Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Ormanlardaki Ağaçların Birbirleriyle Sadece İşbirliği Yapmak İçin Konuştuğu İddiası Yanıltıcıdır!

Ağaçları ve Ormanları, "İnsanlar Gibi" Oldukları İçin Değil, "Ağaç" ve "Orman" Oldukları İçin Korumayı Öğrenmeliyiz!

Ormanlardaki Ağaçların Birbirleriyle Sadece İşbirliği Yapmak İçin Konuştuğu İddiası Yanıltıcıdır!
4 dakika
3,510
Tüm Reklamları Kapat

Bir ormandaki bitkilerin birbiriyle konuşabildiği fikri romantik bir fikirdir; ancak ağaçların tıpkı insanlar gibi olduğunu iddia etmek, ağaçları koruma mücadelesine ve onları anlama çabamıza zarar verebilir.

Ağaçların haberleştiği, birbirini önemsediği ve iş birliği yaptığı fikri, özellikle de Suzanne Simard’ın fazlasıyla övgü görmüş Finding the Mother Tree isimli kitabı, James Cameron’ın Avatar’ı, Peter Wohlleben’in Ağaçların Gizli Yaşamı ve Richard Powers’ın Pulitzer ödüllü romanı Overstory nedeniyle popüler kültürün hayal gücünü ele geçirmiştir.

Ancak Kathryn Flinn gibi birçok bilim insanı, bu tasvirlerin ekosistemleri yanlış temsil ettiğine ve onları koruma amacına zarar verdiğine inanıyor.

Tüm Reklamları Kapat

Ağaçlar Arası İşbirliği Gerçektir!

Ağaçlar gerçekten konuşur mu? Tabii ki! Bitkiler, hormonlar ve savunma sinyalleri salgılarlar. Diğer bitkiler bu sinyalleri algılar ve fizyolojilerini buna göre değiştirirler. Fakat bitkiler arası iletişim, hep bu şekilde nazik değildir: Bitkiler, ayrıca komşu bitkileri zehirleyen allelokimyasallar üretirler.

Simard ve arkadaşları, bir ağaç tarafından üretilen karbon bileşiklerinin, bitki köklerinde yaşayan ve topraktan aldıkları su ve besin maddelerini bitkilerinin ürettiği şeker ile takas eden mantarlardan oluşan yer altı mikoriza ağı vasıtasıyla, komşu ağaçlara transfer edilebileceğini göstermiştir.[1] Araştırmacılar, ürettiği karbon bileşiklerini bağışlayan ağaçların, diğerlerinin büyümesine yardımcı olmak ve ağaç sürülerinin sağlığına katkı sağlamak için ağaçların kasıtlı bir şekilde ve fedakârca diğer ağaçlara besin gönderdiğini ileri sürüyorlar.

Peki, bu nasıl çalışıyor? Diğer tüm ekolojik etkileşimler gibi ağaçlar arası iş birliği de doğal seçilim yoluyla evrimleşmiştir. Diğer adaptif özelliklerde olduğu gibi, ağaçlar üzerindeki seçilim sürecinde de bazı özelliklerin sıklığı artar; çünkü onlara sahip olan bireyler daha fazla yavru üretir ve özelliklerini aktarır.

Belki de en basit açıklama şudur: Mantarlar, kendi çıkarlarını korumak için, ağaçlar arası karbon transferini sağlarlar ve gelecekte de kendilerine besin tedariki sağlandığından emin olmak için birden fazla konakçı bitki yetiştirirler.

Tüm Reklamları Kapat

Altruizm (fedakarlık), fedakarlıktan fayda gören tarafın, fedakarlığı yapan tarafa karşılık verme olasılığı varsa evrimleşebilir. Ağaçlar arasında bu tür bir karşılıklı faydacılık mümkündür; ancak olgun ağaçlar ve küçük fideler gibi birçok etkileşim asimetriktir.

Fedakârlık davranışı, fedakarlıkta bulunan bireyin genlerini taşıyan ve gelecek nesillere aktaran akrabalara fayda sağlıyorsa da evrimleşebilir. Giderek artan sayıda kanıt, mikorizal ağlar vasıtasıyla besin dağıtımının, alakasız bitkilerden ziyade akrabalara fayda sağladığını göstermektedir.[2] Bitkilerin akrabalarını nasıl tanıdığı ve onlara nasıl tepki veridiğini izah eden mekanizmalar, henüz tam olarak çözülememiştir.[3], [4]

Orman İçindeki İşbirliğini Abartmayın!

Ne yazık ki, popüleştiriciler tarafından en çok tercih edilen ve ağaçların topluluğu güçlendirmek için diğerlerine kaynaklar gönderdiği açıklaması, olasılıklar arasından en az olası olanıdır. Bu, doğal seçilimin iş birliği yapan grupların, iş birliği yapmayan gruplara karşı galip geldiği grup seçilimi ile karşılanmasını gerektirecektir. Ama doğal seçilim ile grup seçilimi çatıştığı zaman, doğal seçilim hemen hemen her zaman kazanır; çünkü bireyler, gruplardan çok daha fazladır ve çok daha hızlı dönüşürler.

İlginç bir şekilde, mikoriza, kaynakları, doğal bir ottan istilacı bir ota aktardığında, bu "iş birliği" olarak değil "parazitlik" olarak yorumlanır.[5]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

İş birliğinin önemini abartmak yanıltıcıdır. Orman zemini, şiddetli bir rekabet alanıdır. Olgun akçaağaçlar milyonlarca tohum üretebilir ve ortalama olarak sadece bir tanesi en tepeye ulaşabilecek düzeyde büyür. Geri kalan tohumlar, öyle ya da böyle, ölecektir.

Bu mücadelenin ortasında ağaçlar bazen birbirlerinin büyümesini kolaylaştırabilir. Fakat bu, ormanların tek bir organizma gibi davrandığı anlamına gelmez. Bir ekosistem, hem pozitif hem de negatif olacak şekilde değişen çeşitli etkileşimlere sahip, sürekli değişen bir organizma çeşitliliğini içerir.

Son buzul çağından sonra, farklı ağaç türleri, farklı hızlarda ve farklı yollarla kuzeye göç etti. Kayın-akçaağaç ormanı veya meşe-ceviz ormanı birlikte hareket etmediler. Hatta şu anda ağaçlar, geçmişte veya gelecekte benzeri olmayan bir kombinasyonlar içinde yaşıyor.

Antropomorfizm (insanbiçimcilik), bilimde tabudur; çünkü bu şekilde düşünmek, bize yardımcı olmaz; tam tersine bizi aldatır. Ağaçlar insan değildir. Ormanlar, insan aileleri veya devletler gibi hiç değildir. Öyle olduklarını öne sürmek, bizi sadece hayali sonuçlara götürebilir. Simard, bir röportajında şöyle diyor:[6]

İnsanlar, ağaçlarla daha iyi ilişki kurabilmek için antropomorfizmi ve "anne" gibi kültürel olarak ağırlıklı kelimeleri kullanırlar. Söz ettikleri ağacın cinsiyeti erkek olsa bile! Böylece ağaçlarla daha iyi ilişki kurabildiklerini düşünüyorlar, çünkü eğer onlarla ilişki kurabilirsek, o zaman onları daha çok önemseyeceğimizi umuyorlar.

Ağaçları, "Ağaç" Oldukları İçin Koruyabiliriz!

Ağaçların yaşamalarına izin vermemiz için insani değerlere ve duygulara sahip olmaları gerekir mi? Onları korumamız gerektiğini gösteren bilim veriler yeterince net. Yeraltı dünyası ile ilgili yeni keşifler bile yeterince heyacan verici. İnsanlar, kişileştirme ve metafor karmaşası olmadan hikayenin doğrusunu duymayı hak ediyorlar.

Bu dikkat dağıtıcı şeyler bizleri gerçeklerle yüzleşmekten alıkoyuyor: Kolaylaştırıcı etkisi gerçek olabilir; ama Darwinci varoluş mücadelesi de gerçektir. Bizler, ahlaksız bir dünyadaki ahlaklı insanlarız. Doğa, bizim değerlerimizi paylaşmaz. Ve neyse ki biz de doğanın tüm yollarını taklit etmek zorunda değiliz.

Tüm Reklamları Kapat

Kathryn Flinn'e göre, bitkilere "nesne" veya "insan" gibi muamele etmenin bir alternatifi bulunuyor: Bitkileri, kendi terimleriyle anlamaya çalışalım! Bitkiler, esasen bizim gibi değillerdir. Onlar sessizdir, köklere sahiplerdir ve esrarengizlerdir. Bizden ayrı ve karmaşık bedenlerinde sahip, karmaşık etkileşimlerde bulunan ve anlaşılmaz yaşamlara sahip farklı organizmalara saygı duymayı öğrenmemiz gerekiyor.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
22
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Umut Verici! 22
  • Merak Uyandırıcı! 10
  • Tebrikler! 9
  • Bilim Budur! 9
  • Muhteşem! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • İnanılmaz 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Scientific American | Arşiv Bağlantısı
  • ^ S. W. Simard, et al. (1997). Net Transfer Of Carbon Between Ectomycorrhizal Tree Species In The Field. Nature, sf: 579-582. doi: 10.1038/41557. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ A. L. File, et al. (2012). Plant Kin Recognition Enhances Abundance Of Symbiotic Microbial Partner. PLOS ONE, sf: e45648. doi: 10.1371/journal.pone.0045648. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ M. V. Bhatt, et al. (2011). Kin Recognition, Not Competitive Interactions, Predicts Root Allocation In Young Cakile Edentula Seedling Pairs. New Phytologist, sf: 1135-1142. doi: 10.1111/j.1469-8137.2010.03548.x. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ R. Karban, et al. (2013). Kin Recognition Affects Plant Communication And Defence. Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences, sf: 20123062. doi: 10.1098/rspb.2012.3062. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ E. V. Carey, et al. (2004). Mycorrhizae Transfer Carbon From A Native Grass To An Invasive Weed: Evidence From Stable Isotopes And Physiology. Plant Ecology, sf: 133-141. doi: 10.1023/B:VEGE.0000026031.14086.f1. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ D. Toomey. Exploring How And Why Trees ‘Talk’ To Each Other. (1 Eylül 2016). Alındığı Tarih: 14 Ağustos 2021. Alındığı Yer: Yale E360 | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 16/07/2024 23:28:09 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10831

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
İhtiyoloji
Kemik
Bilimsel
Afrika
Wuhan Koronavirüsü
Patlama
Davranış
Ekosistem
Yüksek
Hız
Kadın Doğum
Aşı
Araştırma
Kitlesel Yok Oluş
Göğüs Hastalığı
Önlem
Matematik
Embriyo
Dinozorlar
Eğitim
Evrimsel
Öğrenme Teorileri
Basınç
Eşeyli Üreme
Böcekler
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
K. Flinn, et al. Ormanlardaki Ağaçların Birbirleriyle Sadece İşbirliği Yapmak İçin Konuştuğu İddiası Yanıltıcıdır!. (14 Ağustos 2021). Alındığı Tarih: 16 Temmuz 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/10831
Flinn, K., Badoğlu, H., Bakırcı, Ç. M. (2021, August 14). Ormanlardaki Ağaçların Birbirleriyle Sadece İşbirliği Yapmak İçin Konuştuğu İddiası Yanıltıcıdır!. Evrim Ağacı. Retrieved July 16, 2024. from https://evrimagaci.org/s/10831
K. Flinn, et al. “Ormanlardaki Ağaçların Birbirleriyle Sadece İşbirliği Yapmak İçin Konuştuğu İddiası Yanıltıcıdır!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Hilal Badoğlu, Evrim Ağacı, 14 Aug. 2021, https://evrimagaci.org/s/10831.
Flinn, Kathryn. Badoğlu, Hilal. Bakırcı, Çağrı Mert. “Ormanlardaki Ağaçların Birbirleriyle Sadece İşbirliği Yapmak İçin Konuştuğu İddiası Yanıltıcıdır!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Hilal Badoğlu. Evrim Ağacı, August 14, 2021. https://evrimagaci.org/s/10831.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close