğaüstü" tarafı bulunmamaktadır. İlgili makalemiz, bu biyokimyasal süreci olabildiğince detaylı bir şekilde izah etmektedir.

İkincisi ise, kalbin aşk ile hiçbir alakası yoktur. Tıpkı diğer bütün hislerimiz, duygularımız ve düşüncelerimiz gibi aşk da, beyinde başlayan ve beyinde biten bir olgudur. Kalp, beyin tarafından uyarıldığında daha hızlı veya daha yavaş atabilir; ancak bir kan pompası olan kalp organının sevgi veya aşk gibi duygularla veya bu duyguların oluşumu ve algılanması ile hiçbir ilişkisi yoktur. Halk arasında yaygın olarak görülen bu ilişkilendirmenin nedeni, beynimizin emri sonrası böbrek üstü (adrenal) bezlerimizden salgılanan adrenalin gibi hormonların, kalbin çalışma hızını arttırması ve bunun beyin tarafından "göğüste sıkışma" şeklinde algılanmasıdır. Tarihsel olarak insanlar, bu hissi algıladıkları için, aşkı da kalp ile ilişkilendirmişlerdir. 

Ancak bu hatalı görüşün, aşkın sembolizminde de sık sık karşımıza çıktığını göreceğiz.

Aşkın Sembolizmi

Bu yazımızda daha ziyade aşkın sembolizminden bahsetmek istediğimizi söylemiştik. Öyleyse, öncelikle aşkın meşhur "kalp sembolü"nden başlayalım:

Kalbin yaygın olarak çizilen şekli...
Kalbin yaygın olarak çizilen şekli...

Bu çizimin gerçek bir kalp ile neredeyse hiçbir alakası olmadığı aşikardır. Gerçek bir kalbin neye benzediğini hatırlayacak olursak:

Gerçek bir kalbin şekli...
Gerçek bir kalbin şekli...

Eğer yeterince zorlayacak olursak, üstteki çizimin alttakinin kaba bir karşılığı olabildiği düşünülebilir; ancak yine de bu yaklaşım pek de inandırıcı olmayacaktır. Aradaki benzerlik oldukça yüzeysel gözükmektedir. Öyleyse bu şekil nereden çıktı?

Antik Doğum Kontrol Yöntemleri?

Açıkçası bunu kesin olarak söylemek çok güç. Çünkü kalp sembolünün tam kökenini bilemiyoruz. Ancak bazı tarihsel verilere bakarak bazı çıkarımlarda bulunmak mümkün. Örneğin Antik Roma'da bu şeklin madeni paralar üzerine basılı olduğunu biliyoruz:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj


Bu şeklin asıl kaynağı, "Silfiyum" olarak bilinen bir bitki olabilir. Çünkü bu bitki Antik Roma'da tıbbi amaçlarla kullanılmaktaydı. Özellikle de doğum kontrol ilacı olarak işlev gördüğü düşünülmekteydi. Özellikle bu bitkinin reçinesi içildiğinde, bebek doğumu önlenebiliyor, bir nevi kürtaj yerine geçiyordu. Romalılarda kullanımının yaygın olduğu iddia edilir; ancak gerçekten işe yaradığı kesin olarak bilinmiyor. Neden mi? Çünkü bitkinin soyu tükendi! Zaten dar bir alanda yetişen bu bitkinin aşırı tüketimi, sonlarını getirdi.

Peki kalp sembolünün bir "doğum kontrol ilacı"ndan geliyor olması biraz garip değil mi? Aslında bilimsel açıdan bakıldığında pek de sayılmaz. Çünkü "aşk" duygusunun biyolojik olarak evrimleşmesinin yegâne nedeni, cinsel birliktelik ihtimalini arttırmaktır. Dolayısıyla aşkın var olmasının nedeninin seks olduğunu söyleyebiliriz. Dolayısıyla aşk sembolünün, seks ile ilgili bir kaynaktan çıkmış olması çok da şaşırtıcı olmazdı. 

Kalp ve Kalçalar/Memeler

Konuyla ilgili bir diğer açıklama ise, 1998 senesinde geldi. Feminist yazar Gloria Steinem, kalp şeklinin, özellikle de sembolün ters halinin, kadın vücudunu, kalçalarını, göğüslerini veya bacaklarını simgelediğini ileri sürdü. Üzerinde düşünmeniz için buraya bırakalım:


Öte yandan, aynı şekilden yola çıkan John Woodward ve George Burnett isimli bilim insanları, bu sembolün erkek testislerini de simgeliyor olabileceğini ileri sürmektedir.

Cinsellikle İlgisi Olmayabilir mi?

