Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Yapay Yapraklar, Fotosentez Verimliliği, Yakıt Hücreleri ve Enerji Üretimi

Yapay Yapraklar, Fotosentez Verimliliği, Yakıt Hücreleri ve Enerji Üretimi
7 dakika
3,236
  • Botanik

Fotosentez, evrimsel süreçte ortaya çıkmış en ilginç biyokimyasal süreçlerden birisidir. Aslında Güneş gibi bir kaynaktan sürekli olarak enerji alan bir gezegende (Dünya), enerji üretimine muhtaç olan varlıklarda (canlılar) fotosentez gibi bir besin/enerji üretim yönteminin evrimleşmemesi şaşırtıcı olurdu doğrusu... Dolayısıyla fotosentezin varlığı çok da ilginç olmamalı. Ancak süreç öylesine ilgi çekici ve detaylı ki, bilim insanları çok uzun yıllardır fotosentezin nasıl evrimleştiğini anlamaya çalışıyorlar. Bugüne kadar birçok başarılı açıklama da yapıldı; çünkü fotosentezden daha az verimli olan, onun "atası" olabilecek, fotosentez sürecine oldukça benzeyen ancak bazı noktalarını barındırmayan başka biyokimyasal süreçler tespit edildi. Fotosentezin evrimini ve bunun canlılık tarihine etkisini buradaki makalemizde incelemiştik.

Ancak tabii ki sürekli bizi enerji bombardımanına tutan Güneş'ten besin veya enerji üretebilmek sadece temel bilimle uğraşan bilim insanlarının ilgisini çekmemektedir. Mühendisler de, bundan kendilerine pay çıkarmak için biyologlara göre kısmen daha az süredir de olsa, harıl harıl çalışmaktadırlar. "Yapay Yaprak" ya da "Yapay Fotosentez" olarak bilinen mühendislik ürünleri, her geçtiğimiz sene daha da yüksek verimli olacak şekilde üretilebilmektedir. Örneğin 2015 senesinde Melbourne'deki Monash Üniversitesi bilim insanlarının ürettiği yapay yapraklar, suyu ve Güneş ışığını kullanarak hidrojen ve oksijen üretmeyi başarmaktadır. "İyi de, fotosentezde glikoz üretilir!" diyebilirsiniz. Mühendislerin amacı motomot bir şekilde fotosentezi taklit ederek glikoz üretmek değil. Fosil yakıtların (petrol gibi) yerini alacak, Güneş enerjisine dayanan ancak verimliliği yüksek olan yakıt hücreleri üretmek... Bu yakıt hücreleri, Dünya'ya akıl almaz zararlar veren petrol yerine, su kullanacaktır! Daha doğrusu suyun elektroliz edilmesi sayesinde ortaya çıkan hidrojeni... Ancak hidrojen üretmek çok zordur ve çok düşük verimlilikle başarılabilmektedir. İşte bu nedenle fotosentez, mühendisler için önemli bir modeldir, bir araçtır. Onların asıl amacı, suyla çalışan yakıt hücreleri sayesinde bizi fosil yakıtlardan tamamen kurtarıp, bunu yaparken verimliliği fosil yakıtlarla çalışan arabalardaki kadar yüksek tutabilmektir. 

Tüm Reklamları Kapat

Verimlilik, mühendislikte neredeyse "her şey" olduğu için, bir verimlilik tablosu çıkarmak, fotosentez verimliliğinin ne kadar önemli olduğunu anlamanıza katkı sağlayacaktır.Verimlilik, ya da daha spesifik olarak enerji verimliliği, enerji üreten makinalardan aldığımız enerji çıktısının, o makinaların çalışması için harcadığımız enerjiye oranıdır. Ne kadar az enerji harcayarak, ne kadar fazla enerji üretebilirsek, makinamız o kadar verimlidir. Bu verimliliği etkileyen en büyük faktörler arasında tabii ki makinanın çalışmasında harcanan enerji miktarı ve makinanın kendi içerisindeki enerji kayıpları bulunur.

Aşağıda, her bir teknoloji ürününün ortalama verimlilik değerleri verilmiştir. Verimlilik ne kadar yüksekse, o kadar iyidir. Ancak tabii ki verimliliğin yüksekliğine karşılık uygulanabilirlik, maliyet, kullanılabilir alanlar, vb. kriterler işleri değiştirebilmektedir. Fakat gelin şimdilik sadece verimliliğe odaklanalım ve insanlığın ürettiği çeşitli enerji üretim mekanizmalarının ne kadar verimlilikle çalıştığına bakalım (bunlar yaklaşık ortalama değerlerdir ve çeşitli faktörlere göre değişebilir):

Tüm Reklamları Kapat

• Büyük Hidroelektrik Santral: %95

• Gel-Gitten Enerji Üretimi: %90

• Küçük Hidroelektrik Santral: %90

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

• Eriyik Karbonatlı Yakıt Hücresi: %55

• Sterling Motoru: %50

• Katı Oksitli Yakıt Hücresi: %47

• Kömür Santralleri: %45

• Petrol Santralleri: %42

Tüm Reklamları Kapat

• Proton Değişim Zarlı Yakıt Hücresi: %40

• Fosforik Asitli Yakıt Hücresi: %40

• Gaz Türbini: %38

• Nükleer Santral: %36

Tüm Reklamları Kapat

• Rüzgar Türbini: %33

• Biyokütle: %33

• İçten Yanmalı Motor (Dizel): %32

• Lağım Atıkları: %26

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Kaşık Bükenler

Astral seyahatçi Maureen, yalan detektörü Irene, kahin Buddy, telekinetik becerileriyle Frankie ve onlara liderlik eden usta dolandırıcı Teddy… Muhteşem Telemachus Ailesi 1970’lerin ortalarında, sihirbazlık ve zihin okuma gösterileriyle ülke çapında üne kavuşmuşlardı. Ancak bir gece, televizyonda, hem de canlı yayında, sihir onları terk edince tüm aile utançlarıyla birlikte Şikago’ya çekilip görünmez olmayı seçti.

Artık hiç kimsenin hatırlamadığı bu aileyle yirmi yıl sonra yeniden karşılaşıyoruz. Televizyondaki rezaletten çok sonra doğan torun Matty, kendi güçlerini keşfettikçe, bitkin, bitik –ve bu halde bile kapıya Gizli Servis’i getirmeyi becermiş– ailesinin hâlâ ve gerçek manada muhteşem olduğunu fark ediyor. Kaşık Bükenler, her bir ferdi özel biri olma potansiyeliyle lanetlenmiş, süper arızalı ve aynı zamanda gayet normal bir ailenin üç kuşaklık tuhaf ve efsanevi hikâyesi.

“Pervasız.” Guardian

“Hınzır mizahı, unutulmaz karakterleri ve dozunda doğaüstü büyüsüyle Kaşık Bükenler dörtnala gidiyor… Gregory’nin karakterleri sadece yetenekleriyle değil, son derece tanıdık insanilikleriyle de sihirli.” Pittsburgh Post-Gazette

“Usta işi… Gregory, aile ilişkilerindeki olağan gizemler ile Şikago mafyasının ve karanlık devlet örgütlerinin gaddar melodramasını zarafetle birleştiriyor.” Kirkus Reviews

Devamını Göster
₺75.00
Kaşık Bükenler

• İçten Yanmalı Motor (Benzin): %24

• Mikrotürbin: %22

• Termal (Güneş): %20

• Fotovoltaik (Güneş): %15

• Jeotermal: %15

• Okyanustan Termal Dönüşüm: %5 

İşte normalde "yakıt hücreleri" olarak bilinen ve hidrojenle çalışan enerji kaynakları uzun bir süredir mühendisliğin ilgi alanıdır. Çünkü bazı modifikasyonlar sayesinde verimlilik %50'yi aşabilmektedir. Arabalarımızda şu anda yaygın olarak kullanılan ve benzin yakarak çalışan içten yanmalı motorların içler acısı %24'lük verimlilik oranı bu nedenle kolaylıkla yenilebilir; ancak tabii ki şu anda halihazırda yerleşik olan sistemi açık ara farkla yenebilecek ve aynı kolaylıkla uygulanabilecek sistemler geliştirilmelidir (ve tabii, bol miktarda da cesaret, girişimcilik, ataklık gerekmektedir). 

Bu hedefe en fazla yaklaşmayı başarabileceği düşünülen yakıt hücrelerinin bazı sorunları bulunmaktadır: örneğin ihtiyaç duyulan yakıt tankları ve genel olarak mekanizmalar yeterli enerji üretebilmek için oldukça geniş yer kaplayabilmektedir. Bir diğer sorun, yakıt olarak kullanılacak hidrojenin üretilmesi, taşınması ve güvenle depolanmasıdır. Bunun haricinde de bazı problemler bulunmaktadır. Ancak mühendisler, durmaksızın bu problemleri aşmak için yeni teknolojiler üretmektedirler. Biyomimikri, yani doğadan esinlenen ürünler, bu alanda bizim en büyük yardımcımızdır. Çünkü son birkaç asırdır var olan mühendislik teknolojimizin, son 4 milyar yıldır gezegenimizde çalışan evrimden ve ürünlerinden öğreneceği bol miktarda bilgi vardır. Bunlardan esinlenen mühendisler, kendi zekalarını da işin içine katarak son derece etkili ürünler üretebilmektedirler.

