Evrim Ağacı'ndan Kitap Tavsiyeleri

Yazdır Evrim Ağacı

Okurlarımızdan sürekli gelen önerilerden biri, piyasada bulunan popüler bilim kitapları arasından hangilerini tavsiye ettiğimizdi. Biz de bunun üzerine bir okurumuzun desteğiyle tam bir liste çıkardık. Ne yazık ki bu kitapların belli bir okuma sırası bulunmuyor. Ancak olabildiğince, faydalı bulduklarımızı üst sıralara yazmaya çalıştık. Dolayısıyla size tavsiyemiz üst sıralardaki kitaplara daha çok önem vermenizdir. Ayrıca aşağıdaki listede, bazı kitapların yanına, bazı bilgiler ve notlar yazabiliriz. Bunları da dikkate almanızı tavsiye ederiz.

Listeye geçmeden önce, birkaç bilgi vermek istiyoruz. Öncelikle, burada tam bir liste bulacaksınız; ancak kitapların açıklamaları olmayacak. Kitapları Google ile arattığınızda, her türlü bilgiye ulaşmanız ve satın almanız mümkün olacaktır. Ayrıca buraya tıklayarak ulaşacağınız albümümüzde, tekil olarak kitap değerlendirmelerini okuyabilirsiniz.

Okurlarımız sıklıkla "Evrimi nasıl tam olarak öğrenebilirim?" şeklinde sorularla gelmektedir. Öncelikle bunun çok ama çok uzun bir süreç olduğunun altını çizelim. Zira öğrenmeye çalıştığınız tavla veya seksek oyunu değildir, hakkında milyonlarca akademik makale ve binlerce kitap basılmış, her yıl onlarca bilimsel konferans düzenlenen, üzerinde binlerce ve on binlerce bilim insanının araştırmalar yürüttüğü, yüzlerce okulda ayrı bölümleri ve araştırma grupları bulunan, neredeyse her türlü bilim dalıyla çeşitli şekil ve seviyelerde ilişkisi olan ve var olmuş en güçlü bilimsel teorilerden biri olan Evrim Teorisi'nin araştırıldığı devasa bir bilim dalıdır. Bu kadar kapsamlı bir konuyu öğrenmek, birkaç kitap veya birkaç ay/yıl harcayarak olacak bir şey değildir; fakat bunu yaparak, şu anda bulunduğunuz konumdan kat kat ileri gitmeniz mümkün olacaktır. 

Eğer ki bu işe ciddi şekilde kafa yormayı ve bizler gibi, hayatınızın önemli bir kısmını bu alana ayırmak istiyorsanız, kitaplar öncesinde bizim Makale Arşivi'miz ile işe koyulabilirsiniz. Böylece sahanın ilginizi çekip çekmeyeceğini anlamış olabilirsiniz. Bu devasa arşivimizi okumak için şuraya tıkladığınızda ulaşabileceğiniz, "Makale Arşivimizi Okumak" başlıklı bir yazı hazırladık. Makale Arşivi'miz, sizi çok kapsamlı bir kavrayışa eriştirecek ve belki de piyasada kolaylıkla bulamayacağınız sayısız bilgiye erişim sağlamanıza yardımcı olacaktır. Ancak 500'den fazla makaleye sahip Makale Arşivi'miz bile bir evrimi tam anlamıyla ve layığıyla öğrenmek için asla yeterli değildir.

Aşağıdaki kitapların bazılarını ne yazık ki "çeşitli sebepler" ile kitabevlerinde artık bulamayabilirsiniz. Bu sebeple size tavsiyemiz, bulamadığınız kitapları NadirKitap.com gibi sahaf sitelerinden aramanız veya doğrudan sahaflara giderek bu kitapları bulmaya çalışmanızdır. Geri kalanlarını ise normal bir şekilde, D&R ve idefix gibi internet sitelerinden ve dükkanlardan almanız mümkün olacaktır.

Eğer ki evrimi tam anlamıyla öğrenmek konusunda ciddiyseniz, bu listemizdeki ilk 15-20 kitabı mutlaka okumanızı tavsiye ederiz. İlk 50-70 kitabı okumanızı önemle tavsiye ederiz. Bunu yaptığınızda, muhtemelen evrimi gerçek anlamıyla ne olduğunu anlayacak, doğadaki evrim örneklerini kolaylıkla görüp açıklayabilecek konuma geleceksiniz. Ancak kendinizi daha da geliştirmek istiyorsanız, listemizdeki ilk 100-120 kitabı okumanızı öneririz. Listeyi tamamladığınızda ise, Türkiye'de bu alanda popüler olarak yazılmış, akademik amaç gütmeyen hemen hemen bütün kitapları okumuş olacaksınız. Bundan sonrasında, yavaş yavaş akademik makalelere geçebilir, günümüze kadar akademi dahilinde yazılmış ScienceDirect'e göre 1.476.223, SpringerLink'e göre 945.722, WebOfKnowledge'a göre 1.607.247 evrim makalesine ve kitabına geçebilirsiniz (bu makalelerin bir kısmı doğrudan evrimsel biyoloji ile ilgili olmayıp, ilgili alanlarından olabilir). Tabii ki bunun için İngilizce öğrenmenizi önemle tavsiye ederiz! 

Listemiz umarız faydalı olacaktır.

 

EVRİM İLE İLGİLİ KİTAPLAR LİSTESİ

  1. Evrim Kuramı ve Mekanizmaları, Çağrı Mert Bakırcı, Ginko Kitap (Evrime sağlam bir giriş yapmak ve/veya aklınızdaki hatalı bilgilerden arınmak için bu kitapla başlayın. Kitabımızla ilgili buraya tıklayarak bilgi alabilirsiniz.)
     
  2. Evrenin Karanlığında Evrimin Işığı, Çağrı Mert Bakırcı (ed.), Ginko Kitap (Evrim konusunda kapsamlı ve çok yönlü bir algıya erişebilmek için bu kitabı okuyun. Kitabımızla ilgili buraya tıklayarak bilgi alabilirsiniz.)
     
  3. Evrim, Douglas J. Futuyma, Palme Yay. (Diğer hiçbir kitabı almayıp bunu alabilirsiniz)
     
  4. Evrimsel Analiz, Scott Freeman, Jon C. Herron, Palme Yay. (Diğer hiçbir kitabı almayıp bunu alabilirsiniz)
     
  5. Biyoloji, Campbell, Reece, Palme Yay. (Genel Biyoloji öğrenmek için almanızı önemle tavsiye ederiz)
     
  6. Türlerin Kökeni, Charles Darwin, Alter Yay. / Gün Yay / Evrensel Yay. (Evrensel Yayınları'nın çevirisi tavsiyemizdir.)
     
  7. Ataların Hikayesi, Richard Dawkins: Hil Yay. (Dawkins tarafından yazılmış -bizce- en güçlü ve işe yarar evrim kitabı için, bunu almanızı tavsiye ederiz; diğer tüm kitaplarından daha faydalı evrimi öğrenmek için)
     
  8. Evrim Kuramı, John Maynard Smith, Evrim Yay. (Evrimin tarihsel gelişimini ve büyük "babalarından" birini doğrudan okumak için bunu tavsiye ederiz)
     
  9. Evrim Atlası, Çağlar Sunay, Peter Barrett, Douglas Palmer, Muzaffer Özgüleş, İş Bankası Yay.
     
  10. Evrim Atlası, Douglas Palmer, İş Bankası Yay.
     
  11. Evrim, TÜBİTAK
     
  12. Herkes İçin Evrim: Darwin’in Teorisi Hayata Bakış Açımızı Nasıl Değiştirir?, David Sloan Wilson, Metiş Yay.
     
  13. Charles Darwin: Evrim Devrimi, Rebecca Stefoff, TÜBİTAK
     
  14. Biyoloji Budur, Ernst Mayr, TÜBİTAK
     
  15. Darwin Ne Yaptı?, Öner Ünalan, Papirüs Yay.
     
  16. Dünü ve Bugünüyle Evrim Teorisi, Evrensel Yay.
     
  17. Türlerin Kökeni (Resimli Uyarlama), Michael Keller, Versus Kit.
     
  18. İçimizdeki Balık, Neil Shubin, NTV Yay. (Birden fazla veri hattının ve bilim dalının bir araya gelerek evrime nasıl güç kattığını öğrenmek için bu kitabı okuyun)
     
  19. Maymundan mı Geldik?, Kolektif - Bilim ve Ütopya Kitaplığı 
     
  20. 50 Soruda Darwin ve Evrim Kuramı, Haluk Ertan, Bilim ve Gelecek Kit.
     
  21. 50 Soruda Yaşamın Tarihi, Deniz Şahin, Bilim ve Gelecek Kit.
     
  22. Dersimiz Evrim, İlhan Akalın, Yurt Kitap Yay.
     
  23. Harun Yahya Safsatası ve Evrim Gerçeği, Bilim ve Gelecek Kit.
     
  24. Evrim Bilimi ve Yaratılış Efsanesi: Neyin Gerçek ve Neden Önemli Olduğunu Bilmek, Ardea Skybrek, Yordam Kit.
     
  25. Evrim ve Yaratılışçılık, Michael Shermer, Varlık
     
  26. Evrim Kuramı ve Bağnazlık, Cemal Yıldırım, Bilim ve Gelecek Kit.
     
  27. Bilim ve Yaratılışçılık: Amerikan Ulusal Bilimler Akademisi Görüşü, Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) 
     
  28. Charles Darwin ve Evrim Tartışmaları, Bill Price, Kalkedon Yay. 
     
  29. Yüzyılın Davası, Edward J. Larson, İzdüşüm 
     
  30. Seksüel Seçme, Charles Darwin, Onur Yay.
     
  31. Sevişen Beyin: Eş bulma süreci insan doğasını nasıl belirledi?, Geoffrey Miller, NTV 
     
  32. Kızıl Kraliçe: Cinsellik ve İnsan Doğasının Evrimi, Matt Ridley, Yapı Kredi Yay.
     
  33. İnsanın Türeyişi, Charles Darwin, Gün Yay. / Onur Yay.
     
  34. Neredeyse Bir Balina, Steve Jones, Evrensel Yay.
     
  35. Evrim Serüveni, Sedat Ölçer, Metiş Yay.
     
  36. Yeryüzündeki En Büyük Gösteri, Evrimin Kanıtları, Richard Dawkins
     
  37. Dünya'nın En Güzel Tarihi, Hubert Reeves, Joel De Rosnay, Yves Coppens, İş Bankası Yay.
     
  38. Hayvanların En Güzel Tarihi, Pascal Picq, Jean-Pierre Digard, Boris Cyrulnik, Karine Lou Matignon, İş Bankası Yay
     
  39. Bitkilerin En Güzel Tarihi, Jacques Girardon, Jean-Marie Pelt, Marcel Mazover, Teodore Monod, İş Bankası Yay.
     
  40. 50 Soruda Yerin Evrimi, Mehmet Sakınç, Bilim ve Gelecek Kit.
     
  41. Yerkürenin En Güzel Tarihi, Lester R. Brown, Andre Bahic, Paul Tapponier, Jacque Girardon, İş Bankası Yay.
     
  42. Yaşamın Tüm Çeşitliliği, Stephen Jay Gould, Versus
     
  43. Hayvan Zihni: Hayvanlarda Akıl Yürütme ve Problem Çözme Becerisi Üzerine, James. L. Gould, Carol Grant Gould, TÜBİTAK (Doğrudan evrim üzerine olmasa da mutlaka okunmalı)
     
  44. Darwin ve Sonrası Doğa Tarihi Üzerine Düşünceler, Stephen Jay Gould, TÜBİTAK
     
  45. Darwin ve Darwincilik, Patrick Tort, Dost Yay.
     
  46. Darwin ve Evrimin Bilimi, Yapı Kredi Yayınları 
     
  47. Kalıtım ve Evrim, Ali Demirsoy, Meteksan 
     
  48. Evrimin Öyküsü, Vural Yiğit, Evrim Yay.
     
  49. Köken, Vural Yiğit, Evrim Yay.
     
  50. Gen Bencildir, Richard Dawkins, TÜBİTAK
     
  51. Gen Çeviktir, Matt Ridley, Boğaziçi Üniveritesi Yay.
     
  52. Genom: Bir Türün Yirmi Üç Bölümlük Otobiyografisi, Matt Ridley, Boğaziçi Üniversitesi Yay.
     
  53. Türlerin Kökeni, Janet Browne, Versus
     
  54. Pandanın Başparmağı, Stephen Jay Gould, Versus
     
  55. Kör Saatçi, Richard Dawkins, TÜBİTAK
     
  56. Olağandışı Yaşamlar, James L. Gould, Carol Grant Gould, TÜBİTAK
     
  57. İçimizdeki Maymun: Biz Neden Biziz?, Frans de Wael, Metiş Bilim
     
  58. Çıplak Maymun, Desmond Morris, İnkılap Yay.
     
  59. Çıplak Kadın, Desmond Morris, İnkılap Yay.
     
  60. Çıplak Erkek: Erkek Vücudu Üzerine Bir İnceleme, Desmond Morris, NTV Yay.
     
  61. Charles Darwin’in Özyaşam Öyküsü, Francis Darwin, Daktylos Yay.
     
  62. Charles Darwin, Katrin Hahnemann, İş Bankası Kültür Yay.
     
  63. Darwin ve Beagle Serüveni, Alan Moorehead, TÜBİTAK
     
  64. Charles Darwin: Bir Doğabilimcinin Evrimi, Richard Milner, Evrim Yay
     
  65. Biyolojik Evrim Kuramının Arkasındaki Yaşam: Charles Robert Darwin, İş Bankası Yay.
     
  66. Charles Darwin, Alan Gibbons, İş Bankası Yay.
     
  67. Charles Darwin Kimdi?, Deborah Hopkinson, Beyaz Balina Yay.
     
  68. Darwin, Galip Ata, Bilim ve Ütopya Kit. 
     
  69. Meraklısına Darwin, Pascal Picq, Yapı Kredi Yay.
     
  70. Bilim İnsanlarımız Darwin’i Selamlarken, Alper Dizdar, Yazılama Yay.
     
  71. Darwin Sizi Seviyor: Doğal Seçilim ve Dünyanın Yeniden Büyülenmesi, George Levine, Metiş Bilim
     
  72. Darwin ve Beagle Gemisi’yle Yolculuğu, Felicia Law, Optimist Yay
     
  73. Üçlü Sarmal: Gen, Organizma ve Çevre, Rihard Lawontin, çev. Ergi Deniz Özsoy, TÜBİTAK
     
  74. Cennetten Akan Irmak: Yaşama Darwinci Bir Bakış, Richard Dawkins, Varlık Yay.
     
  75. Doğanın Gizli Bahçesi, Edward O. Wilson, TÜBİTAK
     
  76. Biyoloji Felsefesi, Elliott Sober, İmge
     
  77. Süreç Kuram ve Kavram Olarak Evrim, Yaman Örs, Kaynak Yay.
     
  78. Biyolojide Diyalektik Yöntem, İ.T. Frolov, Toplumsal Dönüşüm Yay.
     
  79. Darwin Kuramı Seçme Yazılar, Eleştiriler, Charles Darwin, Pan Yay. ve TÜBİTAK
     
  80. Evren ve Evrim, Cihan Türkoğlu, Doruk Yay.
     
  81. Evrim, Bilim ve Eğitim, Üniversite Konseyleri, Nazım Kitaplığı
     
  82. Evrim Adamı, Roy Lewis, Dost
     
  83. Evrim Kuramı Üzerine Sorular, Charles Devillers, Henri Tintant, İletişim yay.
     
  84. Tüfek, Mikrop, Çelik, Jared Diamond, TÜBİTAK
     
  85. İnsan ve Hayvanlarda Beden Dili, Charles Darwin, Gün Yay.
     
  86. Modern İnsanın Kökeni, Roger Lewin, TÜBİTAK
     
  87. Göl İnsanları, Richard Leakey, Roger Lewin, TÜBİTAK
     
  88. 50 Soruda İnsanın Tarih Öncesi Evrimi, Prof. Dr. Metin Özbek, Bilim ve Gelecek Kit.
     
  89. Biyoloji Açısından İnsan, Jean Rosland, Varlık
     
  90. Bilgi Ağacı: İnsan Anlayışının Biyolojik Temelleri, Humberto R. Maturana, Francisco G. Varela, Metiş Yay.
     
  91. Tarih Öncesi İnsan, Robert J. Braidwood, Arkeoloji ve Sanat Yay.
     
  92. İnsanın Yükselişi: Türümüzün Biyolojik ve Kültürel Evrimine Bir Bakış, Jakob Bronowski, Say Yay.
     
  93. İnsan Nasıl İnsan Oldu, M. İlin, E. Segal, Say Yay.
     
  94. İnsan Evrimine Yolculuk, Vural Yiğit, Evrim Yay.
     
  95. İnsan Olmak, Engin Gençtan, Metiş Yay.
     
  96. İnsan Olmak, John Gribben, Mary Gribben, Dost Kit.
     
  97. Dünden Bugüne İnsan, Metin Özbek, İmge Yay.
     
  98. İnsanın Kökeni, Richard Leakey, Varlık Yay. 
     
  99. Antropoloji: İnsan Çeşitliliğine Bir Bakış, Conrad Phillip Kottak, Ütopya Yay.
     
  100. İnsan Türünün Kökeni ve Gelişimi- V.P. Alekseyev, çev. Alaeddin şenel, Sosyal Yay.
     
  101. İnsan ve Evrim Gerçeği, Adam Şenel, Özgür Üniversite Kitaplığı 
     
  102. İnsan ve Evrim, Güven Arsebük, Ege Yay.
     
