23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı Kutlu Olsun!

Bugün, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı. Türkiye bu özel günü 1924'ten beri ulusal bir bayram olarak kutluyor. Dünya'ya katkıda bulunduğumuz en özel şeylerden biri 23 Nisan. 1925 yılında Dünya Çocukların İyiliği Konferansı tarafından dünya çapında bir gün olarak kutlanması önerildi; ancak ilk etapta kimse ciddiye almadı. Bunu ciddiye alan ilk ülke Türkiye oldu ve ülkemizde 1929 yılından beri bu bayram "Çocuk Günü" olarak da kutlanıyor. Sonunda Türkiye ile başlayan bu kabule sayısız ülke de katıldı ve 1954 yılında Dünya çapında "özel gün" olarak ilan edildi. 1979 yılında Türkiye, yeni bir girişimle Dünya Çocuk Günü'nü Türkiye merkezli bir kutlamaya çevirmeye başladı ve her yıl 40'tan fazla ülkeden çocuğun katılımıyla bu gün kutlanıyor. 

Peki bunu hak ediyor muyuz? Çocuklarımıza "özel bir gün" hediye etmek, onlara hak ettiğini vermek midir? Her yıl aynı gün bir çocuğu televizyon karşısında bir masanın başına oturtmak ve itinayla "sembolik" olduğu vurgulanıp, o çocukların ağzından çıkan tek kelimeye önem vermemek midir "bayram" kutlamak? 

Şu anda ülkemizde doğan yeni bebeklerin ömür beklentisi 77 yıl.^[2] Gayet güzel bir ortalama; Dünya'nın genelinde bu ortalama 72.6 yıl, Avrupa'da 81 yıl, ABD'de 78 yıl civarında...^{[3], [4], [5]} Fakat o yaşamı hakkıyla yaşama beklentisi Türkiye'de ve Dünya'da nasıl? Bugün Türkiye'de doğan her 100 çocuktan 1'i, 5 yaşına asla ulaşamayacak. 196 ülke arasında bu konuda 69. sırada yer alıyoruz; sıralama komşularımız Libya, Brunei, Umman, Bahamalar, Arjantin ve Kazakistan (ilk 5'te en az ölüm oranıyla Finlandiya, İzlanda, San Marino, Slovenya ve Lüksemburg var).^[1]

2019 yılında Dünya çapında 5.2 milyon çocuk 5 yaşına ulaşamadan öldü; bu berbat bir sayı ama 1990'lardan bu yana bu sayı %59 oranında azaldı.^[6] Bu çocuk ölümlerinin en büyük iki sebebi, temiz suya erişim kısıtları ve hijyensizlik; sonraki en ölümcül neden ise aşılamanın zamanlı ve düzgün bir şekilde yapılmaması.

Bugün Dünya'ya gelen her 100 çocuktan 17'si fakirlik sınırının altında ailelerde büyüyecek. Tüm Dünya'da bugün 22.000 çocuğun fakirlikten ötürü öleceği düşünülürse, daha almamız gereken çok yol var. 

Dünya'da şu anda 2.2 milyar "çocuk" bulunuyor. Bunların 1 milyarı yoksulluk sınırında. Yani her 2 çocuktan 1'i...

Türkiye de dahil olmak üzere "gelişmekte olan" ülkelerdeki çocukların %27-28 civarı yetersiz beslenmeden ötürü gereğinden çelimsiz halde. Dünya'da kayıtlarda bulunan 1.9 milyar çocuğun 640 milyonunun sığınağı, 400 milyonunun temiz suyu, 270 milyonunun erişebileceği sağlık servisleri bulunmuyor! 

Dünya çapında ilkokul çağında olan 72 milyon çocuk, okullara kayıtlı değil! Dünya'nın an itibariyle her yıl silahlanmaya harcadığı paranın %1'inden azı parayla sadece 3 sene içerisinde tüm bu çocuklar okutulabiliyor! 

Her gün Afrika'da 20.000-30.000 çocuk hayatını fakirlik, susuzluk, açlık ve hastalıklardan ötürü yitiriyor. Günlük meydana gelen bu ölümlerin 2500 civarı henüz 5 yaşına gelememiş çocukların sıtmadan dolayı ölümünden kaynaklanıyor. Bu, tüm Dünya'daki sıtma nedenli ölümlerin %80'ini oluşturuyor. 

Daha verecek çok sayı var; ancak uzatmayalım. Alacak çok yolumuz var, çok.

Ama siz mutlu olun çocuklar. 

Geleceğimizsiniz.

Evrim Ağacı Ekibi olarak tüm okurlarımızın ve özellikle çocuk okurlarımızın bayramını kutlarız!