Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Yurtçu Kurumu Nedir? Tarihsel Olarak Nasıl Gelişmiştir? Göçebe ve Yerleşik Türkler İçin Önemi Nedir?

Yurtçu Kurumu Nedir? Tarihsel Olarak Nasıl Gelişmiştir? Göçebe ve Yerleşik Türkler İçin Önemi Nedir? Wikimedia Commons
Göçebe Çadırı
11 dakika
856
Tüm Reklamları Kapat

"Yurt" kelimesi, Orhun Abidelerinde, tespit edebildiğimiz kadarıyla iki yerde geçmektedir. Bunlardan birincisi Kültigin anıtının Kuzey yüzünün 9. satırında bulunur ve kavram şu şekilde geçer:[1]

Öksüz atına binip dokuz eri mızrakladı, merkezi vermedi. Annem hatun ve analarım, ablalarım, gelinlerim, prenseslerim, bunca yaşayanlar cariye olacaktı, ölenler yurtta yolda yatacaktınız.

İkincisi ise, Tonyukuk anıtının Doğu yüzünün 5. satırında şöyle geçer:[1]

Tüm Reklamları Kapat

Şantung şehrine, denize ulaştırdım. Yirmi üç şehri zapt etti. Uykusunu burada terk edip, yurtta yatıp kalırdı. Çin Kağanı düşmanımız idi. On Ok Kağanı düşmanımız idi.

Bu örneklerden anladığımız kadarıyla yurt kelimesi; "hâkim olunan toprak, bölge" anlamında kullanılmıştır.

Bilge Tonyukuk Anıtı.
Bilge Tonyukuk Anıtı.
haberturk.com

Çeşitli sözlüklerde yurt kelimesinin karşılığı olarak şunlar geçmektedir:

Tüm Reklamları Kapat

  1. Harabe halindeki eski yerleşimler.[2]
  2. Yer, memleket, mesken, ikametgah.[3]
  3. Terk edilmiş kamp yeri.[4]
  4. Terk edilmiş çadır yeri.[5]

Anlaşıldığı kadarıyla kelimenin anlamı bir hayli geniştir. Bu genişliği Bahaeddin Ögel şu şekilde açıklar:[6]

Türklerde yurt anlayışı çok geniştir. Çadırdan veya evden (eb) başlar, devletin sınırlarına kadar uzanır, bazen de dünyayı içine alır.

Tahmin edilebileceği üzere coğrafi, siyasi, askeri ve ekonomik olmak üzere bu genişliği etkileyebilecek birçok unsur bulunmaktadır.

Bunun yanı sıra zaman zaman yurt ve ülke kelimeleri birbirlerinin muadili olarak görülür. Bu iki kelimenin ayrımını İbrahim Kafesoğlu şu şekilde yapar:[7]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Ülke, her müstakil devletin hak ve yetkilerini mutlak şekilde kullanabildiği belirli coğrafi sahaya denir… Eski Türklerde ülkeye ‘uluş’ dendiği (uluş, bodun) ve yurt sözünün daha çok ‘vatan’ manasına geldiği anlaşılmaktadır.

Bazı Türk toplulukları her ne kadar göçebe hayat tarzını seçmiş veya seçmek zorunda kalmış olsalar da yılın belirli dönemlerinde yaptıkları göçün hareket yolları ve göç ettikleri bölgeler rastgele olmayıp, nesiller boyu kullanılan alanlar olduğu düşünülür. Ancak bu alanların kuraklık veya kıtlık gibi doğal afetler neticesinde değişebileceğini de göz önünde bulundurmalıyız. Bir nevi göçebenin "mülkiyeti" olarak da anlaşılabilen bu bölgeleri Tuncer Baykara yurt olarak kabul eder:[8]

Yurt, Türk'ün evinin bulunduğu yerdir. Şu halde Türk evinin zemini ve toprağa temas ettiği yer, 'yurt' demektir. Türk, evini mevsimlik de olsa, her zaman gelip kendi yurduna kurardı. Onun yeri yurdu bellidir demek ki kesin gerçek olup, buraya başka bir kimse gelip de evini kuramazdı.

Alıntıdan anlaşılabileceği üzere, göçebe Türklerin zamanı geldiğinde göçüp yerleştikleri bölgeler, önceden bilinen veya kararlaştırılan yerlerdir. Togan’a göre, göçülen yerlerin hudutları, destanlarda olduğu gibi efsanevi cetler ve hükümdarlar tarafından belirlenmiştir. Örnek olarak, Reşideddin’in Oğuz Destanı'nda Oğuz uruklarının hudutları gösterilirken sayılan yaylak ve kışlak yerleri gösterilebilir.[9]

Asya stepleri.
Asya stepleri.
news.cnrs.fr

Yurdun sınırları, yeri ve taksim edilmesi konusunda Osman Turan şunları söyler:[10]

Her boy ve kabilenin, kışın alçak ve yazın yüksek olmak üzere, kendine mahsus ve atadan kalma yurtları vardı. Her boy veya oymağa ait yurdun hududunu diğer kabile yurtlarının hudutları teşkil ediyordu. Bu suretle bütün kışlak ve yaylalar kabileler arasında taksim edilmişti.

Turan, 13. asırdaki bir seyyahtan örnek vererek Tuna'dan Uzak Şark'a kadar bütün ovaların, yaylaların ve bozkırların Türk göçebeleri arasında bölündüğünü söyler. Bu durumun Göktürkler zamanında da benzer olduğu düşünülür. VI. asırda kaleme alınmış Çin sülalesi vakayinameleri, Türklerin göçebe olmalarına rağmen her kabilenin kendilerine ait bir arazisi olduğundan bahseder.[10]

Tahmin edilebileceği üzere, göçebelerin kendi aralarındaki taksimat üzerinde yerleşik toplumların olumlu bir müdahalesi bulunmadığı gibi haberlerinin de olup olmadığı şüphelidir. Bu durum ise göçebeler ve yerleşikler arasında sık sık çatışmalara yol açmaktaydı.

Tüm Reklamları Kapat

Önceden belirlenmiş yerlere göç etme pratiğinin eski zamanlara kadar uzandığını Zeki Velidi Togan şu şekilde açıklar:[9]

Türk boylarının en eski zamanlardan beri muayyen arazi sahalarını mülk olarak işgal etmeleri, daha Hunlar zamanına ait Çin kayıtlarında gösterilmiştir.

Yurt kelimesine ise şöyle bir mana verir:[9]

… yurt, uruğun yahut askeri kıtanın hayat ve iaşe sahası; makam, yurdun yaylak ve kışlak yerlerinde muayyen durak yerleri…

Bu tanım bazı sözlükler tarafından desteklenir:[5]

Karargâh ve Yörüklerin yazın veya kışın oturdukları yer.
Moğol bozkırı.
Moğol bozkırı.
bluepeak.net

1500-1785 yılları arasında Türkistan sahasında yurt terimi hem hanın ikametgâhı hem de ülkesinin genişliği anlamında kullanılmaktaydı. XVI. yüzyılda, Cengiz’in yurt geleneği Şibani Han (1501-10) ile halefleri Köşküncü (1512-30) ve Ebu Said b. Köşküncü’nün (1530-33) yurdu Semerkant idi. Hanlık Şibani’nin yeğeni Şah Budaklı Ubeydullah’a (1533-40) geçtiğinde başkent onun yurdu olan Buhara yapıldı.[11] Örneklerden anlaşıldığı üzere han merkezli bir yurt tanımlaması görülmektedir. Bu tanımın benzerini “orda” kelimesinde rastlamaktayız. İsenbike Togan bu konuda şunları söyler:[12]

Tüm Reklamları Kapat

Bugünkü ordu kelimesinin geldiği 'orda', han, kağan, hatun ve ileri gelen kişilere mahsus karargâhlardır. Batı dillerine 'horde' olarak geçen aynı kelime güruh anlamına gelir.

Osmanlı sahasında Yurtluk-Ocaklık verilme hadisesi, Osmanlıların yurt kelimesinden ne anladığı konusunda bir ipucu verebilir. Yurtluk-Ocaklık, bir yerin gelirinin bir kimseye tevcihi yerine kullanılan bir tabirdir. Yurtluk sadece kayd-ı hayat (ömür boyunca) şartıyla verildiği halde yurtluk ve ocaklık babadan oğula geçecek şekilde de verilebilir.

Ancak bir kimseye bahsedildiği üzere yer verildiğinde, o kişi o yerin sahibi olamazdı. Sahibi olmadığı gibi aynı zamanda araziyi satamaz, bağışlayamaz veya vakfedemezdi. Sadece kendisine verilen yerin vergisini gelir olarak toplayabilirdi.[13]

Yurt kelimesi ve bu kelimenin taşıdığı bazı anlamlar Türk mitolojisine de yansımıştır. Örneğin sözlükte yurt kelimesinin 17. anlamı olarak "göçebe Türklerin oturduğu çadır" ifadesi geçmektedir.[5] Çadır kelimesi için Doerfer "çadır, bez, peçe, kumaş" anlamlarını verir.[14] Bununla ilişkili olarak Yaşar Çoruhlu çadır ve yurt kelimelerini şu şekilde kullanır:[15]

… Kubbeli bir çadıra (yurt) benzetilen gökyüzünün ortasındaki bu yıldız (kutup yıldızı), çadırın ana direğinin yurdun kubbesini tuttuğu gibi gök kubbeyi tutar. Gök Tanrının sanat tarihindeki tasvirleri daha çok simgeseldir. Bunun güzel bir örneği, Orta Asya’da “ak öy” ya da “boz öy” olarak adlandırılan yurt denilen çadırlardır.

Bu örneklere ek olarak kâinatın otağ şeklinde düşünüldüğü (Uygur metninde) de bilinmektedir.[16] Orta Asya’da olduğu gibi günümüzde de Anadolu’nun bazı bölgelerinde insanların "yurd" denilen çadırlarda yaşaması görülen bir faaliyettir.[17]

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Beden: Bir Kullanıcı Kılavuzu

Sizi inşa etmek için gereken atom sayısı toplamda yedi milyar-milyar-milyar (7 oktilyon). Bu  yedi milyar-milyar-milyar atomun sizi oluşturmak için duyduğu bu yoğun arzunun nedenini ise bilen yok. Bütün hayatımızı bir bedende geçiriyoruz ama pek azımızın onun nasıl işlediğine, içinde neler olup bittiğine dair fikri var. Kulağa ne kadar inanılmaz gelse de, bir toprak parçasının içinde bulacağımız materyalin aynısından ibaretiz. Bizi oluşturan elementleri özel kılan tek şey, bizi oluşturuyor olmaları. Yaşamın mucizesi işte bu.  Bu kitabın niyeti ise bu muhteşem  düzeneği, kendimizi anlamak.

Ünlü kitabı Hemen Her Şeyin Kısa Tarihi ile bilimi anlaşılır ve eğlenceli kılmakta çıtayı oldukça yükseklere çeken, çağımızın en büyük anlatıcılarından Bill Bryson, şimdi insan bedeninin işleyişine, kendini iyileştirme konusundaki olağanüstü becerilerine odaklanıyor. Kısa sürede bir klasiğe dönüşen Beden: Bir Kullanıcı Kılavuzu, işgal ettiğimiz alana, varoluşunuzun barındırdığı dehaya tekrar tekrar şaşırmanızı sağlayacak bir kitap. Anlatan Bryson olunca, bizim hikâyemizden daha büyüleyici bir hikâye, gerçekten yok.

“Bryson, metafor ve teşbihler konusunda benzeri olmayan bir anlatı üstadı… Baştan sona sürükleyici, kışkırtıcı ve eğlenceli.”  Wall Street Journal

“Bir harikalar rehberi… Yaşama dair nihai bir reçete belki de.” Gavin Francis – Guardian

Bilgiler ve Uyarılar:

  1. Bu ürün sipariş alındıktan 1-3 gün içinde postalanacaktır.
  2. Lütfen sipariş vermeden önce iade ve ürün değişikliği ile ilgili bilgilendirmemizi okuyunuz.
  3. Bu kampanya, Domingo Yayınevi tarafından Evrim Ağacı okurlarına sunulan fırsatlardan birisidir.
Devamını Göster
₺170.00
Beden: Bir Kullanıcı Kılavuzu
  • Dış Sitelerde Paylaş

Yurtçu kurumunu Reşideddin Oğuznamesi'nde görmekteyiz:[18]

Böyle müşavir şahsiyetler arasında ilk zikredilebilecek olan Oğuz Han’ın kendi 'Yurtçı'sı olan Kara-sülük ve babası Yuşı Hoca’dır. Oğuz Destanı’nın Uygurca variantında ise bu hâkim şahsiyete 'Uluğ Türk' denmektedir.

Yurtçu kelimesi sözlükte, konakçı yani kervanın geçeceği yeri belirleyen kişi aynı zamanda “yerçi” kelimesine karşılık gelerek de seyahat eden kimse, gezgin, seyyah ve yolcu anlamında da kullanılır.[4], [5]

Yurtçu; yazlık ve kışlık konup göçmelerde ve seferlerde hükümdarın, hatunlarının, emirlerinin kısaca devlet ricalinin çadırlarının kurulacağı yeri tayin etmek ile görevli olan memura verilen isimdir.[19] Bir diğer anlamı da yurt kuran olan bu memur, göçebe hayat tarzına mensup Türkler’in göçlerinde ve akın veyahut hareket halindeki ordularda çok önemli bir yer tuttuğu düşünülebilir.[6]

Yurtçu'nun Görevleri ve Önemi

Yurtçu kurumunun önemi daha çok savaş ve göç zamanlarında kendisini hissettirmektedir. Yurtçu; ordunun konağını, yaylak ve kışlağını, yolda gidilirken kafilenin duracağı sulak ve otlak yerleri, aşiretlerin kondukları mevkileri, tehlikeli ve su basma ihtimalinin olduğu bölgeleri tayin eder.

Bunların yanı sıra yurtçu, şehzadelerle birlikte dört ulus emirinin çadırını, hükümdarın bargâhının (sultan çadırı, yüksek divan) sağına, vezir ve divan ricalinin ise soluna kondururdu.[19] Konacak grubun büyüklüğünün yanında hangi vesile ile konulduğu da konulacak yeri etkileyen unsurlardandır.[20] Ek olarak yurtçu bu konaklama yeri bilgilerini gizli tutar, hükümdar ve mezkûr devlet erkânının konaklarının başkalarınca bilinmesine engel olurdu.[21]

Yukarıda sayılan görevlerinden anlaşıldığı kadarıyla, yurtçu vazifesinde olan bir kişinin; coğrafi ve iklim bilgisinin bir hayli geniş olduğunu düşünebiliriz. Buna ek olarak Yurtçu'nun devlet adamlarının veya boy beylerinin hiyerarşideki konumlarına da vakıf olması beklenir. Bu konu orun-mevki ile ilişkilidir ve herhangi bir çatışma veya anlaşmazlık çıkmaması için hangi beyin nerede ve kimin yanında oturacağı kesin kurallar ile belirlenmiştir.[22]

Kırgızistan'da yaylağa çıkmış bir aile.
Kırgızistan'da yaylağa çıkmış bir aile.
researchgate.net

Yurtçu kavramını Reşideddin Oğuznamesinde görmekteyiz. Oğuzname’deki anlatıya göre, Oğuz Kağan dünya fethine girişirken yaşlıların savaşa katılmamaları konusunda bir buyruk çıkartır. Yuşı Hoca ismindeki bir ihtiyar, oğlu Kara Sülük’ün yardımıyla gizlice orduya katılır. Sefer esnasında Kara Sülük babasının tavsiyeleriyle birlikte Oğuz Kağan’ın ordusunun su bulma müşkülünü çözer.

Oğuz Kağan, Kara Sülük’e çok bağışlarda bulunur ve onu bütün ulusun “yurtçı”sı ilan eder.[18] Oğuz Kağan sefer esnasında Yurtçu'ya tabi olur. Geçilmesi çetin bir bölgeye geldiklerinde ise yurtçusu olan Kara Sülük’e “bizi buraya sen getirdin” diyerek, orduyu bu bölgeden çıkartmasını ister.[18]

Coğrafya ve zamana göre farklılıklar içerse de geleneksel bir Orta Asya çadırı.
Coğrafya ve zamana göre farklılıklar içerse de geleneksel bir Orta Asya çadırı.
pinterest.com

Verilen destan örneğinden anlaşıldığı kadarıyla, Kağan bütün ordusunu yurtçunun tayin ettiği istikamette götürmüştür. Bu durum ise belli dönemlerde (savaş, göç vs.) yurtçu kurumunun öneminin had safhada olduğuna delalet edebilir. Destanda Kara Sülük’ün su bulamama müşkülünü çözerek yurtçu tayin edilmesi de manidar gözükmektedir. Bir nevi ordunun lojistik ihtiyacını karşılayan yurtçunun başlatılan seferin devamı için hayati bir görevde olduğu düşünülebilir. Buna ek olarak, yurtçuluk büyük bir meslek ve geniş bir bilgi ile görgü isteyen bir işti.[6]

Yukarıdaki destan anlatısında Oğuz Kağan’ın yurtçuyu bizzat kendisinin ataması, yurtçu olacak kişiyi kimin atadığı konusunda, genel bir çıkarım yapamamamıza rağmen yine de, bir ipucu vermektedir. Buna ek olarak yurtçu kurumunun personelleri konusunda da Kara Sülük ile hem babası hem de danışmanı olarak Yuşı Hoca’yı söyleyebiliriz. Ancak bu örneğin bir destan anlatısı olduğunu ve diğer kaynaklar ile karşılaştırma yapılmadan kullanılmasının sakıncalı olduğunu da göz önünde tutmalıyız. Aynı zamanda Şecere-i Terakime’de Oğuz Han’ın kumalardan olan altı oğlunun ismi sayılırken “Yurtçı” ismi geçmektedir.[23]

Tüm Reklamları Kapat

Yurtçu kurumuna bazı tarihi metinlerde de rastlamaktayız. Farsça hanedan şeceresi olarak düzenlenen Mu’izzü’l Ensab’da Uluğbey’in maiyeti arasında görülen “yurtciyan” kurumu vardır.[20] Aynı zamanda Mirza Şahruh (ö.1447) ve Hüseyin Baykara (ö. 1506)’nın maiyeti arasında da görülmektedir.[24]

Her kurum da doğal olarak karşılanabileceği gibi Yurtçu kurumunun da zaman ile değişip dönüştüğü düşünülmektedir. Bu konuyu Ögel şu şekilde açıklar:[24]

…Sonradan ordu yerleri için çadır kuran ustalara da yurtçu denmiştir. Ancak Caca Bey vakfiyesinde, Türkçe yurtçu karşılığı olan Moğolca nutukçı da Anadolu’daki iskân işleriyle uğraşan kişi anlamında kullanılıyordu.

Osmanlı sahasında yurtçunun görevini "çadır mehter başı" adı verilen bir görevli yapmaktadır. Bu görevli, padişahın çadırlarını kurup kaldıran, muhafaza eden çadır mehterlerinin amiri konumundadır. Çadır mehterleri ise, yukarıda söylenen görevleri yerine getiren kimselerdir. Sefer zamanında çadır mehterleri ikiye ayrılır, bir kısmı önden giderek kurulacak menzili belirleyip otağ-ı hümayunu kurarlardı.[25]

Yurtçu’nun önemi hakkında Ögel şunları söyler:[6]

Tüm Reklamları Kapat

Yurt başçısı ve beyi bulunmayan bir yurt düşünülemezdi. Yurt küçük de olsa başta lider vasfında hiç olmazsa bir aile reisi bulunurdu. Yani “yurdun beyi dışında yurt işlerini düzenleyen bir kişi de vardı.

Biz bu alıntıdan teşkilatlanma konusuna önem veren ve bu konuda zorlanmayan bozkırlı toplumlarını görmekteyiz.

Sonuç

Anlaşıldığı kadarıyla yurt kelimesinin kullanılan birden fazla anlamı vardır. Bunlardan en sık kullanılanları yerleşim yeri (yaylak ve kışlak), çadır ve karargâhtır. Aynı zamanda bu kelimelerin birbirlerine yakın anlamlı olmaları nedeniyle muadil kelimeler olarak kullanıldığı da olmuş olabilir. Bu anlamların ve çeşitliliğinin zaman ve coğrafya bağlamında değişiklik gösterdiğini tahmin edebiliriz. Buna ek olarak insanların yaşam tarzlarının (göçebe-yerleşik) da bu değişiklikte paylarının olduğunu söyleyebiliriz.

Yurtçu’nun savaş ve göç zamanlarında göç güzergâhları ve konaklama yerleri ve düzenleri ile ilgili görevleri göz önüne alınarak, coğrafya, iklim ve makam-mevki gibi bürokratik konularda belirli düzeyde bilgisinin olduğunu söyleyebiliriz. Birçok müessese gibi yurtçuluk müessesesinin de tecrübeden gelen bilgiye dayanarak babadan oğula geçtiğini kesin bir kanıya varamamakla birlikte tahmin edebiliriz.

İnsanların ihtiyaçları doğrultusunda oluşturulan müesseselerin, bu ihtiyaçlar ortadan kalktığında etkisini yitirdiğini ancak ortadan kalkmasının çok güç olduğunu varsayabiliriz. Yurtçu müessesesi de bu kabildendir. Yaptığı işler göz önünde bulundurulursa, göçebe hayat tarzını benimsemiş topluluklar için nispeten daha elzem olduğunu görebiliriz.

Ancak bu durum yurtçu kurumunun yerleşik topluluklarda görülmediği anlamına da gelmez. İşlev değiştirerek veyahut farklı bir isim altında mezkûr (ismi geçen) kuruma rastlayabiliriz. Bu yeni kurumun izini sürebilmek ise, giriş de bahsedildiği gibi müessese çalışmalarının zorluklarından bir tanesidir.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
20
0
  • Alıntılı Paylaş
  • Tekrar Paylaş
  • Alıntılı Paylaşımları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 7
  • Tebrikler! 5
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • İnanılmaz 1
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ a b M. Ergin. (2017). Orhun Abideleri. Yayınevi: Boğaziçi Yayınları. sf: 103.
  • ^ K. Mahmud. (2021). Divanü Lugati't Türk. Yayınevi: Salon Yayınları. sf: 707.
  • ^ Ş. Sami. (2016). Kamus-I Türki. Yayınevi: Nadir Eserler Kitaplığı. sf: 1558.
  • ^ a b S. G. Clauson. (1972). Dictioary Of Pre-Thirteen Century Turkish. Yayınevi: Oxford University Press. sf: 958.
  • ^ a b c d Y. Çağbayır. (2017). Ötüken Türkçe Sözlük. Yayınevi: Ötüken Neşriyat. sf: 5388.
  • ^ a b c d B. Ögel. (2017). Türklerde Devlet Anlayışı. Yayınevi: Ötüken Neşriyat. sf: 164.
  • ^ İ. Kafesoğlu. (2018). Türk Milli Kültürü. Yayınevi: Ötüken Neşriyat. sf: 227.
  • ^ T. Baykara. (2001). Türk Kültür Tarihine Bakışlar. Yayınevi: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları. sf: 75.
  • ^ a b c Z. V. Togan. (2020). Umumi Türk Tarihine Giriş I - En Eski Devirlerden 16. Asra Kadar. Yayınevi: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. sf: 417.
  • ^ a b O. Turan. (2020). Türk Cihan Hakimiyeti Mefkuresi. Yayınevi: Ötüken Neşriyat. sf: 137.
  • ^ N. D. Cosmo, et al. (2022). İç Asya Tarihi Cengizliler Çağı. Yayınevi: Kronik Kitap. sf: 430-31.
  • ^ İ. Togan. (2009). Nereden Bakıyorum: Derenin İçinden Mi, Pencereden Mi?. NTV Tarih, sf: 106. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ M. Z. Pakalın. (1993). Osmanlı Tarihi Terimleri Ve Deyimleri Sözlüğü Iii. Yayınevi: Milli Eğitim Basımevi. sf: 639.
  • ^ G. Doerfer. (1967). Türkische Und Mongolische Elemente Im Neupersischen. Yayınevi: Franz Steiner Verlag GMBH. sf: 16.
  • ^ Y. Çoruhlu. (2020). Türk Mitolojisinin Ana Hatları. Yayınevi: Ötüken Neşriyat. sf: 36.
  • ^ E. Esin. (2001). Türk Kozmolojisine Giriş. Yayınevi: Kabalcı Yayınevi. sf: 40.
  • ^ M. Kütükoğlu. (2018). Osmanlı’nın Sosyo-Kültürel Ve İktisadi Yapısı. Yayınevi: Türk Tarih Kurumu. sf: 10.
  • ^ a b c Z. V. Togan. (1972). Oğuz Destanı Reşideddin Oğuznamesi, Tercüme Ve Tahlili. Yayınevi: Kayı Yayınları. sf: 188.
  • ^ a b İ. H. Uzunçarşılı. (1988). Osmanlı Devleti Teşkilatına Medhal. Yayınevi: Türk Tarih Kurumu. sf: 186.
  • ^ a b H. Alan. (2006). Timurlularda Hükümdar Ve Ailesi. Yayınevi: Globus Dünya Basımevi. sf: 71-2.
  • ^ M. Uyar. (2020). İlhanlı (İran Moğolları) Devleti’nin Askeri Teşkilatı. Yayınevi: Türk Tarih Kurumu. sf: 137.
  • ^ A. İnan. (2020). Makaleler Ve İncelemeler Cilt 1. Yayınevi: Türk Tarih Kurumu. sf: 241.
  • ^ E. G. Bahadırhan. (2021). Şecere-I Terakime Türklerin Soy Kütüğü. Yayınevi: Ötüken Neşriyat. sf: 74-5.
  • ^ a b H. Alan. (2022). Muizzü’l-Ensab’ın Timurlu Teşkilat Tarihi Bakımından Değeri. Belleten, sf: 527-546. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ M. Z. Pakalın. (1993). Osmanlı Tarihi Terimleri Ve Deyimleri Sözlüğü I. Yayınevi: Milli Eğitim Basımevi. sf: 320.
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/02/2024 18:41:54 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/13674

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Kedigiller
Göğüs Hastalığı
Kitlesel Yok Oluş
Uygulama
Üreme
Siyah
Modern
Genel Halk
Canlılık
Nöron
Mikrobiyoloji
Sağlık
Yavru
Sinaps
Doğa Olayları
Filogenetik
Antikor
Nükleer
Hastalık Kataloğu
Evrim Tarihi
Sıvı
Yeşil
Malzeme
İlaç
Burun
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Havacılık Tarihinin 90 Yıllık En Gizemli Olayı Çözülmüş Olabilir mi?
Havacılık Tarihinin 90 Yıllık En Gizemli Olayı Çözülmüş Olabilir mi?
Duvarın İçinden Geçebilen Oyuncak Nasıl Çalışıyor? | Sihirli Kılıç!
Duvarın İçinden Geçebilen Oyuncak Nasıl Çalışıyor? | Sihirli Kılıç!
Bu Takviyeyi İçin, Bebekleri Kurtarın!
Bu Takviyeyi İçin, Bebekleri Kurtarın!
Evrenin Yaşını Nereden Biliyoruz?
Evrenin Yaşını Nereden Biliyoruz?
Batarya Gizemi: Modern Piller Nasıl Çalışıyor ve Neden Bu Kadar Az Gidiyor?
Batarya Gizemi: Modern Piller Nasıl Çalışıyor ve Neden Bu Kadar Az Gidiyor?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
K. Aydın, et al. Yurtçu Kurumu Nedir? Tarihsel Olarak Nasıl Gelişmiştir? Göçebe ve Yerleşik Türkler İçin Önemi Nedir?. (18 Ocak 2023). Alındığı Tarih: 25 Şubat 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/13674
Aydın, K., Şahin, D. (2023, January 18). Yurtçu Kurumu Nedir? Tarihsel Olarak Nasıl Gelişmiştir? Göçebe ve Yerleşik Türkler İçin Önemi Nedir?. Evrim Ağacı. Retrieved February 25, 2024. from https://evrimagaci.org/s/13674
K. Aydın, et al. “Yurtçu Kurumu Nedir? Tarihsel Olarak Nasıl Gelişmiştir? Göçebe ve Yerleşik Türkler İçin Önemi Nedir?.” Edited by Damla Şahin. Evrim Ağacı, 18 Jan. 2023, https://evrimagaci.org/s/13674.
Aydın, Kasım. Şahin, Damla. “Yurtçu Kurumu Nedir? Tarihsel Olarak Nasıl Gelişmiştir? Göçebe ve Yerleşik Türkler İçin Önemi Nedir?.” Edited by Damla Şahin. Evrim Ağacı, January 18, 2023. https://evrimagaci.org/s/13674.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close