Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

"Zeki ama Çalışmıyor!": Zeki İnsanlar Başarısız Olabilir mi?

"Zeki ama Çalışmıyor!": Zeki İnsanlar Başarısız Olabilir mi? Unsplash (@diggittymarketing)
Cama yazı yazan bir genç
5 dakika
8,413
  • Üstün Zekalılar Eğitimi

Beklenmedik Düşük Başarı (İng: "Underachievement") genellikle, "beklenen" ile "gözlenen" performans arasındaki fark olarak tanımlanmaktadır. Beklenen performans, kişinin zihinsel kapasitesi gereği sergilenmesi mümkün olabileceği başarı düzeyidir. Gözlenen performans ise, kişinin gerçekte ortaya koyduğu performansların ölçülebilir birimleridir. Bu iki düzey arasında görülen fark, kişinin hayat kalitesini etkilemeye başladığında beklenmedik düşük başarı kavramından söz etmeye başlayabiliriz. Bu, çoğu insanda karşılaşılabilecek bir durumdur. Bu yazının odağı ise farklı bir grubun, üstün zekalıların beklenmedik düşük başarılı olması ile ilgili olacaktır.

Üstün Zeka Nedir?

Öncelikle, "üstün zeka" ve hatta "zeka" tanımını yapmak oldukça zordur. 1921 yılında 17 psikoloğun tartışması sonucunda zekanın bir tanımı olmadığı üzerinde hemfikir olundu. Ardından Thorndike şunları söyledi, "’zeka ... olmaktır’ şeklindeki bütün cümleler anlamsızdır" Wesman ise 1968 yılında, bu tartışmaya değinerek, "50 yıl önce fikir birliği yoktu, bugün hala yok" diyordu. 2021 yılındayız, bugün de hala yok. Hatta bu yüzden etoloji (hayvan davranışları bilimi) alanında "zeka" yerine "bilişsel yetenek" tanımı kullanılabilir. Zira henüz zekanın ne olduğunu bilimsel olarak kesin bir şekilde tanımlayamıyoruz. Dolayısıyla bu yazıda kullanılan "zeka" tanımını daha çok psikolojik açıdan düşünebilirsiniz.

Bu Reklamı Kapat

Beklenmedik düşük başarı üzerine uzun yıllardır araştırmalar yapılmaktadır ve bu durumun nedenleri üzerine önemli bir araştırma literatürü vardır. Buna rağmen, bu bireyleri etkili şekilde tespit edebilmek ve başarılı olmalarına yardımcı olabilmek adına biriken araştırma miktarı hâlen kısıtlıdır.

Beyin anatomisi.
Beyin anatomisi.
Doktor Fizik

Tanımı ve Bileşenleri

Üstün zekalı birinin beklenmedik düşük başarıya sahip olduğunu söyleyebilmek için, öncelikle zekayı tanımlamak, ardından başarı ölçütlerini belirlemek ve bu ikisinin kompozit olarak kullanıldığı bir beklenmedik düşük başarı tanımı yapmak gereklidir. Bu oldukça zordur, çünkü zeka ve başarı üzerine çok sayıda tanım vardır. Aynı zamanda, bireyin başarısızlığa doğru ilerlediği yollar oldukça farklı olabilir. Beklenmedik düşük başarı hakkındaki bazı tanımlar şu şekildedir:[1], [2], [3], [4], [5]

Bu Reklamı Kapat

  1. Potansiyel ile okul performansı arasında fark olması,
  2. Yüksek yetenek (İng: "aptitude") puanlarına rağmen, düşük akademik notlar,
  3. Yüksek başarı testi puanlarına rağmen düşük akademik notlar,
  4. Yetenek testinde üst %95'lik dilimde yer almaya rağmen akademik ortalamanın 2.25'in altında olması,
  5. Üst yüzde %96'lık IQ diliminde bulunmaya rağmen akademik ortalamanın %50'lik bölüm veya altında olması.

Üstün zekalı beklenmedik düşük başarılılar, eğitim sistemi içinde çok farklı görülebilirler. Yaşadıkları başarısızlık, durumluk (kısa süre önce gelişmiş veya kısa süredir devam eden) veya kronik olabilir. Aynı şekilde, ebeveynleri, akranları veya öğretmenleri tarafından farklı nitelendirilebilirler. Yaramaz, haylaz, mızmız veya inatçı gibi anılabilirler. Çok farklı tiplerde semptomlar gösterdikleri için, üstün zekalı beklenmedik düşük başarılıları fark etmesi zordur. Eğitim sisteminin bir noktasında bu durumu anladığınızda artık iş işten geçmiş olabilir. Bunun olması, kişinin yeteneğinin fark edilmeden kaybolması demektir. Böyle bir durum sadece bireye değil, ailesine, çevresine, ülkesine ve dünyaya zarar vermektedir. Çünkü kaybolan yetenekler, belki bir hastalığın çözümünün, belki de harika bir binanın yapımının veya mükemmel bir şiirin yazılmasının engellenmesi demektir. Gelin, Young Sheldon dizisinde gösterilen küçük Sheldon'un, beklenmedik düşük başarı yaşadığını düşünelim. Hepimizin bildiği o popüler The Big Bang Theory dizisi, önemli bir karakterden yoksun olacaktı. Ya da Çoğumuzun tanıdığı Ivan Pavlov’un (klasik koşullanmayı keşfeden ünlü bilim insanı) babası Petr Dimitriyeviç Pavlov, oğlunun yeteneğinin bilim alanında olduğuna inanmayıp onun eğitimine destek olmasaydı, belki de hayvanlar hatta bizim gibi diğer memeli türler ile ilgili bilgilerimiz gecikmeli olarak bulunacaktı.

Additude

Görülme Sıklığı

"Üstün zeka"nın tanımı ve başarının tanımının birleşiminden yola çıkan beklenmedik düşük başarı tanımları, onu oluşturan iki tanımda olduğu gibi stabil olmadığından dolayı, üstün zekalıların ne kadarının beklenmedik düşük başarılı olduğuna ilişkin net bir görüş yoktur. Fakat araştırmalar, üstün zekalı bireylerin %15'i ile %50'si arasındaki bir oranının beklenmedik düşük başarılı olabileceğine işaret etmektedir. Bu, çok önemli bir orandır. Çünkü en kötüsünü düşündüğümüzde, üstün zekalı bireyinin yarısının potansiyellerinin altında kalması ihtimali, büyük bir kayıptır. Hatta eğer beklenmedik düşük başarıya eğer müdahale edilmezse, bu bireylerin %5'i ile %25'i arasındaki bir oranının okul terki yaşadığı bildirilmiştir. Dolayısıyla, "Üstün zekalı bireyler her konuda başarılıdır." şeklinde görüşün bir mit olduğunu söyleyebiliriz. Ancak ve ancak bunun bir mit olduğunu kabul ettikten sonra, daha bilinçli gözlemler yaparak, üstün zekalı olup da beklenmedik düşük başarıdan mustarip bireyleri fark edebiliriz. Böylelikle potansiyellerin performansa dönüşmesindeki engelleri kaldırarak hem bireyin mutluluğunu sağlayabiliriz hem de toplumun ilerlemesi için yapacağı katkıların önünü açabiliriz.

Etken Faktörler

Beklenmedik düşük başarıya birçok faktör etki edebilir. Bu faktörler coğrafi, ekonomik, psikolojik veya sosyal olabilir. Fakat bunları genel olarak 3 başlık altında toplamak mümkündür:[6]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

  • Ailesel Faktörler: Ebeveynlerin cesaretlendirmeyici tutumu, kültürel yapı, aile içi çatışmalar, aile işleyişi, eğitime yapılan yatırımlar, eğitsel değerlerin yoksunluğu gibi durumlar beklenmedik düşük başarıda etkili olabilir.
  • Okul ile İlgili Faktörler: Okulu sevmeme, akranlarla anlaşamama, öğretmen(ler)i sevmeme, dersleri sıkıcı bulma, seviyesinin altında derslere girmek zorunda kalma gibi faktörler söz konusu olabilir.
  • Bireysel Faktörler: Motivasyon düşüklüğü, öz-düzenleme düşüklüğü, akademik öz-benlik düşüklüğü, düşük benlik saygısı, düşük öz-yeterlilik inancı gibi faktörler karşımıza çıkmaktadır.
Additude

Beklenmedik Düşük Başarılıları Nasıl Fark edebiliriz?

Üstün zekalı beklenmedik düşük başarılı bir birey:[7], [8]

  1. Akademik erteleme yapabilir (İng: "procrastination").
  2. Organizasyonsuzluk sergileyebilir.
  3. Sorumlu oldukları dersin kitaplarını satın almayabilir.
  4. Derslere az katılım, okuldan kaçma, derste uyuma, dersleri bozucu eylemlerde bulunma gibi davranışlar gösterebilir.
  5. Akademik normları reddedebilir, okulun alakasız ve düzensiz olduğunu iddia edebilir.
  6. Başarısızlıktan korkabilir, ilgileri dışındaki görevleri yerine getirmede zorluk yaşayabilir.

Burada yazılan belirtiler beklenmedik düşük başarıya ilişkin çok sayıda belirtiden sadece bazılarıdır. Bu özellikler bir bireyde görüldüğünde, her durumda beklenmedik düşük başarı anlamına gelmeyebilir. Çünkü beklenmedik düşük başarı, her bireyde kendini farklı gösterebilir.

Sonuç

Sonuç olarak, üstün zekalı bireyler de akademik olarak başarısız olabilirler. Potansiyellerini sergileyemeyebilirler. Bunun birçok nedeni olabilir. Birçok belirtisi olabilir. Başarısızlıklarına sebep olan faktörler temizlendikten sonra veya başarılı olmalarında eksik olan etmenlerin eksikliği giderildikten sonra bu bireyler başarılı olabilirler.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 31
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 18
  • Merak Uyandırıcı! 11
  • Muhteşem! 9
  • Umut Verici! 5
  • İnanılmaz 4
  • Üzücü! 4
  • Grrr... *@$# 2
  • Korkutucu! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Güldürdü 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ N. Butler-Por. (1987). Underachievers In School: Issues And Intervention. Yayınevi: John Wiley & Sons.
  • ^ C. B. Dowdall, et al. (2016). Underachieving Gifted Students: Review And Implications:. Gifted Child Quarterly, sf: 179-184. doi: 10.1177/001698628202600406. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ J. R. Whitmore. (1980). Giftedness, Conflict And Underachievement. Yayınevi: Allyn and Bacon.
  • ^ A. Ziegler, et al. (2012). Shortcomings Of The Iq-Based Construct Of Underachievement. Roeper Review, sf: 123-132. doi: 10.1080/02783193.2012.660726. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ N. Colangelo, et al. (2016). A Comparison Of Gifted Underachievers And Gifted High Achievers:. Gifted Child Quarterly, sf: 155-160. doi: 10.1177/001698629303700404. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ M. Bıçakçı, et al. (2021). Üstün Zekâlılarda Beklenmedik Düşük Başarı (Bdb): Özellikler, Etken Faktörler Ve Müdahale. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, sf: 771-798. doi: 10.21565/ozelegitimdergisi.607979. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ S. B. Rimm. (2008). Why Bright Kids Get Poor Grades And What You Can Do About It. Yayınevi: Great Potential Press.
  • ^ J. C. Gowan. (2016). The Underachieving Gifted Child—A Problem For Everyone. Exceptional Children, sf: 247-271. doi: 10.1177/001440295502100702. | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 12/08/2022 06:56:47 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11097

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Cansız
Yangın
Hızlı
Film
Tehlike
Ses Kaydı
Köpek
Robot
Ölümden Sonra Yaşam
Ara Geçiş Türleri
Kuyrukluyıldız
Kafatası
Mistisizm
Dil
Parazit
Spor
Türkiye
Öğrenme Alanı
Tarih
Gazetecilik
Eşeyli Üreme
Sinir
Bilim İnsanı
Özel Görelilik
Tüy
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.