Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Gökbilimcileri (astronomları) astrologlarla karıştırılmak kadar çileden çıkaran bir şey yoktur. Kaderinizin doğum gününüzde yıldızların nasıl dizilmiş olduğuna göre belirleniyor olması kesinlikle bilim değildir. Yeni yapılan bir araştırmaya göre, astroloji zırvalarıyla hiçbir alakası olmayan; ancak yine de doğduğunuz zamanla ilgili olan bambaşka bir unsur, geleceğinizi gerçekten etkiliyor olabilir.

29 Nisan 2014'te Nature Communications dergisinde bilim insanları Gambia'da yılın kurak aylarında doğan çocukların hayat boyu sağlıklarını her bakımdan etkileyen bir DNA değişimi yaşadıklarını raporladı. Ancak yıldızların kaderimizi yönettiğini ispatlamak bir yana, araştırma annenin yaşadığı çevrenin ve özellikle gebe kaldığı dönemdeki beslenme şeklinin, çocuğuna ait genlerin yaşam boyu davranışında yoğun etkisi olduğunu gösteriyor. Örneğin aç olarak gebe kalan bir annenin çocuğu,  zor zamanlarda kaloriyi uzun süre kullanmayı sağlayacak genetik süreçleri hızlandırmaktadır. 

Gambia'da yağmurlu mevsimde, besin değeri yüksek sebzelerin bulunduğu zamanda gebe kalınan bebekler; kurak zamanda kalorinin bol ancak besin değerinin düşük olduğu dönemde doğan bebeklerle mukayese edildiğinde gen davranışı bakımından kesin farklılıklar taşıyordu.

Farklı mevsimler bebeklerin genomlarında 6 kısmı etkiledi. Bu değişiklikler asıl DNA kodunu, yani gen haritamızı oluşturan C, G, T ve A'ları etkilemiyordu. Onlar yerine, DNA'nın nasıl çalıştığını düzenleyen ve DNA üzerinde bulunan “eklenti moleküller”de önemli değişimlere neden oluyordu. Epigenetik işaretler adı verilen bu eklentiler, dizilimde bir değişikliğe sebep olmuyor, fakat faaliyetini değiştirip kimi zaman aşağı çekiyor.  

Bilim insanları henüz Gambialı bebeklerde bulunan bu düzenlemelerin önemli sonuçlar doğurup doğurmadığını bilmiyor. Ancak çalışma arkadaşım Tina Hesman Saey'in Mart 2013'teki From Great Grandma To You (Büyük Büyükanneden Sana) adlı makalesinde belirtmiş olduğu başka çalışmaların sonuçlarına göre bu düzenlemeler sadece görünüşte değil. 

Örneğin 1944-1945 yılları arasında süren korkunç Hollanda kıtlığı, beslenmenin epigenom üzerindeki etkileriyle ilgili çalışmalar yapabilmeye olanak sundu. Kıtlık dönemi kışında hamile olan annelerden doğan kişiler, insanda büyüme ve metabolizmayı düzenleyen IGF2 adlı gende değişikliklere sahipti ve bilim insanları bu değişikliklerin etkisinin 60 yıldan fazla sürdüğünü buldu. 

Bazı başka araştırmalar ise bunun tam zıddı olarak, Amerika'da daha yaygın olan bir durum üzerinde yoğunlaştı: Obez anne babaların çocukları. Obez annelerin çocuklarının obez olma olasılığı daha yüksek; bazı bilim insanlarına göre bunun sebeplerinden bazıları epigenetik değişiklikler. Babalar da bu işten sıyrılmış sayılmaz. Bilim insanlarının 2013 yılı raporuna göre obez babaların kızları IGF2 geni üzerindeki belli kısımların çok azına sahipler. 

Bugüne kadar epigenetik üzerindeki diğer çalışmaların çoğu potansiyel olarak zararlı şeyler üzerinde yoğunlaştı. Stres, sigara, alkol ve kirletici maddelerin tamamının gen davranışlarını etkiledikleri gösterildi.  

Ancak haberler sadece karanlık değil. Devam eden bir araştırmadan gelen istisna haberler de var. Örneğin fareler üzerindeki bir çalışmada gebelik süresince bazı genlerin iyi yönde davranış değişikliğe uğradığı gözlendi. 

Bu çalışmaların pek çoğu etkileri nesiller boyu takip etmedi, bu yüzden bu değişikliklerin sonsuza kadar sürüp sürmediği bilinmiyor. Ancak belli çevre koşullarının, örneğin yeterli gıda bulunup bulunmadığının genetik tarihimizi etkileyebildiği düşünülüyor.

Tüm bunlar gen davranışlarınızın yıldızlarda yazılı olmadığını söylemek için anlatıldı. Çocuklarınızın ya da onların çocuklarınınki de. Astrolojide söylenenin aksine genler buradaki, Dünya üzerindeki etkilere karşı o kadar hassastır ki kaderimizi yönlendirebilir.

 

Yazan: Laura Sanders

Düzenleyen: ÇMB

Not: Bu yazı Science News adresinden çevrilmiştir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/07/2019 22:43:09 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2397

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder