Merhaba
Nagazaki'ye atom bombası atıldığında radyolog olarak çalışan Takaşi Nagai'nin o dönemleri anlattığı otobiyografik Japon edebiyatı klasiğidir. ilk etki, yardım süreci, bir milletin yaşadığı travma ve radyasyon için uyguladıkları tedaviler gibi değişik konular ele alınmaktadır. ayrıca yazıldığı yıl Amerikan işgali altında olduğundan Japonya'da yayımlanmasına ancak 1949'da izin verilmiştir.

Nagazaki'nin Çanları üzerine düşündüğümde, aklıma ilk gelen şey şu oluyor: Bu kitap bir felaketi anlatmaktan çok, felaketin içindeki insanı anlatıyor. Takashi Nagai sadece Nagasaki’ye atılan atom bombasını ve onun yarattığı yıkımı aktarmıyor; o yıkımın içinde bir insanın nasıl ayakta kalmaya çalıştığını, nasıl anlam aradığını ve nasıl kabullendiğini anlatıyor.
Yazarın dili çok sade, hatta yer yer neredeyse çıplak. Ama bu sadelik metni zayıflatmıyor, tam tersine daha etkili hale getiriyor. Çünkü anlatılan şey zaten çok ağır. Süslenmiş cümlelere ihtiyaç yok. Her cümlede yaşanmışlık hissi var; sanki bir roman değil de birinin iç döküşünü okuyorsun. Bu da metni daha samimi ve daha sarsıcı yapıyor.

Kitapta beni en çok etkileyen şeylerden biri, böylesine büyük bir yıkım karşısında öfke yerine daha çok bir kabulleniş ve anlam arayışı olması. Normalde böyle bir olaydan sonra nefret, isyan ya da suçlama beklersin. Ama Nagai daha farklı bir yerde duruyor. O, yaşananları anlamlandırmaya çalışıyor. Acıyı inkâr etmiyor ama onun içinde bir anlam bulmaya çabalıyor. Bu yönüyle metin sadece bir tarihsel tanıklık değil, aynı zamanda felsefi ve hatta biraz da spiritüel bir metin haline geliyor.
Eşini kaybetmesi, yaşadığı fiziksel ve ruhsal yıkım, hastalığı ve tüm bunlar metnin duygusal derinliğini artırıyor. Ama yazar hiçbir zaman melodrama kaçmıyor. Acıyı abartmıyor, olduğu gibi bırakıyor. Bu da okur üzerinde daha güçlü bir etki yaratıyor. Çünkü anlatılan şey yapay değil, gerçek.

“Çan” metaforu da kitabın en güçlü imgelerinden biri. Çanlar bir yandan ölüler için çalıyor gibi, ama bir yandan da yaşayanlara sesleniyor. Sanki geçmişi unutmamak, hatırlamak ve belki de değişmek için bir çağrı yapıyor. Kitap, sadece Nagazaki'ye yaşananları öğrenmek için okunacak bir metin değil. Daha çok, insanın en zor koşullarda bile nasıl ayakta kalabildiğini, acıyla nasıl birlikte yaşayabildiğini ve inanç ya da anlam duygusunun insanı nasıl taşıyabildiğini görmek için okunmalı. Okuduktan sonra insanın içinde bir sessizlik kalıyor. Gürültülü bir etki bırakmıyor; daha çok içe işleyen, yavaş yavaş düşündüren bir iz bırakıyor.

Esenlikler!
Sanılan düşüncelerin aksine bir kitap olması için var edilmemiş olan “Kendime Düşünceler” isimli eser, Marcus Airelus isimli imparatorun 12 kitapçıktan var edilmiş olan bir tecrübe defteri olarak düşünülebilir. Marcus Airelius bu 12 kitapçığı daha doğrusu tecrübelerini not ettiği defterleri hayatının farklı zamanlarında farklı mekanlarda ve farklı düşünceler ile beraber oluşturmuştur. Her ne kadar kendisi barışçıl bir insan olsa da ömrü savaşlarda geçen “Stoacı İmparator” ilk kitapçığı Germen kavimlere karşı mücadelesi sırasında bugünkü sınırlar ile Slovakya, Hron Nehri yakınlarında kaleme almıştır. Döneminin çok daha ötesinde bir vizyona sahip olan “Filozof İmparator” gerek çok uzun süren at yarışlarını gerekse ölümcül sonlarla biten gladyatör savaşlarını ya yasaklamış ya da çeşitli kısıtlamalara maruz bırakmıştır. Kendisinden önce ve sonra gelen yöneticilerden bu yönüyle oldukça bariz bir şekilde ayrılmıştır. Kitap yazmak gibi herhangi bir gayesi olmayan imparator, düşündüğü şeyleri kağıt ve kalem kullanarak daha akılda kalıcı ve uygulanabilir kılmak istemiştir. Berrak bir akıl için uğraşmış, aklının ve benliğinin her sorunun üstesinden gelebileceği gerçeğini kendisine bu kitapçıkları ile daha iyi anlatmıştır. İmparatorluk süreci boyunca sağlam bir eşitlik ve özgürlük inancına sahip olmuştur. Bütün bunlarla da kalmayarak kendinden önceki caesarları ve filozofları eleştirip kendini de sorguya çekerek bir vicdan muhasebesi yapmıştır. Döneminin çok ötesinde çağdaş fikirlere sahip olan yazarıyla sonraki kuşaklara hatta rönesansa zemin hazırlayan yapısıyla öne çıkan “Kendime Düşünceler” isimli kitap belki de “Hayatınızda 1 kitap okuyacaksınız, bu hangi kitap olurdu?” sorusuna doğrudan bir cevaptır.