Çoğunlukla Boşluklardan Oluşmamıza Rağmen Neden Bir Duvardan Geçemeyiz?
/content/77c69cf4-62d9-490a-9cf3-8458ac6fcd7b.jpeg)
- Çeviri
- Fizik
- Kuantum Fiziği
Bu Makalede Neler Öğreneceksin?
Bu bölümü yapay zekâ hazırlar.- Vücudumuzdaki atomlar çoğunlukla boşluktan oluşmasına rağmen, Pauli dışarlama ilkesi nedeniyle atomlar birbirlerinin içinden geçemez ve bu durum katı nesnelerin sertliğini sağlar.
- Pauli dışarlama ilkesi, aynı atomda iki elektronun aynı anda aynı durumda bulunamayacağını belirtir ve bu ilke fermiyonların birbirini itmesini açıklar.
- Atomların birbirine dokunması, klasik anlamda temas değil, kuantum seviyesinde Van der Waals çekim kuvveti ile Pauli itici kuvvetinin dengelenmesi sonucu oluşan bir etkileşimdir.
Vücudunuzu oluşturan atomların ve evrendeki diğer bütün cisimlerin çoğunlukla boşluktan oluştuğunu muhtemelen duymuşsunuzdur. Tek parça olarak görünmemize rağmen bu aslında doğrudur. Ne yazık ki (belki de ne yazık ki demek ürkütücü sonuçlar doğurabilir) vücudumuzdaki atomlar, bir diğer atomun içerisinden geçip gidemez. Durumun böyle olmasını isteyebilirdiniz ama bunu söyleyeceğimiz için üzgünüz ki Shadowcat'in nesnelerin içinden geçme gücü sadece X-Men çizgi romanlarında kalmaya devam edecek.
Her şey atom çekirdeğinin etrafında yörünge izleyen elektronlarla ilgilidir. Atom çizimleri elektronların atom çekirdeği etrafında düzenli örüntüde dolandığını göstermektedir ama durum hiç de böyle değildir.
İlk atomun elektronlarının diğer atomun arasından geçebilmesi için ikinci atomun elektronları gibi aynı atom boşluğunda kısa bir süre bulunması gerekirdi. Basitçe izah etmek gerekirse bu imkânsızdır.
1925'te ilk olarak Avusturyalı fizikçi Wolfgang Pauli tarafından formülleştirildiği gibi bir atomun içindeki iki elektron aynı anda aynı durumda ve yapıda bulunamaz. Yani, aynı yerde bulunup aynı görevi gören iki elektronunuz olamaz. Sadece bir tane bulunmalıdır.
Buna Pauli dışarlama ilkesi denir ve bütün fermiyonları ilgilendirir. Bu durum aynı zamanda, bir atomun diğer bir atomun yerini işgal etmesini engellemede oldukça etkili olduğu anlamına da gelmektedir. Bu, katı nesnelerin katı olmasını sağlayan şeydir ve birbirlerinin arasından geçmelerini engeller. Peki bu hiçbir şeye dokunamayacağımız anlamına gelir mi? Şey, o kadar çabuk değil. Bu bazen kuantum mekaniğinde iki fermiyon arasındaki itme kuvveti olarak açıklanır ve popüler bilim yorumu bunun atomların diğer atomların arasından geçip gitmelerini engellediği üzerinedir.
Ama bu etkileşimleri tanımlamak için kullanılan kuvvet sözcüğü bizim kullandığımız kuvvet anlamında değildir.
Amerikan Fizik Dergisi'nin (İng: "American Journal of Physics") 2003 yılında yayımlanan sayısına göre göre (arXiv'da tam sürümü yayımlandı) kuvvet, yeni öğrenciler tarafından yanlış anlaşılma potansiyeline sahip yetersiz bir analojidir (hâlâ daha iyisine sahip değiliz, bazen etkileşim demeyi tercih ediyoruz).
Nottingham Üniversitesi öğretim üyesi fizik profesörü Philip Moriarty'e göre, temas atomik seviyede gerçekleşir. Bu, Van der Waals çekici kuvvetinin Pauli itici kuvvetini dengede tuttuğu noktadır. Ama bu "temas" ile aynı olmak zorunda değildir.
Moriarty bu durumu şu şekilde ifade ediyor:
Normal bir kişinin kuantum seviyesine inmekle ilgili ne düşündüğünü genişletemezsiniz, bu yüzden başka bir tanım bulmak zorundasınız. Anoloji tamamen çöküyor.
Bu makale üzerine konuşmaya devam et
Topluluk sohbetine katıl, yorum bırak veya ayrıntılı bir soru sor.
- Bilim Budur!7

- Tebrikler!5

- Merak Uyandırıcı!5

- Muhteşem!4

- Umut Verici!2

- Korkutucu!1

- Mmm... Çok sapyoseksüel!0

- Güldürdü0

- İnanılmaz0

- Üzücü!0

- Grrr... *@$#0

- İğrenç!0

- Çeviri Kaynağı: Science Alert | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?
Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 26.10.2026 01:23:52 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/12674
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.