Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Ağaç Köklerinin Evrimi, Kitlesel Yok Oluşlara Yol Açmış Olabilir!

Ağaç Köklerinin Evrimi, Kitlesel Yok Oluşlara Yol Açmış Olabilir!
3 dakika
1,224
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 1 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Indiana Üniversitesi ile Purdue Üniversitesi'nin işbirliğiyle yürütülen IUOUI isimli enstitütden bilim insanları ve Birleşik Krallık'taki meslektaşlarına göre ağaç köklerinin evrimi, 300 milyon yıldan uzun bir süre önce Devoniyen Dönemi'nde Dünya okyanuslarını sarsan bir dizi kitlesel yok oluşu tetiklemiş olabilir.

Dünya'nın tarih öncesi dönemindeki oldukça değişken bir döneme ilişkin bu yeni görüşün kanıtı, jeoloji alanındaki en eski ve saygın yayınlardan biri olan Geological Society of America Bulletin'da yayınlandı. Çalışma, IUPUI Fen Fakültesi'nde Yer Bilimleri profesörü olan Gabriel Filippelli ve çalışma esnasında laboratuvarda doktora öğrencisi olan Matthew Smart tarafından yönetildi. Filippelli şunları söylüyor:

Tüm Reklamları Kapat

Analizimiz, ağaç köklerinin evriminin okyanusları aşırı besinle doldurarak çok büyük bir alg artışına sebep olmuş olabileceğini gösteriyor. Alglerin hızlı ve yıkıcı bir şekilde ortaya çıkışı, okyanusların oksijeninin çoğunu tüketerek ciddi kitlesel yok oluşları tetiklemiş olabilir.

419 milyon yıl ila 358 milyon yıl önce karadaki yaşamın evriminden önce meydana gelen Devoniyen Dönemi, kitlesel yok oluş olaylarıyla tanınmaktadır. Bu olaylar sırasında, Dünya'daki tüm yaşamın %70'inin yok olduğu tahmin edilmektedir.

Çalışmada özetlenen, bilimsel olarak ötrofikasyon olarak bilinen, süreç, günümüzdeki daha küçük ölçekli bir fenomene oldukça benzemektedir. Bu fenomen günümüzde, Büyük Göller ve Meksika Körfezi'ndeki geniş ölü bölgeleri beslemektedir, çünkü gübrelerden ve diğer tarımsal sulardan gelen fazla besinler, suyun tüm oksijenini tüketen alglerin ortaya çıkmasını tetikler.

Tüm Reklamları Kapat

Aradaki fark; bu geçmiş olayların büyük olasılıkla, büyüme zamanlarında besinleri topraktan çekip çürüme zamanlarında onları aniden yeryüzünün suyuna döken ağaç kökleri tarafından beslenmesiydi. Filippelli şunları söylüyor:

Teori, yeni ve mevcut kanıtların kombinasyonuna dayanıyor.

Araştırmacılar, araştırmada kullanılması için Grönland'daki ve İskoçya'nın kuzeydoğu kıyılarındaki bölgelerden alınan numuneler de dâhil olmak üzere kalıntıları dünya çapına yayılmış eski göl yataklarındaki taş birikintilerinin kimyasal analizini yaptılar. Bu analize dayanarak, Dünya'daki tüm yaşamlarda bulunan kimyasal element fosforun önceden tanımlanmış daha yüksek ve daha düşük düzeylerdeki döngülerini doğrulayabildiler.

Ayrıca, kök büyümesinin neden olduğu ayrışma veya toprak oluşumu belirtilerine dayanarak ıslak ve kuru döngüleri tespit edebildiler. Buna göre; daha fazla ayrışma daha fazla köklü ıslak döngülere ve daha az ayrışma daha az köklü kuru döngülere işaret ediyordu.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

En önemlisi, ekip kuru döngülerin daha yüksek fosfor düzeylerine denk geldiğini buldu. Yani bu zamanlarda ölmekte olan kökler besinlerini gezegenin suyuna salıyordu. Smart şunları belirtiyor:

370 milyon yıl öncesini incelemek hiç kolay değil. Ancak kayalar uzun süreli hafızaya sahip ve Dünya'da hala antik dünyanın gizemlerini ortaya çıkarmak için kimyamikroskop olarak kullanabileceğimiz yerler mevcut.

