Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Yeni Bir Mikrokıta Keşfedilmiş Olabilir!

Yeni Bir Mikrokıta Keşfedilmiş Olabilir!
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Nature Geoscience dergisinde 25 Şubat 2013 tarihinde yayınlanan bir makaleye göre yerbilimciler Hint Okyanusu içerisinde bulunan Reunion Adası ve Mauritius Adası civarlarında, Kambriyen Öncesi Dönem'e ait kalıntıları barındıran bir mikrokıtanın (ufak bir kıta parçası) bulunmuş olabileceğini ilan ettiler. Bu mikrokıtaya Mauritia adı verildi.

Mauritia, 60 milyon yıl kadar önce kıtadan ayrıldı. Bu sırada Madagaskar ve Hindistan birbirinden uzaklaşmaktaydı. Bu süreçte sular altında kalan mikrokıta, lavlar içerisine gömüldü ve öylece kaldı.

Araştırmayı yürüten Norveçli, Güney Afrikalı, İngiliz ve Alman bilim insanlarına göre okyanus tabanlarında bu şekilde gizlenmiş mikrokıtalar bulunması olayları sanılandan sık olmaktadır. 

Kıtaların kırılarak parçalanması genellikle manto tabakasında meydana gelen yükselmelerden kaynaklanmaktadır. Bu devasa sıcak kaya baloncukları mantonun derinliklerinden yükselirler ve altlarında kalan tektonik tabakaları yumuşatırlar. Bu, plakalar sıcak noktalarda kırılana kadar sürer. Günümüzden 170 milyon yıl kadar önce Doğu Gondwana kıtası da bu şekilde parçalanmıştır. Başlangıçta, sadece bir kısmı parçalanmıştır ve bu kopan kısım bugün Madagaskar, Hindistan, Avusturalya ve Antarktikta olarak bildiğimiz karaları oluşturmuştur. 

Marion ve Reunion adaları altında bulunan manto yükselmeleri de, Hint Okyanusu'nun oluşumunda rol almışa benziyor. Eğer kırılma noktası kara kütlesinin sınırında yer alacak olursa (bu durumda Madagaskar ile Hindistan arasında oluyor), bu kara kütlesinin parçaları birbirinden ayrılabilir. Bunun en iyi bilinen örneklerinden biri Seyşeller'dir.

Günümüzde, Hindistan ve Madagaskar'dan farklı parçaları inceleyen bilim insanları, bu parçaları tespit edebilmek için Mauritius adasındaki lav kumu taneciklerini araştırıyorlar. Bu kum tanecikleri içerisinde yarı-değerli bir taş olan ve günümüzden 690 milyon ila 1.970 milyon (1.9 milyar) yıl öncesinden kalma zirkon isimli yapılar bulunuyor. Bu durum, zirkonların lavın hareketi sırasında onunla birlikte taşınmış olmasıyla açıklanıyor. Bu tarihlendirme yöntemi, Hint Okyanusu içerisindeki parçacıkların nasıl ve ne zaman bugünkü konumlarını aldığını ölçmemizi sağlayan plaka tektoniğinin hesaplarının sağlamasını yapma imkanı veriyor.

Makalenin yazarlarından biri olan ve GFZ Alman Jeobilim Araştırma Merkezi'nde görev alan Dr. Bernhard Steinberger konuyla ilgili şunları söylüyor:

Bir tarafta yaptığımız hesaplamalar kırılma zamanında bulunan plakaların iki sıcak noktaya göreceli konumlarını veriyor ve bu da nedensel bir ilişkiye işaret ediyor. Öte taraftaysa, kıta parçacıkların neredeyse tam olarak Reunion manto yükselmesi üzerinde hareket ettiğini göstermeyi başardık ki bu da, nasıl volkanik kayalarla kaplandığını açıklıyor. Dolayısıyla eskiden sadece Reunion sıcaknoktasının hareketinin izleri olarak düşünülenlerin aslında kıta parçacıkları olduğunu anlıyoruz. Bunlar daha önceden fark edilemediler, çünkü Reunion yükseltisinin volktanik kayaçları ile kaplıydılar. Bu da bizlere bu tip mikrokıtaların okyanuslar içerisinde sanılandan daha sık olabileceğini gösteriyor.

Konuyla ilgili araştırmalar devam ediyor.

Evrim Ağacı Uyarısı: Mitolojik bir kıta olan ve tamamen hayal ürünü olan Atlantis ile buluntu arasında hiçbir ilişki bulunmamaktadır. Hikayeye göre Atlantis, Atlas Okyanusu içerisinde bulunmakla birlikte (ki kimse sözde yerinden emin değildir, sonuçta Plato zamanından kalma bir mit bu); yaşamış en eski insansı 6 milyon yıl önce, en eski Homo bireyi 2 milyon yıl önce, en eski Homo sapiens bireyi 200.000 yıl önce yaşamıştır. Bahsettiğimiz mikrokıtanın okyanuslara gömüldüğü zamanlarda insanlara ait hiçbir tür henüz evrimleşmediği gibi, primatlar bile henüz yeni yeni türleşiyorlardı. Dolayısıyla sahte-bilim ve masallar ile bilimi birbirine karıştırmaya meyilli olanlar için şimdiden ufak bir uyarı ve ek bir bilgi olsun.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Teşekkür: Arsel Acar

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • N. Anderson. Geoscientists Discover Microcontinent Hidden Under Lava In Indian Ocean. (23 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 23 Mayıs 2020. Alındığı Yer: Sci-News | Arşiv Bağlantısı
  • Nature. Articles. (23 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 23 Mayıs 2020. Alındığı Yer: Nature | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/09/2020 19:12:45 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1026

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Kategoriler ve Etiketler
Tümünü Göster
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Dilbilim
Solunum
Mistik
Gerçek
Çocuk
Hidrotermal Baca
Önlem
Uterus
Sinirbilim
Işık
Astrobiyoloji
Anatomi
Deniz
Yok Oluş
Kitap
Bitki
Doğal
Malzeme
Hekim
Makroevrim
Amerika
Kanat
Abd
Evrenin Genişlemesi
Mars
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Gerçek olmayana inanmak cahilin doğal eğilimidir. Bu eğilimi yenmek için sadece gerçeği yeterince ortaya koymak yetmez, sahte olanın ifşası ve çürütülmesi de önemlidir.”
H. L. Mencken
Geri Bildirim Gönder