Şahsen Chuck Palahniuk’un okuduğum her bir eserinden sonra içimde açıklaması zor bir taşma hali oluyor; sanki modern dünyanın bütün düzeni, kuralları ve ‘makul yaşam’ maskesi bir anda fazla dar geliyor. Binaları havaya uçurasım, sokaklara absürt bir anarşi salasıma, herkesin ezberlediği o steril hayat düzenini kökünden bozup bir süreliğine tamamen dağılmış bir dünyada dolaşıyormuşum gibi hissettiriyor. Hatta bir noktadan sonra daha da ileri gidip çadırlarda yaşayasım, avcı-toplayıcı gibi ormanda sürünürken “medeni insan” denen şeyle dalga geçesim geliyor.

Garip olan şu ki; bu bir öfke patlaması değil sadece, aynı zamanda ironik bir özgürlük hissi. Sanki yazar, insanın içine usulca bir kibrit bırakıyor ve sonra gidip tüm düzeni yakma fikrini fısıldıyor. Tabii bunu gerçekten yapmak istemiyorsun; ama okurken zihninde bir yerlerde ‘ya aslında neden olmasın?’ diyen karanlık, gülümseyen bir ses beliriyor. Bir yandan gülüyorsun, bir yandan da toplumun tüm bu “normal” dediği şeylerin ne kadar kırılgan olduğunu fark ediyorsun.

Chuck Palahniuk'un Gösteri Peygamberi (Orijinal adıyla Survivor), modern toplumun, medya kültürünün ve inanç sistemlerinin son derece karanlık ve yıkıcı bir eleştirisidir. Kitap, yapısal olarak kendi sonuna doğru hızla ilerleyen bir kurguya sahiptir; bölümler ve sayfa numaraları geriye doğru sayarak okuyucuyu kaçınılmaz bir sona, bir uçağın düşüş anına hazırlar.

Yazarın Dövüş Kulübü (Fight Club) gibi eserlerinde de derinden hissedilen o sistem karşıtı, nihilist ve isyankar ton bu kitapta din ve popüler kültür ekseninde işlenir. Modern insanın konfor alanlarına, beyaz yakalı hayat tarzına veya televizyon ekranlarına hapsolarak gerçek benliğini kaybetmesi teması her iki eserde de ortaktır. Bireyin uyanış süreci, toplumun ikiyüzlülüğüne karşı duyulan öfke ve radikal bir yıkım arzusu (uçağı düşürmek veya binaları havaya uçurmak) Palahniuk'un toplumsal eleştiri tarzını taşır.

PEKİ NE ANLADIM BU KİTAPTAN:
*Modern dünyada insanlar ne olduklarından çok “nasıl göründükleri” üzerinden değer kazanır. Bu da gerçeklik algısını bozar.
*İnsan, tükettiği şeye dönüşür
*Hayatın kendisi bir sahneye dönüşür.(Sosyal medya ve toplumsal normlar, insanı sürekli “izlenen ve performans sergileyen” bir varlığa çevirir.)
*Beğenilme, kabul görme ve dikkat çekme arzusu, kişinin kendi düşüncesini bastırmasına yol açar.
*Sürekli izlemek (tüketmek) insanı düşünmekten uzaklaştırır; birey “seyirci” haline gelir.
*Sistem arzuları üretir, senin sandığın “seni” bile. Arzuların bir kısmı aslında sana ait değil !
*İnsan hem kendisine hem topluma hem de gerçek deneyimlere yabancılaşıyor.
*Gerçek özgürlük görünür olmamaktır !!! Sürekli görünürlük yarışından çıkabilen insan, kendi iç dünyasını daha bağımsız kuracaktır.

Romanın Temel Temaları

İnancın ve Maneviyatın Metalaşması
Kitap, kapitalist tüketim kültürünün en kutsal kavramları bile nasıl alınıp satılan birer ürüne dönüştürdüğünü gözler önüne serer. Tender Branson'ın bir dini lidere dönüşmesi manevi bir uyanış değil, tamamen bir halkla ilişkiler ve pazarlama projesidir. Tıpkı modern dünyada insanların anlam arayışının endüstrileşmesi gibi, Branson'ın vaazları, duaları ve hatta mucizeleri bile önceden yazılmış, reyting uğruna tasarlanmış şovlardır.

