Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Acı Tat Duyusu Nasıl Oluşur? Acı Tatların Farklı Dereceleri Nasıl Ölçülür? Acı Tat Nasıl Geçirilir?

Acı Tat Duyusu Nasıl Oluşur? Acı Tatların Farklı Dereceleri Nasıl Ölçülür? Acı Tat Nasıl Geçirilir? MyRecipes
5 dakika
4,082
  • Beslenme Bilimi

Acı, vücudumuzdaki epitel dokularda bulunan reseptörlerin, acı besinlerin içinde bulunan bir kimyasala karşı verdiği doğal bir tepkidir. Besinlerde bulunan ve beyinde "saldırı" tepkisi oluşturan kimyasal maddelerin genel adı kapsaisinoidtir. Kapsaisinoidler kapsaisin türüne ait kimyasallardır. Bu türe ait 7 tane kimyasal bileşik olsa da yaygın olarak acılığa sebep olan ve bilinen kapsaisin ile onun daha az bilinen kuzeni dihidrokapsaisindir. Kapsaisin, acı biberlerin içindeki beyaz etli kısımda bulunur.

Acı besinden bir ısırık aldığınız zaman, besinde bulunan kapsasinoid madde TRPV1 reseptörlerine bağlanır. TRPV1 reseptörleri tat tomurcuklarının yüzeyinde bulunmakla birlikte sadece ağızda değil burunda ve gözlerde de bulunur. Bağlanma gerçekleştikten sonra TRPV1 reseptörü açılır ve maddenin iyonlarının trigeminal sinirine ulaşmasına izin verir. Trigeminal sinire ulaşan iyonlar sonucunda oluşan impulslar (uyarılar) beyne ulaşır ve beyinde "saldırı altındayız" cevabına neden olur.

Bu Reklamı Kapat

Acı uyarısı beyne ulaştığı anda vücut acı maddeyi dışarı atmaya çalışır
Acı uyarısı beyne ulaştığı anda vücut acı maddeyi dışarı atmaya çalışır
Mirror

Bu cevap sonucunda vücut acıya neden olan maddeyi vücuttan atmaya çalışır; gözleriniz uyarılarak gözyaşı üretilmesi sağlanır, burundaki lifler uyarılarak mukus sıvısının akmasına neden olur, kan dolaşımı hızlanır ve vücudun acı azaltmaya yardımcı hormonu endorfin salgılanır. TRPV1 reseptörleri özel olarak acıyı algılamazlar. Aynı zamanda yükselen sıcaklık da bu reseptörleri tetikler. Sıcaklıkla uyarılan reseptörlerin oluşturdu impulslar başka yollardan beyine iletilse de oluşan cevabın etkileri benzerdir. Mesela vücut sıcaklığını dengelemek için terleme başlar. O yüzden acı yediğimiz zaman vücut sıcaklığımızın yükseldiğini hissederiz.

Biberler Neden Acıdır?

Her bitki gibi biber bitkisi de tohumlarını saçmak için hayvanlara ihtiyaç duyar. Bu sebeple de tohumlarını meyvesinin içinde barındırır. Ancak birçok bitki türünün meyvesi hayvanların ilgilerini çekmesi için tatlı ve hoş bir tada sahipken biber bitkisinin meyvesi acı olabilmektedir.

Bu Reklamı Kapat

Bunun temelde iki nedeni vardır: Birincisi, bu bitkilerin tohumları, kuşlar yoluyla saçılmak üzere evrimleşmiştir. Memelilerde bulunan TRPV1 reseptörleri, kuşlarda bulunmaz. Bu yüzden de kuşlar acı tadı algılayamazlar ve ne kadar acı olursa olsun biberleri yiyebilirler. Ayrıca kuşların sindirim kanalı da memeliler kadar gelişmemiştir. Dışkı yolu ile gübre halinde biber tohumlarını doğaya en az hasarlı şekilde saçarlar ve biberlerin yayılmasına olanak sağlarlar. Memelilerin sindirim kanalı gelişmiş olduğundan dışkı yolu ile biberlerin yayılmasına katkı sağlayamazlar.

İkinci neden ise, biberlerin kapsasinoid maddeler yardımı ile tohumuna zarar verebilecek bakterilerden korunmasıdır. Kapsasinoid maddeler biberleri hem memeliler tarafından yenilmekten hem de zararlı mikroorganizmaların etkilerinden korur. Özellikle Fusarium mantarına (Fusarium Oxysporum) karşı biberlerin bu savunma mekanizması etkilidir.

Acı Tattan Hoşlanmak Evrimsel Bir Avantaj Mıdır?

Acı besinler 6000 yıldan uzun bir süredir insanoğlunun hayatında. Amerika yerlisi kabileler acı besinleri diğer besinlerle karıştırarak besinlerin bozulmalarını önleyerek acıyı bir koruma aracı olarak da kullanmışlar. Günümüzde buzdolapları gibi teknolojik koruma yöntemleri olduğu için bu yöntem daha az kullanılsa da halen geçerli.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bazı insanlar acıdan nefret ederken bazıları için ise acı özellikle istenilen bir tattır. Bu durumu tanımlamak için çalışan bilim insanları, kesin bir yargıya ulaşamamışlardır; ancak bu konuda çeşitli görüşler vardır. Bu görüşlerden birincisi acının biberler üzerindeki etkisinin insanlar üzerinde de gösterdiği düşüncesidir. Yani acı yiyen insanların mikroorganizmalardan korunduğu düşüncesi... Acının insanlar üzerinde doğrudan böyle bir etkisi olmasa da, acı içeren besinlerin içerdiği besin ögeleri ve acının metabolizmayı hızlandırmasından ötürü bağışıklık sistemini kısmen ve geçici olarak güçlendirdiği doğrudur.

İkinci görüş ise vücudun acıya katlanabilmek için endorfin (mutluluk hormonu) salgılaması ve insanların endorfine alışması üzerinedir. Bu görüş, bir anlamda ilaç ve uyuşturucu bağımlılığı gibi acı bağımlılığını desteklemektedir. Bir diğer görüş de Pennsylvainia Üniversitesi Psikoloji Bölümü'nden Prof. Paul Rozin tarafından geliştirildi. Bu görüşe göre korku filmi izlemeyi neden seviyorsak, acı yemeği de o yüzden seviyoruz. Konu ile ilgili Rozin şöyle konuşmuştur:

Negatif olaylardan bile keyif alan tek hayvan, insan türü. Aklımız, vücudumuz aksi yönde tepki verse de, başının belada olmadığını fark etmeyi öğrendi.

Acı Ölçeği: Scoville

Scoville Acılık Ölçeği, ismini geliştiricisi olan Wilbur Scoville'den alır. İlk olarak 1912 yılında acı kırmızı biberin acılığını ve ısı verme gücünü ölçmek için geliştirildi.

Ölçek, basit bir çalışma mekanizmasına sahiptir; kurutulmuş biberden elde edilen kapsaisin yağı ve alkol karıştırılarak elde edilen bir ekstrat, tadım yapacak insan deneklerin acıyı hissetmeyecekleri noktaya kadar şeker-su solüsyonu ile seyreltilir. Daha sonra kullanılan biber miktarı ve solüsyon miktarı oranlanarak Scoville Acılık Ölçeği (SHU) hesaplanır.

Kapsaisinoidler doğal olarak biberlerde bulunur. Scoville Acılık Ölçeğine göre oluşturulan ''dünyanın en acı biberleri'' listesi yapılan yeni keşiflerle ve testlerle sürekli değişmektedir. Güncel liste ise şu şekildedir:

Bu Reklamı Kapat

  1. Carolina Reaper - 2,200,000 SHU
  2. Trinidad Moruga Scorpion - 2,009,231 SHU
  3. 7 Pot Douglah - 1,853,936 SHU
  4. 7 Pot Primo - 1,469,000 SHU
  5. Trinidad Scorpion ''Butch T'' - 1,463,700 SHU
  6. Naga Viper - 1,349,000 SHU
  7. Ghost Pepper (Bhut Jolokia) - 1,041,427 SHU
  8. 7 Pot Barrackpore - 1,000,000 SHU
  9. 7 Pot Red (Giant) - 1,000,000 SHU
  10. Red Savina Habanero - 500,000 SHU
Dünyanın en acı biberi olarak kabul edile Carolina Reaper
Dünyanın en acı biberi olarak kabul edile Carolina Reaper
Westland Peppers

Tüm bu biberlerin acılığı çok üst düzeylerde olsa da kimyasal olarak üretilen saf kapsaisin (15,000,000-16,000,000 SHU) ve askeri olarak üretilen biber gazı (2,000,000-5,300,000 SHU) dünyanın en acı maddeleri olarak kabul edilir.

Acı Nasıl Geçirilir?

Kapsaisin bileşikleri kimyasal olarak suda çözünmezler. Çünkü temelde kapsaisin bileşikleri yağlıdır. O yüzden acı bir besinin üzerine su içmek acıyı geçirmeyecektir. Ancak süt ve süt ürünlerinin içinde bulunan kazein proteini, kapsaisin bileşikleri ile savaşarak onların etkilerinden korunmayı sağlayacaktır. Aynı şekilde bu bileşikler alkolde daha fazla çözünebilir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 16
  • Bilim Budur! 6
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 6
  • İnanılmaz 5
  • Muhteşem! 3
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • İğrenç! 1
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 11/08/2022 08:42:16 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9322

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Mit
Hukuk
Hominid
Önlem
Göğüs Hastalığı
Yanlış
Algoritma
Ergen
Evrim
Kök Hücre
Toprak
Şiddet
Mucize
Yapay
Koruma
Erkek
Genetik Değişim
Elektrokimya
Diş Hekimliği
Kozmik Mikrodalga Arkaplan Işıması (Cmb)
Uzay
Göğüs
Deniz
İnfografik
Retrovirüs
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.