İşte yakıt hücrelerinde kullanılacak hidrojenin üretilmesi için de yaprakları taklit etmek ve fotosentezi kullanmak oldukça ilginç bir yaklaşımdır. Amaç besin üretmek değil de, hidrojen üretmek olduğu için süreç birazcık değiştirilmektedir. Bunun sonucunda, Monash Üniversitesi'nden araştırmacıların ürettiği yapay yaprakların verimliliği, son birkaç yılda %18'den %22'ye kadar yükselmiştir. Bu, yapay yapraklarda bugüne kadar görülen en yüksek verimliliktir. Elbette daha geliştirilmesi gerekmektedir; ancak bu haliyle bile bir ticari ürün haline getirmek mümkün gözükmektedir. Baş araştırmacı Dr. Leone Spicca şöyle söylüyor:

"Suyun elektrokimyasal ayrımı (elektroliz), bize çok ucuz, temiz ve yenilenebilir bir ürün olan hidrojeni yakıt olarak verebilir. Araştırmamızda yaptığımız büyük atılım önemlidir; çünkü bu tür bir yakıtın gerçek olabilmesine bir adım daha yaklaşmamızı sağlamıştır. 21. yüzyılın en büyük problemlerinden birisi, atık maddeler üretmeksizin enerji üretebilmektir. Yapay yapraklarımız sayesinde üretilen hidrojen, doğrudan yakıt hücrelerinde yakıt olarak kullanılabilir. Yakıt hücrelerinde üretilen elektriği kullanan arabalar birden fazla üretici tarafından yavaş yavaş satılmaya başlamıştır. Hidrojen, evlerde bile kullanılabilecek, temiz ve etkili bir yakıttır."

Tüm Reklamları Kapat

Gerçekten de, özellikle çevreye en fazla zarar veren ülkelerden birisi olan ABD'de Barack Obama, 2050 yılına kadar emisyonların (atık gazların) %80 oranında azaltılmasını sağlayacak projeleri sinyallemiştir. Eğer yapay yapraklar hayatımıza girebilecek olursa, bu hedefe ulaşmak tüm ülkeler için çok daha kolay olacaktır.

Peki, son olarak, insan şunu merak etmiyor değil: bu yapay yapraklarımızın verimliliği, gerçek ve biyolojik yaprakların verimliliğine kıyasla nasıldır? Tabii ki, iki yaprak birebir aynı işi yapmamaktadır; dolayısıyla kıyaslamak birazcık zor. Ancak yine de gerçek yaprakların verimliliği, en azından 2.4 milyar yıldır evrimleşmekte olan fotosentezin evrim gibi kör ve öngörüsüz bir doğa yasasıyla ne seviyeye ulaşabildiği hakkında fikir verecektir. Böylece, insan mühendisler tarafından üretilen mekanizmaların ne kadar etkili olduğunu anlamamız kolaylaşabilecektir.

Güneş'ten gelen ışığın sadece %45-53'ü arası bitkilerin fotosentez için kullanabilecekleri aralıktadır. Bu nedenle, Güneş ışığından fotosentez yoluyla elde edilebilecek enerjinin maksimum verimliliği teorik olarak %11'dir. Ancak bitkiler, kullanabilecekleri Güneş enerjisinin de tamamını kullanamazlar. Dolayısıyla ortalama bir bitkinin fotosentez verimliliği (ya da fotosentetik verimliliği) teorik olarak %3-6 arasında olmalıdır! Neden?

Güneş'ten gelen %100'lük ışığın %47'si biyolojik olarak kullanılamazdır; bu nedenle geriye %53 kalır. Bu %53'lük kısım, 400-700 nm dalgaboyu aralığındadır ve fotosentez için uygundur. Ancak bitki yaprakları ve klorofilleri kusursuz değildir; tam tersine, evrimin kusurlu ama iş gören yapıları olarak ciddi anlamda kayıplara sahiptirler. Işık emilimi sırasında ışığın %30'u daha kaybedilir. Geriye foton enerjisi yaprak tarafından emilebilmiş olan %37 ışık kalır. Klorofiller içerisinde de bol miktarda kayıp vardır. Bu kayıpların büyük bir kısmı, klorofilin duyarlı olduğu aralık ile düşen ışığın dalgaboyunun uyumsuzluğundan kaynaklanır. Böylece %24 kayıp daha yaşanır; geriye baştaki ışığın %28.2'si kalır. Bu, klorofil tarafından toplanan Güneş enerjisi oranıdır. Ancak klorofil içerisinde süregelen biyokimyasal tepkimelerin de her biri, mükemmel olmayan, düşük verimliliğe sahip (ama bitkinin hayatta kalmasına yetecek) tepkimelerdir. Örneğin fotosentezin en kritik adımlarından biri olan ATP ve NADPH'ın d-glikoza çevrimi %32 verimlilikle yapılır. Bu nedenle şekere doğrudan döndürülen Güneş enerjisi oranı %9'a düşer. Fakat burada da kalmamaktadır. Bu şekerin hepsi "net şeker" değildir; bitki, kendisini yaşatabilmek için depoladığı enerjiyi harcamak zorundadır. İşte bu noktada da %35-40 oranında kayıplar yaşanır. Bunların çoğu Karanlık Fotosentez Tepkimeleri ve foto-solunum için harcanır. Böylece geriye teorik olarak %5.4'lük bir verimlilik kalır. Hata payları ile birlikte bu %3-8 arasında kalmaktadır.

Tüm Reklamları Kapat

Halbuki pratikte bu değerler çok daha düşüktür! Bitkilerin fotosentez aracılığıyla Güneş ışığını besine dönüştürebilme verimliliği %0.1-2 arasındadır. Zirai ürünlerde bu %1-2'ye çıkmaktadır. Bilinen en verimli fotosentez ise şeker kamışındadır ve sadece %7-8 arasıdır! 

2.4 milyar yıldır evrimsel süreç dahilinde gelişen ve değişen fotosentez süreci, doğanın kör, bilinçsiz ve amaçsız evrim yasası sayesinde sadece %3 civarında bir verimliliğe ulaşabilmiştir. Bu bakımdan, insan mühendislerinin bilinçli, amaçlı, hedef-odaklı ürünlerinin başarısı çok daha iyi anlaşılabilmektedir. Mühendislik, evrimsel süreçlerle kademeli olarak ortaya çıkan ürünlerin, tüm (ya da çoğu) ara basamaklarını atlayarak doğrudan sonuca varma işidir. Bu sayede kuşların havalanması yüz milyonlarca yıl, insanların havalanması teknolojinin doğuşundan itibaren sadece birkaç asır almıştır. Elbette, ara basamakların atlaması fotosentez örneğinde pek olmasa da, kanat tasarımı gibi konularda verimlilik düşüşlerine neden olabilmektedir. Bu yüzden doğa, mühendisleri birçok konuda yenmektedir. Fakat insanlar olarak bizlerin doğa kadar engin zamanı ve kaynağı yok. Bu nedenle mühendisliğimiz var. Bu nedenle durmaksızın doğadan öğrenmeye ve ondan daha hızlı bir şekilde sonuçlara ulaşmaya çalışıyoruz.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
1
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Umut Verici! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • MPower UK. Energy Efficiency. (20 Mayıs 2019). Alındığı Tarih: 20 Mayıs 2019. Alındığı Yer: MPower UK | Arşiv Bağlantısı
  • IFLS. 'Artificial Leaf' Reaches Best Level Of Solar Energy Efficiency Yet. (20 Mayıs 2019). Alındığı Tarih: 20 Mayıs 2019. Alındığı Yer: IFLS | Arşiv Bağlantısı
  • NARCIS. The Green Solar Collector; Converting Sunlight Into Algal Biomass. (20 Mayıs 2019). Alındığı Tarih: 20 Mayıs 2019. Alındığı Yer: NARCIS | Arşiv Bağlantısı
  • D. O. Hall, et al. Photosynthesis. (24 Haziran 1999). Alındığı Tarih: 20 Mayıs 2019. Alındığı Yer: Google Books | Arşiv Bağlantısı
  • Wikipedia. Photosynthetic Efficiency. (20 Mayıs 2019). Alındığı Tarih: 20 Mayıs 2019. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 05/12/2022 08:40:00 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3858

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Kategoriler ve Etiketler
Tümünü Göster
Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Cinsiyet Araştırmaları
Beyaz
Kök Hücre
Irk
Çiftleşme
Yeme
İnsanın Evrimi
Etoloji
Besin Değeri
Halk Sağlığı
Kedigiller
Retrovirüs
Sahte
Köpekbalığı
Video
Komplo
Maske Takmak
Yapay Zeka
Böcek
Seçilim
İklim
Amerika
Davranış
Savunma
Hukuk
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı. Yapay Yapraklar, Fotosentez Verimliliği, Yakıt Hücreleri ve Enerji Üretimi. (26 Ağustos 2015). Alındığı Tarih: 5 Aralık 2022. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/3858
Bakırcı, Ç. M. (2015, August 26). Yapay Yapraklar, Fotosentez Verimliliği, Yakıt Hücreleri ve Enerji Üretimi. Evrim Ağacı. Retrieved December 05, 2022. from https://evrimagaci.org/s/3858
Ç. M. Bakırcı. “Yapay Yapraklar, Fotosentez Verimliliği, Yakıt Hücreleri ve Enerji Üretimi.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 26 Aug. 2015, https://evrimagaci.org/s/3858.
Bakırcı, Çağrı Mert. “Yapay Yapraklar, Fotosentez Verimliliği, Yakıt Hücreleri ve Enerji Üretimi.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, August 26, 2015. https://evrimagaci.org/s/3858.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.