Antibesin Nedir? Antibesinleri Yemekten Kaçınmalı mıyız?

Antibesin Nedir? Antibesinleri Yemekten Kaçınmalı mıyız? Unsplash
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı  BaşarSoysal Podcast Seslendirmeni Başar Soysal
4 dakika
2,739 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Podcast
Süre 6:11
Başar Soysal
Başar Soysal Seslendiren
Antibesin Nedir? Antibesinleri Yemekten Kaçınmalı mıyız?
Antibesinler; vücudun kalsiyum, demir, potasyum, magnezyum gibi temel besinleri emme veya kullanma kabiliyetini azaltan glukozinolat gibi herhangi bir...
  • İndir

Antibesinler; vücudun kalsiyum, demir, potasyum, magnezyum gibi temel besinleri emme veya kullanma kabiliyetini azaltan glukozinolat gibi herhangi bir bileşiği ifade etmek için kullanılan bilimsel bir terimdir. Bu terim, son dönemde çeşitli web siteleri, bloglar ve kitaplarda da sıkça yer almaya başladı. Ancak beslenme uzmanları, ismin yanlış algılara sebep olabileceğini ve bu maddelerin kötü şöhretlerini hak etmediğini söylüyorlar.

Antibesinler, bitkilerde; böceklere, parazitlere, bakterilere ve mantarlara karşı bir savunma mekanizması olarak evrimleşmiştir. Örneğin, bazı antibesinler, bir yiyeceğe acı tat vererek hayvanların onu yemesini engelleyebilir. Bazı antibesinler ise, yenen tohumların sindirimini engeller. Sindirilmemiş tohumlar, hayvanın dışkısından doğaya dağılır ve bu sayede yeni bitkiler çoğalmaya devam eder. Bu hayatta kalma taktiklerinin her ikisi de bitki türlerinin büyümesine ve yayılmasına yardımcı olur.

Fitik asit, lignanlar, saponinler, fitoöstrojenler, oksalatlar, fenolik bileşikler ve diğerlerini içeren antibesinler; türleri ve miktarları gıdadan gıdaya büyük ölçüde farklılık gösterse de, neredeyse tüm bitkilerde bulunur. Bu maddeler, büyüyen bitki dokusunu oluşturan karmaşık matrisin bir parçasıdır.

Antibesinler Gerçekten Zararlı mı?

Bu bileşikler, belirli minerallerin ve diğer faydalı bileşiklerin vücut tarafından emilimini bir dereceye kadar azaltsalar da, tamamen engellemezler. "Antibesin" kelimesi kulağa her ne kadar korkutucu gelse de, araştırmalar, antibesinlerin aşırı miktarlarda tüketilmedikçe endişe verici olmadığını, aksine sağlık açısından oldukça faydalı olduklarını gösteriyor. Bu yiyeceklerin beslenme durumunuz üzerinde önemli bir etkiye sahip olması için, antibesince zengin gıdalardan her gün, çok büyük miktarlarda yemeniz gerekir.

Reklamı Kapat

Birkaç sene öncesine kadar bilim insanları, lifin insanlar için kötü olduğunu düşünüyorlardı. Lif, besin maddelerine bağlanabildiği ve onları sindirim kanalından çekebildiği için, kaçınılması gereken bir şey gibi görünüyordu. Bu sorunu çözmek için, 1800'lerin sonlarında tahıllar işlenerek gıdalardaki lifler kaldırıldı. Ancak günümüzde bilim insanları, lifin inanılmaz derecede önemli olduğunu savunuyor ve tüketimini teşvik ediyor. Artık biliyoruz ki; bol miktarda lif tüketimi obezite, yüksek tansiyon, kalp hastalığı, felç, şeker hastalığı ve bazı gastrointestinal hastalık risklerini azaltıyor.

Aynı şekilde, kaçınılması gereken bir şeyden ziyade, pek çok antibesin, sayısız faydası sayesinde artık sağlığa faydalı olarak tanımlanan nutrasötikler ve fonksiyonel gıdalar arasında kabul edilmektedir.

Bazı Antibesinler

Saponinler

Baklagillerde yaygın olan saponinler, bağışıklık sistemini güçlendirir, kanser riskini azaltır, kolesterolü düşürür, daha az çürük oluşmasına yardım eder, böbrek taşı riskini azaltır ve kalp krizi ve felçlerde görülen kan pıhtılaşmasıyla mücadele eder.

Lektinler

Özellikle tahıllarda ve baklagillerde yaygın olan büyük bir protein ailesidir. Gıdalardaki lektinler karbonhidratlara bağlanarak glikoproteinler oluşturur. Bu glikoproteinler, vücutta bağışıklık sistemini düzenlemekten, kandaki protein seviyelerini kontrol altında tutmaya kadar birçok işlevi yerine getirir.

Tanenler

Genellikle çaylarda, kahvelerde ve işlenmiş etlerde ve peynirlerde bulunan tanenler; bakteri, virüs, mantar ve maya gelişimini engelleyebilen ve kolesterol seviyelerini ve kan basıncını düşürebilen antioksidanlardır.

Fitik Asitler (Fitat)

Buğday, arpa, pirinç ve mısırda bulunan fitatlar, artan bağışıklık fonksiyonu ve kanser hücresi ölümünün yanı sıra, kanser hücresi büyümesinin ve yayılmasının azalmasıyla ilişkilendirilir. Ayrıca antioksidan özelliklere sahiptir ve iltihapların azaltılmasına yardımcı olur.

Gıdalardaki "antibesin" tipi bileşiklerden kaçınmanın yararlı olacağı özel durumlar da bulunmaktadır. Örneğin, bünyesinde böbrek taşı, özellikle kalsiyum-oksalat taşları olan kişilerin, tekrarlama riskini azaltmak için yüksek oksalatlı yiyeceklerin tüketimini sınırlamaları tavsiye edilir. North Carolina Eyalet Üniversitesi'nde beslenme profesörü olan Sarah L. Ash, bu duruma istinaden şöyle diyor:

Antibesinler, çok özel beslenme durumlarında sorun yaratabilir. Ancak bunlar genellikle yalnızca çok sınırlı veya çok kötü beslenme nedeniyle oluşan benzersiz bir duruma sahip olduğunuzda tehlikelidir.

Sonuç

Aslına bakarsanız, birçok gıda bileşeninin sağlıklı ve sağlıksız yönleri bulunmaktadır. Vücudumuzdaki her hücrenin suya ihtiyacı olduğu halde, çok kısa sürede çok fazla su içmek vücudumuzdaki elektrolitleri aşırı derecede seyreltebilir ve bizi öldürebilir. Sodyum da bu elektrolitlerden biridir; sağlıklı bir bünyenin sodyuma ihtiyacı olsa da, çok fazla miktarlarda yüksek tansiyona sebep olur. A vitamini (retinol) eksikliği dünya çapında körlüğün başlıca nedeniyken, aşırı tüketim söz konusu olduğunda oldukça toksiktir.

Reklamı Kapat

Sonuç olarak, besin açısından zengin, çeşitli bir beslenme şekliniz olduğu, aşırı tüketmediğiniz ve bağırsaklarınızın işini yapmasına izin verdiğiniz sürece, antibesinler sanıldığı gibi tehlikeli değildir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 13
  • Muhteşem! 7
  • Bilim Budur! 6
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 5
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • İnanılmaz 3
  • Umut Verici! 2
  • Korkutucu! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Harvard T.H. Chan School of Public Health. Are Anti-Nutrients Harmful?. (18 Ocak 2021). Alındığı Tarih: 18 Ocak 2021. Alındığı Yer: Harvard University | Arşiv Bağlantısı
  • M. J. DiLonardo. What Are Antinutrients And Do You Need To Worry About Them In Your Diet?. (07 Mart 2019). Alındığı Tarih: 18 Ocak 2021. Alındığı Yer: Tree Hugger | Arşiv Bağlantısı
  • J. Joyce. What Are Anti-Nutrients? A Nutritionist Explains Why They're Part Of A Normal Diet. (13 Ocak 2021). Alındığı Tarih: 18 Ocak 2021.
  • J. Sakimura. "Antinutrients" Are Nothing To Fear. (22 Ağustos 2016). Alındığı Tarih: 18 Ocak 2021.
  • S. Astley. (2016). Nutrition And Health. Elsevier. doi: 10.1016/B978-0-08-100596-5.03425-9. | Arşiv Bağlantısı
  • R. K. Price, et al. (2013). Cereal Grains. Academic Press, sf: 307-316. doi: 10.1016/B978-0-12-375083-9.00047-7. | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 13/05/2021 21:20:54 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9996

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Kozmik Mikrodalga Arkaplan Işıması (Cmb)
Kromozom
Eşcinsellik
Dinozor
Kanıt
Ağız Sağlığı
Böcek Bilimi
Çalışma
Acı
Popülasyon
Stephen Hawking
Uyku
Mantık
Büyük
Seçilim
Doğa Gözlemleri
Biyolojik Antropoloji
Önlem
Pandemi
Bağışıklık Sistemi
Biliş
Öğrenme
Tıp
Yüz
Renk
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın