Anı İronisi: Bir Anıyı Hatırlamak, Onu Unutmanıza Neden Oluyor!

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Anı dediğimiz olgunun nasıl oluştuğu ve saklandığı henüz tam olarak bilmiyoruz. Ancak her geçen gün beyin nörobiyolojisi biraz daha aydınlatılıyor ve anılarla ilgili bilgilerimiz derinleşiyor. Örneğin 2014 yılında ilk defa moleküllerin anılara dönüşümü gözlendi; böylece anıların biyokimyasal doğası netleşmiş oldu. Hatta artık onları o kadar iyi tanımaya başladık ki, spesifik anıları silebiliyor, olmayan anıları beyne yerleştirebiliyoruz.

Ancak yine de anı oluşum ve depolama mekanizmasıyla ilgili bilinmeyen birçok şey var. Buna karşılık, anıların kimyasallar olarak depolandığına ve bu kimyasalların farklı kombinasyonlarda çağrılmasının çeşitli görsel, işitse, kokuya dayalı, vb. anıları oluşturduğu düşünülüyor. İlk etapta anlaması ve anıları somut birer fiziksel olguya indirgemek zor gelebilecek olsa da, sinirbilim çalışmaları onları anlamak konusunda büyük adımlar atmayı başardı.

Atılan büyük adımlardan biri, anıları hiçbir zaman sabit tutamayacağımız gerçeği. Bilirsiniz, bazı anılarınız çok güçlü ve berraktır; bazıları ise silik ve bulanık... Bunun en önemli sebebinin, anının oluştuğu zaman, o anının sizin psikolojiniz üzerinde ne kadar etkili olduğu ve anının üzerinden ne kadar zaman geçtiği olduğu düşünülmektedir.

Bir anıyı hatırlarken beynimiz o anının depolandığı bölgelere giderek çeşitli sinyallerin üretilmesini sağlar. Bu sinyaller, beynin diğer bölgelerinde anının bıraktığı izler olarak algılanır. Ancak anıyı çağırmak üzere anıyı oluşturan kimyasallara her erişim sağlandığında, bu erişimin de biyokimyasal ve elektriksel (kimi zaman "elektrobiyokimyasal" olarak isimlendirilir) bir etkileşimden ibaret olmasından ötürü, anının içeriği değişir. Sonuçta anı eğer ki kimyasal ise, anıya ulaşan beynin kendisinin uyguladığı kimyasal yöntemler, bu anıları kaçınılmaz olarak değiştirecektir.

Uzmanlar, tam olarak bu sebeple aradan zaman geçtikçe anıların şeklinin, formunun, anlatımının, hissettirdiklerinin değiştiğini düşünmektedirler. Anıların zaten zaman geçtikçe silikleştiği biliniyordu. Ancak görünen o ki, aynı zamanda onlara erişmemiz sonucu da ufak ufak değişiyorlar.

Yani aynı anıyı belli aralıklarla hatırladığınızda, o anının ayrıntıların değişmesinin nedeni, o anının eskimesi olmak zorunda değildir. Hatırlayan kişinin onu hatırlaması da, anıları değiştirebilir.

Kaynaklar ve İleri Okuma
  • A. Fradera. Taking A Photo Of Something Impairs Your Memory Of It, But The Reasons Remain Largely Mysterious. (2018, Mayıs 31). Alındığı Tarih: 11 Mart 2019. Alındığı Yer: BPS
  • J. Chen. How Taking Photos Affects Your Memory Of The Moment Later On. (2017, Ağustos 07). Alındığı Tarih: 11 Mart 2019. Alındığı Yer: The Cut
  • D. Djudjic. This Is How Photography Affecting Our Moods And Memory. (2019, Ocak 04). Alındığı Tarih: 11 Mart 2019. Alındığı Yer: DIY Photography
  • J. S. Soares, et al. (2019). Forget In A Flash: A Further Investigation Of The Photo-Taking-Impairment Effect. Journal of Applied Research in Memory and Cognition, sf:154-160.

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder