Dünya'nın İlk Ticari Uçuşu, İki Şehir Arasında Denize İniş Yapmak Zorunda Kalmıştı!

Dünya'nın İlk Ticari Uçuşu, İki Şehir Arasında Denize İniş Yapmak Zorunda Kalmıştı! Future
Yazar Tim Sharp Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
5 dakika
484 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Dünyanın tarifeli ve yolculu ilk uçuşu, 1 Ocak 1914'te, Florida'nın St. Petersburg ve Tampa şehirleri arasında gerçekleştirildi. St. Petersburg-Tampa hattı sadece 4 ay hayatta kalan kısa bir çalışma olsa da, Dünya'nın her yerinde her an süregelen şehirlerarası uçuşların ve artık hemen her iki nokta arasında neredeyse günlük olarak gerçekleştirilen kıtalararası uçuşların yolunu açmıştır.

İnsanlık tarihinin ilk ticari uçuşunun pilotu, deneyimli bir test ve akrobasi pilotu olan Tony Jannus idi. Daha profesyonel pilotlar haricinde hiçbir tarifeli yolcunun test etmediği bu uçuş için ödeme yapan ilk yolcu, St. Petersburg'un eski belediye başkanı Abram C. Phiel idi. Körfezin karşısından Tampa'ya yapılan 34 kilometrelik uçuş, 23 dakika sürdü. Pilot ve tek yolcusu, St. Louis'li bir havacılık girişimcisi olan Thomas Benoist (Okunuş: "ben-wah") tarafından tasarlanan bir "deniz uçağı" ile insanlık tarihinin ilk ticari uçuşunu gerçekleştirdi.

Gerçek Bir Ticari Hat, Cesur ve Genç Bir Adam Sayesinde Mümkün Oldu!

Tekneler için dizel motor üreten bir imalatçının Floridalı satış temsilcisi olan Percival Elliott Fansler, Benoist'nın sudan havalanabilen ve suya konabilen uçak tasarımını ne kadar geliştirdiğine hayran kalmıştı. İki adam, yazışmaya başladı ve nihayet Fansler "bir yerden başka bir yere giden gerçek bir ticari hat kurmayı" teklif etti. Havayolunun St. Petersburg ve Tampa arasında uçmasını önerdi.

St. Petersburg ve Tampa, günümüz araçlarıyla çok yakın iki kent olsa da, zamanında aşılması zor bir körfezle birbirinden ayrılıyorlardı.
St. Petersburg ve Tampa, günümüz araçlarıyla çok yakın iki kent olsa da, zamanında aşılması zor bir körfezle birbirinden ayrılıyorlardı.
Smithsonian Institute

1913’te, Tampa körfezinin iki karşı yakasında konumlanmış olan bu şehirlerin arasındaki yolculuk gemiyle 2 saat, trenle 4 ile 12 saat arası sürüyordu. Körfezi arabayla dolaşmak ise 20 saat tutuyordu. Uçak ile 20 dakika sürecekti!

Reklamı Kapat

Fansler, sıra dışı girişimiyle ve bu bariz şekilde avantajlı istatistiklerle Tampa yetkililerinin ilgisini çekmeye çalıştı; fakat reddedildi. St. Petersburg’da ise şansı daha yaver gitti ve birkaç yatırımcıyı bu denemeye destek olmaya ikna etti. Benoist, özenle seçtiği pilotu Tony Jannus ile, 12 Aralık 1913’te St. Petersburg’a geldi.

Tony Jannus
Tony Jannus
Future

Jannus, havacılık dünyasında önceden beri popüler bir figürdü. Esmer, yakışıklı görünüşü ve cesur başarıları, onu romantik pilotların timsali haline getirmişti. Seçkin Havacılık Topluluğu’nun Tony Jannus için yazdığı bir biyografide şöyle deniyordu:

Bir zamanlar korkusuz bir deli fişek ve kadın hayranı olarak bilinen, babaların kızgın tüfeklerinden kaçan ve film yıldızlarıyla flört eden Jannus, aşkta ve savaşta riskler aldı.

Jannus, uçuş gösterileri yapıyor, askeri uçakları test ediyor ve uzun menzilli uçaklar ile deniz uçaklarını kullanıyordu. Makineli tüfeğe sahip uçakların ilk test pilotluğunu yaptı. 1 Mart 1912'de, ilk defa bir uçaktan paraşütle atlayış yapan Kaptan Albert Berry'i havada taşıdı. 1913'te, 24 yaşında, Benoist Uçak Şirketi'nin ana hissedarlarından biri haline geldi.

İlk Uçuş, Bir Deniz Uçağıyla Yapıldı!

Model 14 bir Benoist deniz uçağı, bu deneme için trenle St. Petersburg a gönderildi. 57 kilo ağırlığında, 8 metre uzunluğunda ve 13 metre kanat genişliğindeydi. Güç kaynağı; Roberts 6 silindirli, sıralı, sıvı soğutmalı, 75 beygir gücüne sahip bir motordu. Uçak, saatte 103 kilometre yapıyordu. Uçağın gövdesi her katmanının arasında kumaş bulunan üç kat ladin ağacından yapılmıştı. Kanatlar, ladin kirişlerin üzerine keten kumaş gerilerek yapılmıştı. Uçak, tek bir ahşap koltukta yalnızca bir pilot ve bir yolcunun yan yana oturabileceği şekilde inşa edilmişti.

Percival Elliott Fansler, Abram C. Pheil ve Tony Jannus, St.Petersburg-Tampa Havayolu'nun ilk uçuşu öncesinde poz veriyor.
Percival Elliott Fansler, Abram C. Pheil ve Tony Jannus, St.Petersburg-Tampa Havayolu'nun ilk uçuşu öncesinde poz veriyor.
Space.com

İlk Uçuş!

İlk uçuş, büyük bir törenle, 1914’ün yılbaşında gerçekleşti. İlk biletin açık artırmada satılışını izlemek için yaklaşık 3.000 kişi St. Petersburg şehir merkezinden sahile yürüdü. O zamanlar depo işinde olan Pheil, 400 dolarlık (günümüzde 8.500 dolardan fazla) bir teklifle açık arttırmayı kazandı.

Tampa Bay Times gazetesine göre Fansler, uçuştan hemen önce minik bir konuşma yaptı ve şu sözlerle tarihe geçti:

Dün imkânsız olan, bugün başarılmıştır; yarın ise inanılmaz şeyleri müjdelemektedir.

Birkaç konuşmadan ve çekilen birçok fotoğraftan sonra Jannus ve Pheil, uçağın küçük tahta koltuğuna sıkış tıkış oturdular. Havalanırken Jannus, tezahürat yapan kalabalığa el salladı.

Jannus, uçağı suyun üzerinde en fazla 15,2 metre havalandırdı; bunu günümüzdeki ticari uçakların genelde bulunduğu 10.000 metre ile kıyasladığımızda, ilk ticari uçuşun ne kadar küçük adımlarla başladığını görebilirsiniz. İşin kötü tarafı, yolun yarısında uçağın motoru arızalandı ve ikili, iki şehir arasında, körfezin soğuk sularına iniş yapıp ayarlamalar yaptılar ve tekrar havalandılar.

Reklamı Kapat

Uçak, Tampa şehir merkezinin yakınındaki Hillsborough Nehri girişine indiğinde, Jannus ve Phiel’in etrafları 3.500 kişilik tezahürat yapan, alkış tutan ve el sallayan kalabalık tarafından sarılmıştı.

Bu başarılı uçuştan sonra Pheil, Tampa'daki işini normal şekilde halletti: Sahip olduğu toptan satış şirketi için birkaç bin dolarlık bir sipariş verdi. Şehirdeki işlerini tamamladıktan sonra, saat 11’de Janus ve Phiel, St. Petersburg'a geri uçtular. Dünya'nın ilk ticari uçuşunun tüm yolculuğu, toplamda 1.5 saatten az sürmüştü.

1 Yolcudan, 1205 Yolcuya...

Dünya'nın ilk ticari havayolu, haftanın 6 günü olmak üzere, günde 2 kez uçuşlara başladı. Normal ücret, kişi başı 5 dolar (günümüzün 100 doları) ve her 45 kiloluk nakliye için ek 5 dolardı. Biletler 16 hafta öncesinden tükeniyordu. Bu başarılı iş modeli dolayısıyla, havayoluna ikinci bir Benoist Deniz Uçağı eklendi ve uçuşlar Sarasotai, Bradenton ve Manatee’ye kadar uzatıldı. Tony Jannus'un kardeşi Roger, ikinci uçağın pilotuydu.

Toplam 1.205 adet yolcu taşıyan havayolu, yaklaşık 4 ay boyunca faaliyet gösterdi. Kış sakinleri kuzeye dönmeye başladığında, yolcuların ilgisi de hızlıca azaldı. 27 Nisan'da Tony ve Roger Jannus, Florida'dan ayrılmadan önce Tampa Körfezi üzerinde bir hava gösterisi yaparak son kez uçtular.

Reklamı Kapat

Uçak ve Ölüm

Kardeşler uçuş gösterileri vermeye, uçakları test etmeye ve diğer pilotları eğitmeye devam ettiler. 12 Ekim 1916'da uçağı Karadeniz'e düştüğünde, Tony Jannus Rus pilotlarını eğitiyordu. Cesedi hiçbir zaman bulunamadı. Roger Jannus da kardeşi gibi uçarken öldü: 4 Eylül 1918 de Fransa üzerinde yaptığı keşif uçuşu sırasında uçağı düştü.

1964'te Tampa ve St. Petersburg Ticaret Odaları, Tony Jannus onuruna Tony Jannus Seçkin Havacılık Derneği'ni kurdu.

İkilinin başlattığı devrim, günümüzde Dünya'nın her köşesini birbirine bağlayan, yeryüzündeki en hızlı ve en güvenli ulaşım ağlarından birini mümkün kıldı.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 5
  • İnanılmaz 3
  • Muhteşem! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Space.com | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 15/04/2021 01:34:41 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10253

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Uygulama
Uçma
Cinsel Seçilim
Paleontoloji
Abd
Türleşme
Pandemik
Eşeyli Üreme
Malzeme
Kontrol
Oksijen
Uyku
Bilim Felsefesi
Diş Gelişimi
Foton
Acı
Sinek
Homo Sapiens
Hastalık Kontrolü
Şempanze
Retrovirüs
Bağışıklık Sistemi
Çekirdek
Değişim
Jeoloji
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku