Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Alkolün Uyku Üzerindeki Etkileri Nelerdir?

Uyumak İçin Alkol Kullanmak Pek İyi Bir Fikir Olmayabilir!

Alkolün Uyku Üzerindeki Etkileri Nelerdir? FreePik
7 dakika
1,954
Tıbbi İçerik Uyarısı

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik; profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.

Daha Fazla Bilgi Al
Podcast
8:53
Leyla Nil Geçkin
Seslendiren
28
  • İndir
  • Dış Sitelerde Paylaş
Tüm Reklamları Kapat

Alkol dünya genelinde en sık kullanılan psikoaktif maddelerden biridir. Çokça tüketilmesinin arkasında merkezi sinir sistemi üzerindeki baskılayıcı etkilerinin yanı sıra birtakım eksik veya hatalı bilgiler yatar. Doğru bilinen yanlışlardan bir tanesi de alkolün iyi bir uyku yardımcısı olduğudur. Alkol kullanımının vücutta rahatlama veya uykululuk hissi sağlayabildiği doğrudur; ancak bu kaliteli bir uyku uyuyabileceğiniz anlamı taşımıyor. Bu alanda yapılmış çalışmalar, alkolün diğer olumsuz fizyolojik etkilerinin yanı sıra uyku kalitesini bozduğunu, uyku süresini azalttığını ve uykuyla alakalı hastalıkların ortaya çıkma riskini arttırdığını gösteriyor!

Sağlıklı bir uyku için tüm uyku evrelerinin bölünmeden sırasıyla ve olması gerektiği kadar ve yaşanması gerekir.
Sağlıklı bir uyku için tüm uyku evrelerinin bölünmeden sırasıyla ve olması gerektiği kadar ve yaşanması gerekir.
Unsplash

Uyku, beden ve zihin sağlığını düzenleyen temel unsurlardan biridir. Uyku her biri farklı özelliğe sahip bölümlerden oluşur ve iki ana başlığa ayrılmıştır. Bunlar, isimlendirilmesini bu uyku safhasında yaşanan hızlı göz hareketlerinden alan REM uykusu (İng: "Rapid Eye Movement") ile uykunun başlangıcından REM uykusuna kadar geçen süre olup yavaş dalga uykusu olarak da adlandırılan NREM uykusudur. Uyku ile ilgili detaylı bilgi için buradaki yazımıza göz atabilirsiniz.

Sağlıklı bir uyku için tüm uyku evrelerinin bölünmeden, sırasıyla ve olması gerektiği kadar yaşanması gerekir. Sağlıksız bir uyku; kalp hastalıkları, immünolojik, nörolojik ve psikiyatrik problemler gibi birçok farklı sağlık sorununa yol açabilir.[1]

Tüm Reklamları Kapat

Alkolün Uyku Üzerindeki Etkileri

Alkolün uyku üzerindeki etkilerini araştıran çalışmalar yüz yılı aşkın süredir devam ediyor ve ilk çalışmalardan elde edilen sonuçlar, örneğin yüksek doz alkol kullanımının uykunun ikinci yarısında bozulmalar yarattığının gözlemlenmesi, günümüzde hâlâ geçerliliğini koruyor.[2]

Sağlıklı gönüllerle yapılan çalışmalarda, düşük dozda alkolün bile uyku üzerinde etkili olduğu gösterildi. Bulgulara göre alkol, uykuya dalma süresini kısaltıyor ancak bunu yaparken uyku safhalarının olması gereken işleyişini bozuyor. Alkolün etkisiyle yavaş dalga uykusu evrelerinin süresi uykunun ilk yarısında artıyor, toplam REM uykusu süreleri ve uykuda REM safhasını başlatmak için geçen süreler ise uzuyor. Genel olarak uykunun ilk yarısı daha konsolide hale gelirken, ikinci yarısında kesintiler oluşuyor.[2]

Amerika Birleşik Devletleri'nde alkole bağlı sorunların maliyetinin 180 milyar doları aştığı, bunun 18 milyar dolardan fazlasının alkolle ilişkili uyku bozukluklarıyla ilişkili olduğu tahmin ediliyor.[3]

Tüketilen Miktara Göre Etkinin Şiddeti Değişiyor!

Alkolün uyku üzerindeki etkileri, tüketilen alkolün miktarı ve ne hızda tüketildiğine bağlı değişkenlik gösteriyor. 2018 yılında Finlandiya'da gerçekleştirilen bir çalışma alkol miktarına bağımlı olarak uyku kalitesinin hangi oranda bozulduğunu araştırdı. Çalışmada, erkekler için günde 2 standart içki, kadınlar için günde 1 standart içki tüketimi orta seviyede tüketim olarak belirlenirken, bu seviyelerin altında tüketim düşük, üzerinde tüketim ise yüksek seviyede alkol tüketimi olarak kabul edildi. Çalışmanın sonuçları, tüketilen alkol miktarı arttıkça uyku kalitesinin daha çok bozulduğunu göstermektedir:[4]

Tüm Reklamları Kapat

  • Düşük seviyede alkol tüketmek uyku kalitesini %9,3 oranında,
  • Orta seviyede alkol tüketmek uyku kalitesini %24 oranında,
  • Yüksek seviyede alkol tüketmek uyku kalitesini %39,2 oranında bozmaktadır.
Tüketilen alkol miktarı arttıkça uyku kalitesi düşüyor.
Tüketilen alkol miktarı arttıkça uyku kalitesi düşüyor.
www.sleepfoundation.org

Kısa sürede aşırı miktarda tüketilen alkol (erkekler için 5, kadınlar için 4 standart içki) ise yaş grubu veya cinsiyet fark etmeksizin uykuyu ciddi anlamda bozmaktadır. Çalışmalar, haftada 1 kez bu miktarlarda alkol tüketen kişilerin uykuyu başlatma ve sürdürmede problem yaşayabileceğini gösteriyor.[5]

Amerikan Birleşik Devletleri standart içki örnekleri. Bir standart içki, içerisinde 10-20 gram alkol bulunan bir porsiyon alkollü içeceği tanımlamak için kullanılır. Ülkelerin standart içki tanımlamaları hakkında detaylı bilgi için Dünya Sağlık Örgütü'nün ülkelere göre standart içki sınıflandırmasına göz atabilirsiniz.
Amerikan Birleşik Devletleri standart içki örnekleri. Bir standart içki, içerisinde 10-20 gram alkol bulunan bir porsiyon alkollü içeceği tanımlamak için kullanılır. Ülkelerin standart içki tanımlamaları hakkında detaylı bilgi için Dünya Sağlık Örgütü'nün ülkelere göre standart içki sınıflandırmasına göz atabilirsiniz.
Wikimedia Commons

Düzenli Alkol Kullanımı da Etkili!

Yukarıda bahsedilen uykunun ilk yarısı ve ikinci yarısıyla ilgili etkiler, çoğunlukla alkol kullanım bozukluğu olmayanlar için geçerlidir. Alkol kullanım bozukluğu olanlarda ise hem alkol kullandıkları dönemlerde hem alkolden arınma sırasında uyku yapısı tamamen bozulurken, uykusuzluk hastalığı olarak da bilinen insomni ve gün içi aşırı uykusuzluk hissi gibi uyku problemleri ortaya çıkmaktadır.

Alkol kullanım bozukluğunun herhangi bir safhasında uyku bozuklukları ortaya çıkabilir.
Alkol kullanım bozukluğunun herhangi bir safhasında uyku bozuklukları ortaya çıkabilir.
Thakkar ve ark. (2014) çalışmasından uyarlanmıştır.

Ayrıca çalışmalar uzun süreli alkol kullanımı ile kronik uyku problemleri arasındaki bağlantıya işaret ediyor. Güney Koreli araştırmacılar çalışmalarında alkol kullanım bozukluğu olan kişilerin uykularını iyileştirmek amacıyla yatmadan önce sıklıkla alkol tükettiğini ve orta derecede alkol kullanan kişilerin çoğunun, uykusuzluk yaşaması halinde uyumak için alkol tüketme yolunu seçtiğini belirterek bir kısır döngüye dikkat çekmektedir.[6]

Alkol Kullanımının Kendisi de İnsomniye Sebep Olabilir!

Gecenin ilerleyen zamanlarında, alkolün kandaki düzeyleri azaldıkça alkol etkisiyle baskılanmış olan uyku safhalarının süresi uzuyor, bunun sonucunda sık sık uyanmalar meydana geliyor ve uykuda geçen süre azalıyor.[7]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Alkolün etkilerini plaseboyla da kıyaslayan bir çalışmanın sonuçlarına göre günlük alkol tüketimi yüksek seviyede (1 g/kg üzerinde) olanlarda uykuya dalma süresi anlamlı oranda artarken, yatakta uyku halinde geçirilen süreler anlamlı oranda azalıyor.[7], [8]

Alkol kullanım bozukluğu olanlarda insomni gelişimi prevelansı %36-91 (normal prevelansı %10) arasında değişen sıklıklarda bulunuyor.[9] Üstelik burada çift yönlü bir ilişki mevcut, yani insomni semptomlarının varlığı da gelecekte alkol kullanım bozukluğu riskini artırıyor.[10]

Bir diğer trajik sonuç ise alkol kullanım bozukluğu olsun kişilerde, aktif alkol tüketim safhası, alkol tüketiminin bırakıldığı çekilme safhası veya iyileşme safhalarının hepsinde birden insomni gelişebiliyor olması.[7] İnsomni yaşam kalitesini düşürmekle kalmıyor, aynı zamanda devamında ölüme kadar ilerleyebilecek birçok ek hastalığı beraberinde getirme riski taşıyor.[11]

Alkol tüketiminin uyku mimarisi üzerindeki etkisi
Alkol tüketiminin uyku mimarisi üzerindeki etkisi
Stein MD, Friedmann PD. Disturbed sleep and its relationship to alcohol use. Subst Abus. 2005 Mar;26(1):1-13.

Alkol Akademik Başarıyı da Düşürüyor!

Çoğu ülkede belirli yaşın altında alkol kullanımı yasal olmadığından, akademik çalışmalar genelde belirli bir yaş grubunun üzeriyle sınırlı kalıyor. Yine de yetişkinlerde yapılan çalışmalar alkol kullanımının öğrenme ve bellek işlevlerini bozduğunu söylüyor.[12], [13] Amy Wolawer, yaptığı çalışmada yüksek doz alkol kullanımıyla daha düşük not ortalaması arasındaki anlamlı ilişkiyi ortaya koydu. Alkol kullanımının bu etkisi doğrudan veya daha az ders çalışma saatine neden olmasıyla dolaylı yoldan ortaya çıkıyor.[14]

Amerika Birleşik Devletleri Eğitim Bakanlığı tarafından 2006 yılında 14 binden fazla öğrenciyle üniversitelerde yapılan kapsamlı çalışmanın sonuçlarına göre yüksek miktarda alkol tüketenlerin %62,5'i bir dersi kaçırdıklarını ve %46,3'ü ise derslerinden geri kaldıklarını bildirdi. [12], [15]

Buna ek olarak alkol ve madde kullanımı nedeniyle bir dersi kaçırdığını veya önemli bir projede kötü performans gösterdiğini belirtenlerin oranı %20'leri geçti. Sonraki yıllarda tekrarlanan çalışmalarda da benzer sonuçlar çıktığı görülüyor.[16]

Tüm Reklamları Kapat

Gözden kaçırılmaması gereken önemli bir etki de alkol kullanımına bağlı olarak oluşabilecek uyku problemlerinin başarıyı olumsuz etkileyebileceğidir. Alkol kullanımıyla ilişkili olsun veya olmasın, uyku problemlerinin tek başına akademik sonuçlar üzerinde olumsuz etkisi vardır.[12]

Sonuç

Alkolün uyku üzerindeki etkileri için bilimsel literatüre kısa bir bakışta sayısız çalışmaya rastlanılmaktadır. Buna rağmen alkol kullanımının "uykuyu kolaylaştırdığı" yanılgısı, kişilerin alkol kullanım bozukluğu veya uyku bozuklukları yaşamasına sebebiyet verebiliyor. Yukarıda sayılanların haricinde, alkol kullanımının diğer olumsuz etkileri de hesaba katıldığında uyku kalitesini artırmak için alkol tüketmenin akılcı bir çözüm olmadığı açık.

Son olarak herhangi bir uyku problemi yaşıyorsanız, uyku laboratuvarı hizmeti veren sağlık kuruluşlarından veya bu hizmeti veren ruh sağlığı ve hastalıkları, nöroloji ve göğüs hastalıkları polikliniklerinden yardım alabileceğinizi unutmayın. Eğer alkol kullanım bozukluğu ile mücadele ediyorsanız, bunun için ruh sağlığı ve hastalıkları polikliniklerinden veya Alkol ve Uyuşturucu Madde Bağımlıları Tedavi ve Araştırma Merkezlerinden, kısa ve bilinen adıyla AMATEM'den yardım almaktan çekinmeyin.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
27
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 7
  • Muhteşem! 2
  • Bilim Budur! 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Güldürdü 1
  • Umut Verici! 1
  • Korkutucu! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/06/2024 08:35:37 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/17297

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Çevre
Evrim Tarihi
Diş Hekimi
2019-Ncov
İklim
Karar
Modern
Diş Hekimliği
Nükleer
Cinsel Seçilim
Tohum
Kök Hücre
Damar
Sinirbilim
Hava
Kuantum
Gıda
Roma
Radyoaktif
Tutarlılık
Kadın Doğum
Koaservat
Antropoloji
Safsata
Mars
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
A. U. Avcı, et al. Alkolün Uyku Üzerindeki Etkileri Nelerdir?. (11 Nisan 2024). Alındığı Tarih: 23 Haziran 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/17297
Avcı, A. U., Alparslan, E. (2024, April 11). Alkolün Uyku Üzerindeki Etkileri Nelerdir?. Evrim Ağacı. Retrieved June 23, 2024. from https://evrimagaci.org/s/17297
A. U. Avcı, et al. “Alkolün Uyku Üzerindeki Etkileri Nelerdir?.” Edited by Eda Alparslan. Evrim Ağacı, 11 Apr. 2024, https://evrimagaci.org/s/17297.
Avcı, Ahmet Uğur. Alparslan, Eda. “Alkolün Uyku Üzerindeki Etkileri Nelerdir?.” Edited by Eda Alparslan. Evrim Ağacı, April 11, 2024. https://evrimagaci.org/s/17297.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close