Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Narsisistik Kişilik Bozukluğu Nedir? Tedavi Edilebilir mi?

Narsisistik Kişilik Bozukluğu Nedir? Tedavi Edilebilir mi?
10 dakika
26,317
  • Kişilik Psikolojisi
Narsisistik Kişilik Bozukluğu
  • Türkçe Adı Narsisistik Kişilik Bozukluğu
  • İngilizce Adı Narcissistic Personality Disorder
  • DSM 301.81

Narsisizm, herkesin bir dereceye kadar gösterdiği bir kişilik özelliğidir. Hemen her özellik gibi bu da bir skalada görülür. Özünde, aşırı olmayan bir narsisizm sağlıklıdır. Ancak aşırıya kaçan her özellik gibi narsisizmin de aşırısı patolojiktir. Narsisistik Kişilik Bozukluğuna sahip kişiler çok yüksek seviyede narsisizm gösterirler. Narsisistik Kişilik Bozukluğu, tanılanabilir bir ruh sağlığı bozukluğudur. Bu ikisi birbiriyle sıklıkla karıştırılsa ve Narsisitik Kişilik Bozukluğu'ndan "Narsisizm" veya "Narsisizm" adıyla bahsedilse de Narsisizm ve Narsisistik Kişilik Bozukluğu farklı şeylerdir. Bu makale, Narsisizm değil Narsisistik Kişilik Bozukluğu üzerinedir.[1]

Genel Bilgiler: Patoloji ve Mekanizma

Birkaç kişilik bozukluğundan biri olan Narsisistik Kişilik Bozukluğu, insanların kendilerine aşırı önem atfetmelerine, dikkat ve hayranlığa duyulan yüksek seviyede ihtiyaca, fantezide veya davranışta büyüklük duygusuna, sorunlu ilişkilere ve empati eksikliğine yol açan bir zihinsel bozukluktur. Bu hastalığa sahip kişiler aşırı düzeyde benlik önemine sahiptirler. Ancak bu aşırı öz güvenli maskenin altında en küçük eleştirilerden etkilenen kırılgan bir öz güven yatar. Narsisistik Kişilik Bozukluğu, "B Kümesi"ne mensup bir kişilik bozukluğudur.[2]

Bu Reklamı Kapat

Narsisitik Kişilik Bozukluğu; iş, okul, ilişkiler ve mali işler gibi hayatın birçok alanında sorunlara yol açabilir. Narsisistik Kişilik Bozukluğuna sahip kişiler, hak ettiklerine inandıkları özel ilgi ve hayranlığı görmediklerinde hayal kırıklığına uğrayabilir veya mutsuz olabilirler. İlişkilerinden tatmin olmayabilecekleri gibi başkaları bu kişinin etrafında bulunmaktan hoşlanmayabilir.

Narsisistik Kişilik Bozukluğuna neyin sebep olduğu bilinmemektedir. Kişilik gelişiminde veya diğer zihinsel rahatsızlıklarda olduğu gibi bu bozukluğun nedenleri de muhtemelen karmaşıktır. Narsisitik Kişilik Bozukluğu, şunlarla ilişkilendirilebilir:

Bu Reklamı Kapat

  • Çevre: Ebeveyn - çocuk ilişkisinde, çocuğun maruz kalması uygun olmayan aşırı hayranlık veya aşırı eleştiri.
  • Genetik: Kalıtsal karakterler.
  • Nörobiyoloji: Beyinle davranışlar ve düşünme arasındaki bağlantı.

Belirti ve Semptomlar

Narsisistik Kişilik Bozukluğunun belirti ve semptomları ve bunların gözlenme sıklığı kişiden kişiye değişebilir. Bu bozukluğa sahip kişiler:

  • Kendilerine abartılı seviyede önem atfedebilirler.
  • Sürekli ve aşırı bir hayranlık beklentisinde olabilir, bu konuda hak iddia edebilirler.
  • Bir konuda elde ettikleri başarılar olmasa bile üstünlüklerinin kabul edilmesini talep edebilirler.
  • Yeteneklerini ve başarılarını abartabilirler.
  • Başarı, güç, görkem, güzellik veya ruh eşleriyle ilgili fanteziler kurabilirler.
  • Üstün olduklarına ve sadece kendi seviyelerinde insanlarla etkileşim kurabileceklerine inanabilirler.
  • Diyalogları domine edebilir, kendilerinden aşağıda gördükleri insanları küçümseyebilir ve aşağılayabilirler.
  • Her isteklerinin yerine getirilmesini veya beklentilerine sorgusuz sualsiz uyulmasını bekleyebilirler.
  • İstediklerine ulaşmak için başkalarını kullanabilirler. Kendi hedeflerini başarabilmek için diğer insanları kullanırken, bu insanlara çok az empati veya ilgi gösterirler.
  • Başkalarının duygu ve ihtiyaçlarını fark etmekte zorluk çekebilirler. Duyarlılık ve diğer insanlar için sevecenlik duygularından yoksundurlar.
  • Başkalarını kıskanabilir, başkalarının onları kıskandığına inanabilirler.
  • Her şeyin en iyisine sahip olmak isteyebilirler, en iyi araba veya en iyi ofis gibi.
  • Kibirli ve kendini beğenmiş davranabilir; mağrur, küstah veya gösterişçi kişiler olarak tanınabilirler.
  • İkna etme ve cezbetmede çok yetenekli olabilirler.[3]
  • Gelecekte ülkesine veya insanlığa yapacaklarını düşündükleri üstün katkıdan dolayı ev işleri, insanlarla ilişkiler gibi can sıkıcı şeylerden muaf olmaları gerektiğini düşünebilirler.[3]

Ayrıca, Narsisistik Kişilik Bozukluğu'na sahip kişiler, eleştiri olarak algıladıkları herhangi bir şeyle baş edemeyebilirler. Dahası:

  • Özel muamele görmediklerinde sabırsızlanabilir veya öfkelenebilirler, abartılmış bir şekilde muhteşem olduklarını düşündükleri için odak noktası olmadıkları takdirde kendilerini rahat hissetmezler.
  • İnsanlarla ilişkilerinde belirgin problemler gözlenebilir ve kolayca hafife alınmış hissedebilirler.
  • Kendilerini üstün göstermek için insanlara öfke veya küçümsemeyle yaklaşabilir, insanları aşağılayabilirler.
  • Duygu ve davranışlarını kontrol etmekte zorluk çekebilirler.
  • Stresle başa çıkmada ve yeniliklere ayak uydurmada majör problemlerle karşılaşabilirler.
  • Mükemmel olmadıkları için depresif veya karamsar hissedebilirler.
  • Gizli güvensizlik, utanç, savunmasızlık ve aşağılanmışlık hislerine sahip olabilirler.
  • Diğer başarılı insanlarla yarış halindedirler ve kendi beklentilerine ulaşamadıklarında üzüntü hissedebilirler.

Teşhis Yöntemleri

Narsisistik Kişilik Bozukluğunun bazı özellikleri diğer kişilik bozukluklarında görülenlere benzer olabilir. Ayrıca bir kişinin aynı zamanda birden fazla kişilik bozukluğuyla teşhis edilmesi de mümkündür. Bu durum, Narsisitik Kişilik Bozukluğunun teşhisini daha zor hale getirebilir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Narsisitik Kişilik Bozukluğu'nun teşhisi tipik olarak şunlara dayanır:

  • Belirti ve semptomlar.
  • Semptomlara sebep olan fiziksel bir rahatsızlık olup olmadığını görmek için fiziksel muayene.
  • Formların doldurulmasını da içerebilen geniş bir psikolojik muayene.
  • Amerikan Psikiyatri Birliğinin yayınladığı Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı'ndaki (DSM-5) kriterler.

Komplikasyonlar

Narsisistik Kişilik Bozukluğu ve bu bozukluğun etkisiyle orataya çıkabilecek başka bozuklukların ortaya çıkarabileceği komplikasyonlar şunlardır:

  • İlişkilerde zorluk.
  • İş veya okulla ilgili sorunlar.
  • Depresyon ve anksiyete.
  • Fiziksel sağlık problemleri .
  • Uyuşturucu veya alkol kötüye kullanımı.
  • İntihara meyilli düşünce veya davranışlar.

Tedaviler veya İdare Yöntemleri

Narsisistik Kişilik Bozukluğunun tedavi yöntemi konuşma terapisidir (psikoterapi). Başka ruh sağlığı bozukluklarınız varsa ilaç tedavisi de kullanılabilir.

Psikoterapi

Narsisitik Kişilik Bozukluğu'nun tedavisi, "konuşma terapisi" olarak da bilinen psikoterapi etrafında şekillenir. Temel olarak, psikodinamik veya bilişsel-davranışcı terapiyle tedavi edilmektedir. Psikoterapi;

  • Başkalarıyla daha iyi ilişki kurmayı öğreterek insanlarla ilişkilerinizi daha samimi, cazip ve zevk verici hale getirebilir.
  • Duygularınızı, sizi rekabete sürükleyen, başkalarına güvenmemenize sebep olan ve belki de kendinizi ve başkalarını küçümsemenize nelerin sebep olduğunu öğrenmenizi sağlayabilir.

Tedavinin amacı, kişinin diğer insanlara yönelik empati ve şefkat göstermesi için yardımcı olmaktır. Ayrıca sorumluluk kabul edebilmenizi ve aşağıdakileri başarabilmenizi amaçlar:

Bu Reklamı Kapat

  • Gerçek kişisel ilişkiler kurmak ve sürdürmek, iş aradaşlarıyla işbirliği yapabilmek.
  • Yenilgiyi ve eleştiriyi kaldırabilmek adına yetkinliğinizi ve potansiyelinizi doğru şekilde algılayıp kabullenmek.
  • Duygularınızı anlama ve kontrol etme yeteneğinizi geliştirmek.
  • Öz güveninize bağlı sorunların etkilerini anlamak ve tolere edebilmek.
  • Ulaşılamaz hedefler ve ideal koşullar beklemekten vazgeçmek, neyin yapılabilir olduğunu ve sizin neleri yapabileceğinizi anlamak.

Terapi, stresli zamanlarda veya kriz zamanlarında size yardımcı olmak içinse kısa vadeli veya hedeflerinize ulaşmaya yardım etmek için süreğen bir süreç şeklinde yapılabilir. Terapiye ailenizi veya sizin için önemli kişileri dahil etmek sıklıkla fayda gösterir.

İlaç Tedavisi

Özellikle Narsisistik Kişilik Bozukluğunun tedavisinde kullanılan belirli bir ilaç yoktur. Ancak, depresyon, anksiyete veya başka bozuklukların semptomlarını gösteriyorsanız antidepresanlar veya antianksietikler doktor kontrolünde faydalı olabilir.

Not: Bu tedavilerle eş zamanlı olarak, danışanı depresyon için de tedavi etmek gerekli olabilir.

Müddet Tahminleri (Prognoz)

Narsisistik Kişilik Bozukluğunu, birçok kişilik bozukluğu gibi genellikle ömür boyu sürer. Ancak, birçok hasta uygun tedaviyle ilerleme gösterir. Ayrıca; araştırmalara göre elde edilen yeni başarılar, dengeli ilişkiler ve kontrol edilebilir düzeyde hayal kırıklıkları zaman içinde önemli düzeyde iyileşme sağlayabiliyor.[4], [5]

Bu Reklamı Kapat

Görülme Sıklığı ve Dağılımı (Epidemiyoloji)

Narsisistik Kişilik Bozukluğu, erkeklerde kadınlardan daha çok görülür, bozukluğa sahip bireylerin yaklaşık %75'i erkektir. ABD'de toplumun %0.5'inde yani yaklaşık 200 kişiden birinde bu bozukluk gözlenir. Araştırmalarda ırksal veya etnik faktörlerin etkisi gözlenmemiştir. İlk yetişkinlikte ortaya çıkan bu bozukluk, ilerleyen yaşlarda kötüleşebilir.[4]

Risk Faktörleri

Narsisistik Kişilik Bozukluğu, erkeklerde kadınlardan daha çok görülmekle birlikte çoğunlukla ergenlikte veya ilk yetişkinlikte başlar. Bazı çocuklar bu bozukluğun özelliklerini gösterse de davranışları yaşlarına göre normal olabilir ve bu durum ileride Narsisistik Kişilik Bozukluğu geliştirecekleri anlamına gelmez.

Narsisistik Kişilik Bozukluğunun sebebi bilinmese de bazı araştırmacılar biyolojik olarak savunmasız çocuklarda aşırı korumacı veya ihmalkâr ebeveynliğin bozukluğun gelişmesinde etkisi olabileceğini belirtiyor. Ayrıca genetik ve nörobiyoloji de bu bozukluğun gelişiminde rol oynayabilir.

Önlem Yöntemleri

Narsisistik Kişilik Bozukluğunun sebebi bilinmediğinden bu durumu önlemenin de bilinen bir yolu yok. Ancak yine de aşağıdakilerin yardımı olabilir:

Bu Reklamı Kapat

Agora Bilim Pazarı
Between the Acts (Virginia Woolf)

Between the Acts is the final novel by Virginia Woolf. It was published shortly after her death in 1941. Although the manuscript had been completed, Woolf had yet to make final revisions. The book describes the mounting, performance, and audience of a play at a festival in a small English village, just before the outbreak of the Second World War. Since the play is inside the story, much of the novel is written in verse, and it is thus one of Woolf's most lyrical works. The story takes place in a country house somewhere in England, just before the Second World War, over the course of a single day. It is the day when the annual pageant is to be performed on the grounds of the house. The pageant is traditionally a celebration of English history, and it is attended by the entire local community.

The owner of the house is Bartholomew Oliver, a widower and retired Indian Army officer. His sister Lucy Swithin, who is also living in the house, is slightly eccentric but kind. Bartholomew has a son, Giles, who has a job in London and is restless and frustrated. Giles has two children with his wife Isa, who has lost interest in him. Isa is attracted to a local gentleman farmer, Rupert Haines, although the relationship goes no further than eye contact. Mrs. Manresa and her friend William Dodge arrive and stay for the pageant. The pageant has been written by Miss La Trobe, a strange and domineering spinster.

Warning: Unlike most of the books in our store, this book is in English.
Uyarı: Agora Bilim Pazarı’ndaki diğer birçok kitabın aksine, bu kitap İngilizcedir.

Devamını Göster
₺48.00
Between the Acts (Virginia Woolf)

  • Çocukluktaki ruh sağlığı problemleri için mümkün olan en kısa sürede yardım alın.
  • Çatışmalar veya duygusal rahatsızlıklarla baş edebilmenin veya sağlıklı iletişim kurmanın yollarını öğrenmek için aile terapisine katılın.
  • Ebeveynlik derslerine katılın ve gerekliyse terapist veya sosyal güvenlik çalışanlarından yardım alın.

Etimoloji

Narsisizmin Antik Yunana uzanan bir geçmişi olsa da Roman şiirinde geçen adıyla ünlenmiştir. Narcissus'a Batı Edebiyatındaki ilk atıf Narcis, yani nergis çiçeğine dayanır. Yunan Şair Homeros, genç kadın Persephone'i yoldan çıkarıp cehenneme sürükleyen şeyin nergis çiçeğinin baştan çıkarıcı güzelliği olduğunu söyler.[6]

Narcissus'un mitolojik bir karakter olarak tanıtıldığı hikaye çok daha ünlüdür. Hikayede Tanrılar tarafından cezalandırılan Narcissus bir gün sudaki yansımasına aşık olur ve yansımasının başından ayrılamayarak orada ölür. Ölümünden sonra cesedini bulamayan halk, Narcissus'un öldüğü yerde ilk kez gördükleri su çiçeğine "Narcis", yani "nergis" adını verir.[7]

Caravaggio'nun Narcissus adlı tablosu.
Caravaggio'nun Narcissus adlı tablosu.
Wikipedia

Psikopatolojik kavramları tanımlarken mitolojiden yararlanan Freud, Narsisizm terimini 1914 tarihli "Narsisizm Üzerine" adlı kitabında psikiyatri literatürüne kazandırdı.[8], [9]

Ne Zaman Yardım Almalısınız?

Narsisistik Kişilik Bozukluğuna sahip bireyler, kendilerinde bir sorun olmadığını düşündüklerinden tıbbi yardım arayışıda olmayabilirler. Yardım alıyorlarsa, bunun muhtemel sebebi Narsisistik Bozukluk değil depresyon, alkol/uyuşturucu bağımlılığı veya bir başka ruhsal bozukluktur. Benliğe yönelik algılanabilecek hakaretlerden dolayı tedaviyi kabul etmek ve sürdürmek hastalara zor gelebilir.

Eğer kişilik özelliklerinizin Narsisistik Bozuklukla uyuştuğu kanaatindeyseniz bir doktora ulaşmayı düşünebilirsiniz. Uygun tedaviyi almak hayatınızı çok daha cazip ve tatmin edici hale getirebilir.

Narsisistik Kişilik Bozukluğuyla Yaşamak

Tedavi konusunda kendinizi savunma ihtiyacı hissedebilir veya tedavinin gereksiz olduğunu düşünebilirsiniz. Ayrıca hastalığın doğası gereği terapinin zamanınıza ve çabanıza değmeyeceği fikrine sahip olabilir, terapiyi bırakma niyetinde olabilirsiniz. Ancak,

  • Açık fikirli olun. Tedavinizin size sağlayacağı yararlara odaklanın.
  • Tedavi planınıza sadık kalın. Planlamış terapilere katılın ve ilaçlarınızı doktorunuzun belirttiği şekilde kullanın. Tüm bunların size zor gelebileceğini ve bazı aksaklıklar olabileceğini unutmayın.
  • Varsa alkol/uyuşturucu bağımlılığı veya diğer mental rahatsızlıklarınız için tedavi alın. Bağımlılıklar, stres, kaygı ve depresyon birbirini besleyerek sizi duygusal acı veya sağlıksız davranışlardan oluşan bir döngüye sokabilir.
  • Amacınıza odaklanın. Hedefinizi aklınızda tutarak, zarar görmüş ilişkilerinizi düzeltebileceğinizi hatırlatarak ve hayattan daha fazla zevk alabileceğinizi düşünerek kendinizi motive edin.

Paul Vakası

Daha önce bahsedilen teşhis yöntemlerinden DSM-5 kriterlerinde, Narsisistik Kişilik Bozukluğu için 9 kriter bulunur. Birisinin bozukluğa sahip sayılması için bu kriterlerden en az 5'ini sağlaması gereklidir. Paul, 9 kriterin hepsini karşıladığından prototipik bir vaka kabul edildi.

Paul, efsanedeki Narcissus kadar güzel veya onun kadar kibirli olmasa da dikkat çekiyor ve analize muhtaç görünüyordu. Kibri, ailesi ve öğretmenlerinin de dikkatini çekmişti. İçi kendisiyle doluydu ve diğerlerinden daha özel olduğunu hissediyordu. Yaşıtlarından üstün olduğunu söylüyor ve bu sebepten dolayı kendisine hayranlık duyulmasını istiyordu. Fakat, Paul’un fiziksel görünüşü yaşıtları ile benzerdi, mental fonksiyonları ise yaşına göre ortalama düzeydeydi. Tek sorun düşüncelerindeydi. Paul'un hak iddiaları ve istismarlarına empati eksikliği eşlik ediyordu. Bu empati eksikliği babasına karşı da belirgindi. Kırılgan bir öz saygıya sahipti ve kendisine olan kini en sonunda intihar etmesine neden oldu.

İntiharının nedenine dair bir yaklaşım da Paul'un soğuk kibrinin altında bir boşluk, bir küçüklük duygusuna sahip olmasıydı. Bu küçüklük duygusu ve zayıf özgüveni, kendini başkalarından ayrı tutarak "aşağılanmaktan" kaçınmasına sebep oldu; böylece güvende olacaktı. Ancak sonunda bu sahte güvenlik sonunu getirdi.[8]

Çocuklar ve Narsisizm

Çocuklar ben-merkezci olarak kabul edilirler. Fakat, çocuklar büyüdükçe sosyalleşme süreci onlara diğer insanlara ilgi ve empati duymayı öğretir. Yani, Narsisistik Kişilik Bozukluğunun gelişmesi bir bakıma sosyalleşme sürecinin başarısız olması sonucundan kaynaklanır. Bu bozukluk ayrıca, ebeveynlerin empatik yansıtmada başarısız olmalarından da kaynaklanabilir. Yetişkinlik döneminde, bu bireyler asla bulunamayacak olan mükemmel eşlerini arayıp duracaklardır.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 30
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 13
  • Merak Uyandırıcı! 6
  • Muhteşem! 4
  • Grrr... *@$# 4
  • İnanılmaz 3
  • Üzücü! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ C. M. Wilding. Narcissism Is A Spectrum, And Pretty Much Everyone Is On It. (14 Kasım 2018). Alındığı Tarih: 5 Ocak 2022. Alındığı Yer: Business Insider | Arşiv Bağlantısı
  • ^  Mayo Clinic. Personality Disorders - Symptoms And Causes. Alındığı Tarih: 6 Ocak 2022. Alındığı Yer:   | Arşiv Bağlantısı
  • ^ a b S. Vaknin. Analysis: Narcissism In The Boardroom-Ii. (21 Ekim 2002). Alındığı Tarih: 15 Şubat 2020. Alındığı Yer: UPI | Arşiv Bağlantısı
  • ^ a b emedicine.medscape.com. Narcissistic Personality Disorder: Practice Essentials, Background, Pathophysiology And Etiology. Alındığı Tarih: 5 Ocak 2022. Alındığı Yer: emedicine.medscape.com | Arşiv Bağlantısı
  • ^ American Journal of Psychiatry. (2006). Changes In Pathological Narcissism. American Journal of Psychiatry, sf: 253-257. doi: 10.1176/ajp.152.2.253. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Psychology Today. A Brief History Of Narcissism. Alındığı Tarih: 5 Ocak 2022. Alındığı Yer: Psychology Today | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Encyclopedia Britannica. Narcissus | Definition & Myth. Alındığı Tarih: 5 Ocak 2022. Alındığı Yer: Encyclopedia Britannica | Arşiv Bağlantısı
  • ^ a b R. Saari. Paul's Case: A Narcissistic Personality Disorder. (1 Temmuz 1997). Alındığı Tarih: 15 Şubat 2020. Alındığı Yer: Gale Academic Onefile | Arşiv Bağlantısı
  • ^ S. Freud. (2018). Narsisizm Üzerine. ISBN: 9789753854528. Yayınevi: Oda Yayınları.
  • D. H. Barlow. (2001). Abnormal Psychology: An Integrative Approach. ISBN: 978-0534581497. Yayınevi: Wadsworth Publishing.
  • S. Vaknin. Analysis: Narcissism In The Boardroom-I. (18 Ekim 2002). Alındığı Tarih: 15 Şubat 2020. Alındığı Yer: UPI | Arşiv Bağlantısı
  • Mayo Clinic. Narcissistic Personality Disorder - Symptoms And Causes. Alındığı Tarih: 7 Ocak 2022. Alındığı Yer:   | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 13/08/2022 18:54:04 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1764

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Sağlık Bakanlığı
Stres
Doğa Yasası
Psikiyatri
Süt
Meteor
Bilgi Felsefesi
Ses
Entomoloji
Kafatası
Kertenkele
Mucize
Aşılar
Şehir
Cinsellik Araştırmaları
Astrobiyoloji
Bakteriler
Nükleer
Abd
Hominidae
Oyun
Doğal Seçilim
Çiçek
Diş
Köpekbalığı
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.