Albinizm ve Melanizm: Hayvanlarda Normalden Farklı Renkte Olmanın Bedeli!

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Albinoluk ya da albinizm insanları ya da her çeşit hayvanı etkileyebilecek, melanin pigmentinin eksikliğinden veya yokluğundan kaynaklanan bir genetik mutasyondur. Albino bireylerde genelde deri beyaz veya beyaza yakın bir renk alırken gözler kırmızı-pembe olabilir. Albinoluğun etkisini göstermesine göre tam albinoluk veya kısmi albinoluk olarak ikiye ayrılır. Kısmi albinolukta derinin sadece bazı yerlerinde pigment eksikliği görülür bu duruma da vitiligo denir.

Doğma büyüme Jamaikalı, albino müzisyen Yellowman
Doğma büyüme Jamaikalı, albino müzisyen Yellowman
BBC

Ancak albinoluk sadece beyaz renk veren bir özellik değildir. Tüm bireylerde görülmese de albinoluk beraberinde çeşitli hastalıkları da getirebilir. Deri normalden daha ince olabildiğinden bireyler güneş ışığına daha hassas olabilir. Ayrıca, astigmatlık ve nistagmus (göz titremesi), işitme bozuklukları ve eklem rahatsızlıkları görülebilir.

Albinizmde neredeyse her zaman göz bozuklukları oluşur. Eğer ki bu göz bozuklukları görülmeden vücutta normalden fazla beyazlık bulunuyorsa, buna lökizm denir. Ancak lökizmde, albinizmden farklı olarak, aynı zamanda melanin haricindeki diğer pigmentlerde de eksiklik veya hiç oluşamama durumu görülür.

Pigment Fazlalılığı: Melanizm

Melanizmde ise, olması gerekenden fazla miktarda melanin pigmenti üretilir ve bu, derinin siyah bir renge dönmesine neden olur. Kimi zaman vücutta tam melanizm görülmez ve sadece kısmî olarak bazı bölgelerde melanin birikimi görülür. Buna, "sahte melanizm" ya da "abandizm" denir.

Pigmentsizlik: Amelanizm

Kimi canlının vücudunda melanin hiç üretilemez ve bu nedenle vücut desenlerini belirleyen renkler hiç oluşamaz. Bu duruma amelanizm denmektedir. 

Melanizm ve Albinizm
Melanizm ve Albinizm
9GAG

Hayvanlarda Albinizm ve Farklılığın Bedeli

Hayvanlarda yukarıdaki sorunlar görülebileceği gibi aynı zamanda deri/kürk renginden dolayı kamuflaj kaybı dolayısıyla avlanmada ve avcılardan gizlenmede problemler oluşturabilir. Sürüden dışlanma, anne tarafından reddedilme, eş seçiminde dez avantajlı duruma düşme gibi durumlar görülebilir.

Albinizm hayvanlar alemine has bir özelliktir ve genellikle kuşlar, sürüngenler ve amfibilerde görülmesine rağmen tüm türlerde görülebilir. Memelilerde görülmesi daha nadirdir. Kuşlarda albinoluk 1.761 bireyde bir görülürken memelilerde bu oran 10.000'de bire kadar düşer. Tavuskuşu ve kaz gibi bazı türler ise gözlerinin kırmızı olmaması dolayısıyla gerçek birer albino kabul edilmezler. Bu kuşlardaki beyazlığın nedeni olarak özel bir tüy geninin rol oynadığı tahmin edilmektedir.

Albino bir goril
Albino bir goril
Wikipedia

Yeni Yetme Albino Panda!

Albinizm balinalar, aslanlar, filler, deniz kaplumbağaları, kangurular, geyikler, timsahlar, yılanlar, balıklar, develer ve sayamayacağımız daha birçok türde gözlemlenmiştir. Albinoluk nadir görülen bir özellik olmasıyla beraber doğada sayıları 1000-500'e kadar düşmüş olan pandalarda 2019'un Nisan ayında albino bir bireyin görülmesi araştırmacıları şaşırtmıştır.

Vahşi doğada bilinen ilk albino panda
Vahşi doğada bilinen ilk albino panda
Wolong National Nature Reserve/EPA-EFE/Shutterstock

Çin'in Wolong Ulusal Tabiat Parkı'nda vahşi doğada albino bir pandanın fotoğrafı kızılötesi fotokapanla çekilerek pandalardaki bilinen ilk albinizm örneği kayıtlara girmiştir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 5
  • 4
  • 0
  • 1
  • 0
  • 3
  • 1
  • 1
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Wikipedia. Albinism. (2019, Temmuz 27). Alındığı Tarih: 27 Temmuz 2019. Alındığı Yer: Wikipedia
  • IUCN. Red List. (2019, Temmuz 27). Alındığı Tarih: 27 Temmuz 2019. Alındığı Yer: IUCN
  • L. Geggel. Albino Panda Spotted In Wild For The First Time. (2019, Mayıs 29). Alındığı Tarih: 27 Temmuz 2019. Alındığı Yer: LiveScience

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/08/2019 11:05:37 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7881

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“İnsanlar bana bilimin hayattaki büyük soruları asla yanıtlayamayacağını söylüyorlar. Saçmalık! Problem, sizin sorularınızın yeterince büyük olmaması!”
Phil Plait
Geri Bildirim Gönder