  103. Doğanın İnsanlaşması, Serol Teber, Say
     
  104. Kuramsal Yaklaşımlar Işığında İnsanın Biyokültürel Evrimi, Hüseyin Türk, Bilim Yay.
     
  105. İnsan Ve Davranışı, Doğan Cüceloğlu
     
  106. İnsanat Bahçesi, Desmond Morris, İnkılap Yay.
     
  107. Davranışlarımızın Kökeni-Serol Teber
     
  108. Rastlantı ve Kaos, David Ruelle, TÜBİTAK
     
  109. Rastlantı ve Zorunluluk, Jacques Monod, Dost Kit.
     
  110. Genin Yüzyılı, Evelyn Fox Keller, Metiş Yay.
     
  111. Genlerimizle Yaşamak, Dean Hamer, Peter Copeland, Evrim Yay.
     
  112. Genlerin Bilgeliği: Evrimde Yeni Patikalar, Cristopher Wills, İzdüşüm Yay.
     
  113. İkili Sarmal, TÜBİTAK (DNA'nın sarmal yapısının keşfi macerasıyla ilgilidir.)
     
  114. Yaşam Nedir?, Erwin Schrödinger, Evrim Yay.
     
  115. Yaşam Nedir?Biyolojinin Geleceği Üzerine Spekülasyonlar, Evrim Yay.
     
  116. Hayatın Kökleri, TÜBİTAK (Evrimden çok Abiyogenez Teorisi ile ilgilidir.)
     
  117. Yaşamın Kökenine Dair 7 İpucu, A.G.Cairns Smith, Sarmal yay.
     
  118. Yaşamın Kökeni, Osman Gürel, Pan yay.
     
  119. Canın Oluşumu, Cihan Türkoğlu, Doruk yay.
     
  120. İnsan İçgüdüsü: İlkel İçgüdülerimiz Modern Yaşamlarımızı Nasıl Biçimlendiriyor?, Robert Winston, Say Yay.
     
  121. Hayvanların Sessiz Dünyası: Hayvanlarda Bilincin Varlığı Üzerine Bir Araştırma, Marian Stamp Dawkins, TÜBİTAK
     
  122. Olağanüstü Hayvanlar, Sıradışı Yaşamlar, Martha Holmes, Michael Gunton, Boyut Yay.
     
  123. Dinozorların Sessiz Gecesi, Hoimar Von Ditfult , Alan Yay. ve Cumhuriyet Kitap
     
  124. Canlıların Diyalektiği, Yeni Evrim Teorisi, M. Yılmaz Öner, Belge yay.
     
  125. Büyük Çekişmeler, Hall Hellman, TÜBİTAK
     
  126. Ortak Yaşam Gezegeni, Evrime Yeni Bir Bakış, Lynn Margulis, Varlık Yay.
     
  127. Biyoteknoloji Yüzyılı, Jeremy Rifkin, Evrim Yay.
     
  128. İnsan Ötesi Geleceğimiz: Biyoteknoloji Devriminin Sonuçları, Francis Fukuyama, ODTÜ Yay.
     
  129. Cinsel Aşkın Anatomisi, Helen Fisher, Cep Kitapları (Doğrudan evrim ile ilgili değildir.)
     
  130. Belleğin İzinde, Daniel L. Schacter, Yapı Kredi Yay.
     
  131. Bilinç Gökten Düşmedi, V. Hoimar Ditfurth, Cumhuriyet Kit.
     
  132. Neil’in Beyniyle Konuşmalar: Düşünce ve Dilin Sinirsel Doğası, William H. Calvin ve George A. Ojemann, Metiş Bilim
     
  133. 21. Yüzyılda Beyin, Steven Rose, Evrensel Yay.
     
  134. Aklın Tarih Öncesi, Steven Mithen, Dost Kitabevi 
     
  135. Bir Şeytanın Papazı, Richard Dawkins, Kuzey Yay.
     
  136. Tanrı Yanılgısı, Richard Dawkins, Kuzey Yay. 
     
  137. Darwin Gerçeği, Benjamin Farrington, Çağdaş Yayınları
     
  138. Zamanların Sonu Üzerine Söyleşiler, Jean Delumeau, Umberto Eco, Jean-Glaude Carriere, Stephan Jay Gould
     
  139. Binyılı Sorgulamak, Stephan Jay Gould, İletişim Yay.
     
  140. Son İmparatora Öğütler, Ali Demirsoy, Meteksan

 

Teşekkür: Bu derlemeyi yapmamıza yardımcı olan Nilüfer Tekin'e teşekkür ederiz.

6 Yorum