Archaeopteris'in bir özelliği olup aynı zamanda yaprak yetiştiren ve ortalama 9 metre yüksekliğe ulaşan ilk bitki olan ilk ağaç köklerinin evrimi ile aynı anda meydana gelen fosfor döngüleri ışığında araştırmacılar, ağaç köklerinin çürümesini Devoniyen Dönemleri'ndeki kitlesel yok oluşların arkasındaki "baş şüpheli" olarak belirlediler. Neyse ki Filippeli şunları söylüyor:

Doğanın çürüyen ağacın etkisini dengelemek için birtakım sistemler geliştirmesinden bu yana, bugünkü ağaçlar benzer yıkımlara yol açmıyor.

Günümüzdeki toprağın derinliği de eski Dünya'yı kaplayan ince kir tabakasına kıyasla daha fazla besin maddesi tutmaktadır.

Ancak çalışmada ortaya çıkarılan dinamikler, Dünya okyanuslarındaki yaşama yönelik diğer yeni tehditlere ışık tuttu. Çalışmanın yazarları; diğerlerinin, suni ve yapay gübreler ve lağım gibi diğer organik atıkların Dünya'nın okyanuslarını anoksiyanın kıyısına veya tamamen oksijen eksikliğine ittiği argümanını ortaya koyduklarını belirtmektedir. Filippeli son olarak şunları söylüyor:

Antik dünyadaki doğal olayların felaket sonuçlarına ilişkin bu yeni bulgular, bugün insan faaliyetlerinden kaynaklanan benzer koşulların sonuçları hakkında bir uyarı görevi görebilir.
Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
30
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

Feragatname: Evrim Ağacı, doğrudan üniversiteler, akademik dergiler veya resmi bilim kurumları tarafından yayınlanan bu basın açıklamalarını temel editöryal düzenlemeden geçirmektedir; ancak açıklamaların isabetliliğinden sorumlu değildir. Basın açıklaması konusundaki sorularınızı aşağıdaki medya irtibat kişisine yöneltebilirsiniz.

Medya İrtibat

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İnanılmaz 3
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 05/03/2024 17:34:36 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/13524

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Yıl
Matematik
İspat Yükü
Demir
Beslenme Davranışı
Sars Virüsü
Halk Sağlığı
Safsata
Ara Tür
Büyük
Yapay Zeka
Öğrenme Alanı
Kitap
Yatay Gen Transferi
Eczacılık
Nanoteknoloji
Parçacık
Kuş
Sahte
Malzeme
Yaşlanma
Depresyon
Vejetaryen
Entropi
Damar
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Süper Askerler: İnsanlar, Diğer Maymunlar ile Çiftleşebilir mi?
Süper Askerler: İnsanlar, Diğer Maymunlar ile Çiftleşebilir mi?
Stres Yayı Yerçekimine Nasıl Karşı Koyuyor?
Stres Yayı Yerçekimine Nasıl Karşı Koyuyor?
Lazarus Etkisi: Ölen Hayvanlar Nasıl Yaşamaya Devam Ediyorlar?
Lazarus Etkisi: Ölen Hayvanlar Nasıl Yaşamaya Devam Ediyorlar?
Denizdeki GERÇEK Tehlikelere Hazır mısın?
Denizdeki GERÇEK Tehlikelere Hazır mısın?
Renkleri Aynı Şekilde mi Görüyoruz? | Zihnimizin Hapishaneleri: Kualia
Renkleri Aynı Şekilde mi Görüyoruz? | Zihnimizin Hapishaneleri: Kualia
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
S. Küçükkıvanç, et al. Ağaç Köklerinin Evrimi, Kitlesel Yok Oluşlara Yol Açmış Olabilir!. (25 Ocak 2023). Alındığı Tarih: 5 Mart 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/13524
Küçükkıvanç, S., Bakırcı, Ç. M. (2023, January 25). Ağaç Köklerinin Evrimi, Kitlesel Yok Oluşlara Yol Açmış Olabilir!. Evrim Ağacı. Retrieved March 05, 2024. from https://evrimagaci.org/s/13524
S. Küçükkıvanç, et al. “Ağaç Köklerinin Evrimi, Kitlesel Yok Oluşlara Yol Açmış Olabilir!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 25 Jan. 2023, https://evrimagaci.org/s/13524.
Küçükkıvanç, Sena. Bakırcı, Çağrı Mert. “Ağaç Köklerinin Evrimi, Kitlesel Yok Oluşlara Yol Açmış Olabilir!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, January 25, 2023. https://evrimagaci.org/s/13524.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close