Medya İllüzyonu ve Kitle Manipülasyonu
Eser, gerçeğin yerini gösterinin (şovun) aldığı bir distopyayı tasvir eder. Kitlelerin gerçeği değil, kendilerine sunulan süslü ve rahatlatıcı yalanları ne kadar kolay benimsediği eleştirilir. Medya, insanları kendi düşünceleri olduğuna inandırdığı fikirlerle yönlendirir. Branson'ın yükselişi, toplumun kendi boşluklarını doldurmak için yaratayacağı sahte ikonlara ne kadar muhtaç olduğunu gösterir.

Varoluşsal Çaresizlik ve Sistem İçinde Sıkışmışlık
Tender Branson karakteri derin bir varoluşsal krizin sembolüdür. Hayatının ilk bölümünde katı kuralları olan Creedish tarikatının emir kulu ve itaatkar bir kölesidir. Kurtulduğunu ve özgürleştiğini sandığında ise bu kez medya endüstrisinin, menajerlerin ve toplumun beklentilerinin kölesi haline gelir. Her iki durumda da kendi kaderini tayin edemez; daima başkaları tarafından yazılan bir senaryoyu oynar. İnsanın sistem (ister dini bir dogma ister kapitalist çarklar olsun) içindeki bu çaresizliği ve kimliksizleşmesi, kitabın psikolojik belkemiğini oluşturur.

Gösteri Peygamberi, bireyin kendi iradesi sandığı şeyin aslında toplum, medya ve tüketim alışkanlıkları tarafından nasıl dikte edildiğini anlatan sarsıcı bir psikolojik gerilim ve felsefi bir sorgulamadır. Modern insanın anlamsızlık korkusunu ve bu korkuyu bastırmak için sığındığı "gösterilerin" ne kadar sahte olduğunu yüzümüze vurur.

Spoilerlı inceleme, sezon 5'i izlemediyseniz atlayınız. Müessemiz adımıza yapılacak küfürleri kabul etmemektedir:



_____________________________________________



Yemin ederim yapımcılar en kötü final sezonu işine girmiş gibiler, sanki final sezonu değil de finalden bir önceki gerilimi tırmandırması gereken sezonu izliyormuş gibiyim. Yetmiyormuş gibi eşşekler direkt tüm senaryo scriptini sızdırmışlar, olacak her şeyi biliyoruz. Yine de yazayım.

Bölüm bölüm gidelim:

1. Bölüm -> Önceki sezon aşırı iyi olmasa bile idare eder bir sezon ve aşırı iyi bir finalle kapatmıştı. Kraliçem Victoria, Butcher tarafından butchlandıktan sonra (beyaz yakalıkta 1. haftam ve şakalarım böyle) Heart-Shaped Box ile aşırı gerilimli biten bir final sahnesi görmüştük. İzlerken zevkten dört köşe olmuştum. Homelander süper terör örgütü kurmuş ve baş düşmanlarının hepsini yakalamıştı. Geriye kalan tek şey onları öldürmekti...
Homelander bu süreyi Sartre ve Hitler okuyarak geçirmiş olacak ki son derece hümanist bir kararla onları öldürmek yerine bir kampa tıkıyor ve evet bu Homelander için gerçekten hümanist bir karar. Niye abi mesela? Neden öldürmedin? Starlight ve Butcher'ı getirsin diye mi? Ee kızlar 1 sene gelmedi, geldikleri de Butcher'ın zoruylaydı. Kaldı ki onları öldürsen zaten belli olmayacaktı... Valla saçma. Yine de bölümün kalanı sağlamdı.

2. Bölüm -> Yine çok sağlam bölüm. Eleştirim yok. Kaya eleman bölümüne aralıksız 15 dakika güldüm. "DUDE NOT NUT RİGHT NOW!"

3. Bölüm -> Bu bölüm de yine başarılı. Soldier Boy'un Putin'in elini sıktığı sahne çok komikti. Genel eleştirim bölümde ilgi çekici bir şey olmamasıydı. Çok mikro şeyler için makro düzeyde zaman ayrılmış. Firecracker'ın (Allah rahmet eylesin) Soldier Boy'a Homelander seni seviyor demesi bile 10 dakika falan sürdü. Hughie'nin psikolojisi sürekli değişti ve aslında sanırım bu sezondaki en büyük problem de bu ama buna sonra geleceğim. Dizideki en sevdiğim karakter Stan Edgar'ı tekrar gördük de görmez olaydık. Ben bu adamı rasyonel falan bilirdim adam bildiğin nanik yaparken yakalandı ya, yaşından başından torunundan utan. Goatım Ryan'a da helal olsun, artık bir görünse keşke. Bir de dizi ilk defa sesli şekilde mesajını söyletti ama o da çok göze battı be ya, Amazon'da yayınlanıyor bu program abi. Zaten ya paran çokken ya da hiç yokken devrimci olursun... (Gönderme var.)

4. Bölüm -> Geldik varan bire. Filleroğlu filler bölüm. Boş bölüm anlamında değil. Gerçekten filler. Karakterler birbirleri hakkında ne düşünüyor öğrenmek için 50 dakika ortam hazırlamışlar, son 10 dakika Soldier Boy kontrolü kaybediyor yine karakter değiştiriyor. Gün sonunda dünden bugüne geliyoruz. Frenchie'nin yoktan yere buff alması da bağırttı ama yine de bir deus ex machina lazımdı o yüzden kabul ettim. Bir ara Hughie ve Kimiko arasında bir şey mi var diye bir heyecanlandım ama meh. Brezilyalılığım tutmuş.

5. Bölüm -> Fikir olarak çok iyi bölüm AMA bu bir final sezonu bölümü değil. Karakterlerin zaten düşünce dünyalarını ve psikolojilerini gördük, biliyoruz. Niye gene aynısını yapıyorsun? Üstelik karakterler yine kişilik değiştiriyor. Terör sahneleri aşırı iyiydi. Ona lafım yok. Şahsen son çare Terör'e V verip Homelander'ın üstüne salmalılar. Supernatural ekibi de gram umurumda olmadı, umarım sizin olmuştur. Benim için ilk 3 bölümle güzel giden temponun aniden frenlenmesi oldu.

6. Bölüm -> İşte özlediğimiz bölümler... 3 karakter tanıdık üçü de mükemmel ötesi karakterlerdi. Bacı Bilge dünyadaki en salak kişi olduğunu kanıtladı. Deep, annesi kamuya yönelik hizmet veren bir karakter olarak başladığı bu hikayede süzme bir annesi kamu hizmetindeki kişi olarak devam ediyor. Ama geliyor... Hissediyorum...
Soldier Boy yine karakter değiştirdi. Allah kahretsin. Motivasyonu da çok saçma, hani gerçekten çok kötü yazılmış. Küsme sebebi ayrı kötü, barışma sebebi ayrı. Yine de sonu çok merak uyandırdı ne yalan söyleyelim.


Diğer bölümler geldiğinde güncellenir.

Öğretmen yalvarmaz, el açmaz, boyun eğmez; ders verir!
Asıl adı Tahir, benimsediği ad Fakir, fakat kendisi insanca fazlasıyla zengin Baykurt.
Aynı zamanda bir öğretmen. Avuç açmayan, yalvarmayan, boyun eğmeyen, işini yapan bir öğretmen…
Ders veren. Hemi de her derse ihtiyacı olana ve özellikle egemene, direnci, haklılığı ve haklılığındaki ısrarı ile ders veren bir öğretmen. Öğrenmeyi öğrenmeyi temel uğraş sayan ve herkesten öğrenilebilecek bir şeyin mutlaka olduğunu bilen ve öğrenmeye açık olan bir öğretmen. Başına konan dost bir kargadan bile…
“Dost Yüzleri” bir öz yaşam öyküsü, kahramanı olmayan ve kahramana ihtiyaç duymayan… Farkında olmadan ne çok değeri yitirdiğimizi yüzümüze, incitmeden-dostça çarpan bir biyografi.