Ancak bu cinselliğe yönelik açıklamalardan ikna olmayanlar da var. Zira bunlar tam olarak köken bilgisi değil, anlam bilgisi veriyor.

Sembolün kökenlerinin daha eskiye gittiği düşünülüyor. Antik Yunan'dan bile eskiye giden bazı pagan gruplarının sembollerinde de aşk ve arkadaşlığı temsil eden şu şekillere rastlıyoruz (ilki aşk, ikincisi arkadaşlık, üçüncüsü evlilik):

Pagan Sembolleri
Pagan Sembolleri

Dediğimiz gibi, tam olarak kökeni ve ne zaman ortaya çıktığı bilinmiyor. Ancak en muhtemel açıklama, bu sembolün gerçek insan kalbinin fazlasıyla basitleştirilmesinden türetildiği yönünde gibi gözüküyor. İki kuğunun kafa kafaya vermesinden oluştuğunu iddia eden romantik açıklamalar pek de mantıklı gözükmüyor. Ne olursa olsun, bu şeklin aşk ve sevgi gibi duyguların beyinden değil de kalpten kaynaklandığı yanılgısına düşen insanlar tarafından geliştirildiği bir gerçek. Bu da antik tarihimizin kültürel evrimi ışığında mantıklı gözüküyor.

Kalbin Matematiği

Bu arada... Kalp simgesine matematiksel yaklaşım ilginizi çekebilir. Bunu kendiniz de basitçe MATLAB gibi bir yazılımda çizdirebilirsiniz.

Aşkın Formülü
Aşkın Formülü

Ancak bununla uğraşmak istemezseniz, Wolfram Alpha da iyi bir çözüm olabilir. Siteye girin ve şunları yazıp Enter tuşuna basın (ya da buraya tıklayın):

x^2+(y-x^(2/3))^2=1

Formülün matematiksel formatı şöyle: x2+(y−x2/3)2=1x^2+(y-x^{2/3})^2=1

Yarım bir kalp hoşunuza gitmedi mi? Bunu deneyin (ya da buraya tıklayın):

(x^2 + y^2 − 1)^3 − x^2*y^3 = 0

Bu formülünse matematiksel formatı şöyle: (x2+y2−1)3−x2y3=0{(x^2 + y^2 - 1)}^3 - {x^2}{y^3} = 0

Değişkenler ve üslerle oynayarak en uygun kalbe ulaşabilirsiniz. En güzeli ise, eğer ki 3 boyutlu grafik çizen bir program kullanmayı biliyorsanız, şu grafiği çizdirerek 3 boyutlu bir kalp elde edebilirsiniz (buraya tıklayabilirsiniz):

(x^2 + ((9*y^2)/4)+z^2-1)^3-x^2*z^3-(9*y^2*z^3)/200=0

Bu formüşü matematiksel formata sokacak olursak: (x2+9y24+z2−1)3−x2z3−9y2z3200=0(x^2 + \frac{9y^2}{4}+z^2-1)^3-x^2z^3-\frac{9y^2z^3}{200}=0

Sevginiz tek gün değil, daim olsun.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 14
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Muhteşem! 1
  • Güldürdü 1
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 1
  • Üzücü! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • İğrenç! 1
  • Korkutucu! 1
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • C. J. Strusiewicz. 6 Famous Symbols That Don't Mean What You Think. (02 Temmuz 2012). Alındığı Tarih: 14 Şubat 2019. Alındığı Yer: Cracked | Arşiv Bağlantısı
  • K. McDonell. The Shape Of My Heart. (13 Şubat 2007). Alındığı Tarih: 14 Şubat 2019. Alındığı Yer: Slate | Arşiv Bağlantısı
  • M. Soniak. Why Don't Valentine Hearts Look Like Real Hearts?. (08 Şubat 2018). Alındığı Tarih: 14 Şubat 2019. Alındığı Yer: Mental Floss | Arşiv Bağlantısı
  • F. Horse. 10 Theories On The Origins Of The Valentine’s Heart. (08 Şubat 2013). Alındığı Tarih: 14 Şubat 2019. Alındığı Yer: ListVerse | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/11/2020 10:05:06 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/993

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Bilgi Felsefesi
Maske
Farmakoloji
Bağışıklık
Beslenme Davranışları
Sürüngen
İspat Yükü
Jeoloji
Erkek
Renk
Viroloji
Madde
Bilim İnsanları
Skeptisizm
Öğrenme
Güneş Sistemi
Sinek
Yaşam
Küresel Isınma
Üreme
Doğum
Diş Hastalıkları
Avrupa
Fizik
Hamile
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Belli bir zaman ve mekandaki ahlak nedir? Çoğunluğun o zamanda ve mekanda sevdiği neyse odur.”
Alfred North Whitehead
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol