Taksonomik Olarak İnsan: Hayvan, Memeli, Doğuran, Primat, Maymun, İnsan...

Yazdır Taksonomik Olarak İnsan: Hayvan, Memeli, Doğuran, Primat, Maymun, İnsan...

İnsan, birçok şekilde tanımlanabilir. Yetenekleriyle, farklarıyla, özellikleriyle, üstünlükleriyle, alçaklarıyla... Ancak bilimde insanı, sıradan bir tür olarak, taksonomi diye de bilinen "sınıflandırma bilimi" içerisinde tanımlarız. İnsan (Homo sapiens) türü, Memeli Hayvanlar (Mammalia) sınıfı altında bulunan, Plasentalı Hayvanlar (Placentalia) infrasınıfı içerisinde yer alan bir hayvan türüdür. Tıpkı diğer tüm plasentalı memeli hayvanlar gibi, doğurarak çoğalır. Doğumu, diğer doğuran memeliler ile birebir aynıdır. 

Memeliler Sınıfı içerisinde, 3 büyük klad (taksonomik grup) bulunur. Bunlar, Yumurtlayan Memeliler (Monotremata takımı), Keseli Memeliler (Marsupialia infrasınıfı) ve Plasentalı Memeliler (Placentalia infrasınıfı) gruplarıdır. Keseliler ve Plasentalı Memeliler, soyu tükenmiş Multituberculata ve Eutriconodonta gibi bazı ara tür grupları ile hep birlikte, Doğuran Memeliler (Theriiformes) kladını oluştururlar. Adlarından da anlaşılabileceği gibi bu hayvanlar "doğururlar". İnsan da, bu hayvanlardan birisidir.

Eğer taksonomik basamaklardan biraz daha aşağı doğru inecek olursanız, insanın ait olduğu bir sonraki grubun, Plasentalı Memeliler altında bulunan Primatlar Takımı (Primata) olduğu görülecektir. Daha spesifik olarak insan, Primatlar Takımı içerisindeki, Kuru Burunlu Maymunlar (Haplorrhini) alt takımı içerisinde yer alır. Tıpkı memelerimiz (süt bezlerimiz) olduğu gibi, belli bir grup primatlarda olduğu gibi burunlarımız kurudur (tahmin edebileceğiniz gibi diğer grubun burunları ıslaktır). 

Sonrasında, daha da aşağı inilecek olursa (taksonomide "aşağıya" inmenin daha "düşük seviyeli canlılara ulaşma" anlamına gelmediğini unutmayınız; daha geniş gruplardan daha spesifik gruplara inmek anlamına gelir!), Kuru Burunlu Primatlar içerisinde yer alan Maymunlar (Simiiformes) infratakımı içerisinde yer aldığımız görülür. Yani insan, bir maymun türüdür. Bu konuyu ve terminolojiyi buradaki ve buradaki yazımızda daha detaylı işliyoruz. Kısaca maymun, "şempanze" ya da "şebek" demek değildir. Belli ortak özellikleri paylaşan canlıların bir araya gelerek oluşturduğu taksonomik bir gruptur. Nasıl ki Memeli Hayvan demek, sadece aslan veya at demek değilse, maymun da sadece "şempanze" ya da "goril" (ya da "insan") demek değildir. Taksonomik bir gruba işaret eder. Bir diğer deyişle, her şempanze ve her insan birer maymundur; ancak her maymun şempanze ya da insan olmak zorunda değildir. Tıpkı her insanın bir memeli hayvan olması; ancak her memeli hayvanın insan olmaması gibi...

Maymunlar infratakımı içerisinde ise Kuyruksuz Maymunlar (Hominoidea) üst ailesi içerisinde yer almaktayız. Bu gruptaki diğer maymun türleri gibi memelerimiz ve kuru burunlarımız var ve ayrıca onlar gibi, kuyruklarımız da bulunmuyor. Tabii diğer bazı ayırt edici özellikleri de, tıpkı onlar gibi taşıyoruz. İşte bu şekilde, "Cansızlık"tan ayrılan "Canlılık" gibi veya "Memeli Hayvanlar" gibi çok kapsamlı bir taksonomik noktadan alınan başlayıp, Homo sapiens (Modern İnsan) türü gibi çok spesifik bir canlı grubuna kadar takip edilebilmektedir. Arada birçok noktayı atladık; ancak bunlarla ilgili bilgiyi buradaki yazımızdan alabilirsiniz.

Bu süreçte giderek artan sayıda ortak özelliği, grubu paylaştığımız diğer türlerle ortak olarak taşırız. Ancak taksonomide alt basamaklara inildikçe, gruplara dahil edilen canlı sayısı da giderek azalır; canlıların belirginliği artar. Örneğin Memeliler Sınıfı içerisinde birbirinden farklı 5500 civarında tür varken, taksonomik olarak daha alt bir basamakta bulunan Maymunlar infratakımında 260 tür, cins seviyesinde ise (örneğin Homo cinsi içerisinde) sadece 13-14 tür yer almaktadır. Ancak insanın diğer Homo cinsi içindeki soyu tükenmiş diğer türler ile paylaştığı ortak özellik sayısı, insanın diğer maymun türleriyle (örneğin Mangabey maymunları ya da şempanzelerle) paylaştığından kat kat fazladır. Fakat aynı şekilde, insanın şempanzelerle paylaştığı ortak özellik sayısı, bir diğer memeli hayvan olan inek ile paylaştığından çok daha fazladır. İşte bu, evrimsel akrabalık ilişkisine ve bu türlerin Evrim Ağacı üzerinde birbirinden ne kadar uzakta olduklarına işaret eder.

6 Yorum