Y Kuşağı Neden Ölüm İsteğiyle İlgili Şakalar Yapıyor?

Y Kuşağı Neden Ölüm İsteğiyle İlgili Şakalar Yapıyor? Salon
Ayşegül Şenyiğit Özdil Editör Ayşegül Şenyiğit Özdil  DamlaŞahin 2. Editör Damla Şahin
6 dakika
112,152 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Bir deterjan kapsülünü yiyerek ölmek ile ilgili yapılan absürt şakalar, kariyer şansı kalmamış bir nesil olan bizler -Y kuşağı insanları- için bir tür katarsis (duygusal gerilimlerden arınma) niteliği taşıyor.

Bir insan neden zehirli çamaşır deterjanı kapsülünü yiyerek kendi sağlığını bile isteye tehlikeye atar ki? Çok sayıda genç insanı komiklik yapmak amacıyla, içi çamaşır deterjanı dolu renkli kapsülleri yemeye yönelten ve internet üzerinde yayılan bir mem, muhtemelen çoğu yetişkini şaşkına çevirmiştir. Aslında hem söz konusu deterjan markası olan Tide hem de sağlık uzmanları halkı uyararak bu kapsüllerin yenilmemesini istiyor. Çünkü çok küçük miktardaki bir deterjan bile ishale, kusmaya, solunum sorunlarına ve en kötüsü de ölüme yol açabiliyor.

Bununla beraber, intiharın markalardan ilham alan bu saçma şekilleri konusunda yapılan internet şakaları sizi şaşırtıp afallattıysa eğer, bu konuda sizler için basit bir açıklama bulunuyor. Y kuşağı (internetle doğup büyüyen ve sahip oldukları kültürün çoğunu burada üretip tüketen), bütün hayatımızın ekonomik kaygılarla nitelenmesinden bıktı. Ekonomimizin kasvetli bir görünüşü var. Bu, Büyük Buhran'dan beri doğmuş herhangi bir neslin karşılaştığı en kötü görünüm. Ayrıca, oluşturduğumuz bu kültür (çamaşır deterjanı yemek gibi memlerde özetlenen bu tür nihilistik, alaycı mizah), dünya görüşümüzün bir yansıması niteliğinde. Bu, bir bakıma katartik bir şey. Üstelik bu nesil geldikleri dünyaya tepki olarak bu şekilde davranan ilk nesil değil.

Tüketici ürünleri yoluyla yaşanan ölümlerle ilgili yapılan nesilsel şakalar yeni bir şey değil. Deterjan kapsüllerinden önce, belli ki, çamaşır suyu içerek intihar etmekle ilgili bir şaka olan "çamaşır suyu içme" memi vardı. Tuhaf facebook ve kara twitter gibi sosyal medya altkültürleri, hoşa gitmeyen içeriklere cevap olarak veya kendi akıl sağlıklarını alaya almak için çamaşır suyu görüntüleri paylaşıyor. Deterjan kapsülüne dayanan "yasak mezeler" memi Dungeons and Dragons zarı, banyo bombaları veya Himalaya Kaya Tuzları gibi şekerleme görünümlü ve evde kullanılan bazı nesneleri yemeyi kapsıyor.

Reklamı Kapat

Y kuşağı mizahını bu kadar nihilist ve saçmalık yanlısı yapan ne? Galiba bunun gibi memleri anlamanın en iyi yolu, bunları yüzyıllık bir hareketle, "dadaizm" ile kıyaslamak. Dada hareketi, 1. Dünya Savaşı'na ve savaş, şiddet, kapitalizm ile milliyetçilik üzerine yaşanan hayal kırıklığına tepki olarak evrimleşti. İlk dadacılar, savaş çığırtkanlığı yapan mevcut duruma ait gerekçelerin, mantığın ve estetikçiliğin yerine saçmalığı, mantıksızlıklığı ve anti-kapitalizmi koyan Avrupalı radikal solculardı. Sanatın geleneksel kavramlarını reddederek savaşın anlamsızlığını yansıtan ve belirgin bir amacı olmayan sanat karşıtlığını oluşturdular.

Daha sonra Soğuk Savaş döneminde, 1950'lerin tüketim kültürü ve kitle iletişim araçlarına tepki olarak Yeni Dada akımı doğdu. Peki günümüzle bir benzerlik gördünüz mü?

"En Büyük Nesil", Büyük Buhran'dan ve 2. Dünya Savaşından geçmişti. Kıtlığı ve savaşı yaşayan bu nesil, çocuklarının aynı zorlukları yaşamasını istememişti. Bunun sonucunda, sözde bolluğun olduğu bir dünyada "Nüfus Patlatanlar (Baby Boomers)" yetişmiş ve hep bu bollukla yaşayacaklarına inanmışlardı. Nüfus patlatanlar, kaynaklara, eğitime ve büyüyen bir iş bulma piyasasına geniş bir erişim imkanının bulunduğu bir refah döneminde yaşamıştı. Y kuşağı internet memlerinin kasvetli dünya görüşü nasıl ekonomik bir kaygı pınarından çıktıysa, 1960'ların karşıkültür ütopyacılığı da o dönemlerdeki çok daha güneşli gibi görünen bir havadan çıkmıştı.

Patlatıcılar, 1990'ların sonlarında dünya çapında en büyük sosyal, politik ve ekonomik nüfuzlarına erişmişlerdi ve bununla birlikte, uzun süredir ısınan bir kriz silsilesi de kaynama noktasına ulaşmıştı. Bu krizlerden birkaç tanesi iklim değişikliği, kamu borçları ve küçülen orta sınıf idi.

Y kuşağı, patlatıcılardan farklı olarak, diploma almak amacıyla bir trilyon dolardan fazla borca batmıştı ve kısa süreli işlerin giderek arttığı bir ekonomide, iyi ücretli işler bulmak için boğuşuyorlardı. Y kuşağı insanları, anne babalarıyla birlikte daha uzun süre kalıyorlar ve bu insanların evlenip çocuk yapması bir kenara dursun, ev veya taşıt satın alma olasılıkları bile çok daha düşük. Alabildiğine geniş ekonomik güvensizliğin başlarına bela olduğu milenyum nesli, aşırıya kaçan patlatıcı neslin olumsuz dışsallıklarını da miras almış durumdalar (Dışsallık: Bir üretim veya tüketim faaliyetinin üçüncü kişilere getirdiği fayda veya zarardır. Yarar sağlıyor ise 'olumlu dışsallık', zarar veriyorsa 'olumsuz dışsallık' adını alır). Bunlardan en yürek parçalayıcı olanı iklim değişikliği.

Huzur ve refah sözü verilen Y kuşağı, bunların tam tersini aldılar. Bununla birlikte günümüzdeki sosyal, siyasi ve ekonomik ilişkilerin kitleler üzerinde yarattığı hayal kırıklığı, en yüksek seviyede hüküm sürüyor. Ölmekle ilgili şakaların yapıldığı memlerdeki nihilizm ve anlamsızlık, bu türden bir yeni Dada hareketini yansıtıyor. Aynı şekilde, televizyonda ve yazılı eserlerde distopyaların (yaşam şartlarının son derece kötü olduğu hayali durumların) ün kazanması, geleceği nasıl gördüğümüzü gösteriyor.

2011 yılında, sadece "Chris (Simpsonlar Sanatçısı)" olarak bilinen isimsiz bir karikatürcü, "Çiziktirdiğim Simpsonlar resimleri (Simpsons pictures that I gone and done)" başlıklı bir Facebook sayfası açmıştı. Aykırı sanatçının bugün 1.3 milyon abonesi var. Chris'in ünlü çizimleri, sanki Windows 98 ile birlikte gelen Paint sürümünde çizilmiş gibi görünüyor ve "Simpsonlar" ile "Winnie the Pooh" gibi çizgifilmlerin anlamsız ve genelde çocuksu karikatürlerini barındırıyor. Aşağıdaki karikatür gibi karanlık ve nihilistik bir eğilim, Chris'in pek çok çiziminde görülüyor:

image

Reklamı Kapat

 

34 yaşındaki çizimci iki kitap çıkardı ve çizimleri Front ile FHM dergilerinde düzenli olarak yayımlandı. FHM, Chris'i (internette ve Vikipedi'de bilindiği üzere) şöyle tanımlıyor: "İnternet'in Picasso'su... İskoçya'da bir yerde yaşıyor, kimse gerçek ismini bilmiyor ve ünlü insanların biraz sinir bozucu olan resimlerini çiziyor."

2017 yılı, Trump'ın başkan olarak geçirdiği ilk tam yıl olmuştu ve gelişmekte olan karanlık, nihilistik bir mem kültürünün sinyalini veriyordu. Bu bağlamdaki iki örnek mem, SnapChat'in "dans eden hotdog"u ve Emoji Şerif olarak adlandırılan bir şeydi. Bunlardan ilki, Snapchat sosyal medya uygulamasındaki artırılmış gerçeklik filtresinde bulunuyor ve kullanıcıların, insan şeklindeki bir hotdogu kendi yaşamlarındaki gerçek görüntülere eklemesini sağlıyor.

Next, he demanded dinner. #snapchat #hotdog pic.twitter.com/pUvK7TqJQl

Reklamı Kapat

— Lance Ulanoff (@LanceUlanoff) 22 Temmuz 2017

Dans eden hotdog, sayısız anlamsız memin yıldızı haline gelmişti ve bu durum anlaşılabilirdi: Hotdog, Y kuşağının dadacı görüşlerini çekecek kadar tuhaf ve anlaşılmazdı. ⠀ ⠀ 

Emoji Şerif'e gelince bu, herhangi birisinin telefonu veya klavyesiyle kolayca oluşturulabilen ve twitter üzerinden paylaşılabilen "şerif" görünümlü emoji çıkartmalarıyla başladı. Binlerce insan kendi yorumlarını oluşturdu. Twitter kullanıcısı @leyawn bunu en iyi şekilde tercüme ediyor: "Şu an en büyük iki mem, kulaklık takan bir hot dog ile emojilerden yapılan bir şerif. Ayrıca gezegenimiz ölüyor. İyi haftalar."

the two biggest memes now are a hot dog wearing headphones and making a sheriff out of emojis. Also our planet is dying. have a good week

— leon (@leyawn) July 10, 2017

Bizim neslimiz neden dans eden hot doglara ve emojilerden yapılmış şeriflere gülüyor? Bunun sebebi kısmen, çoğu sosyal medya gibi, gerçeklerden kaçmak. Bu, dünyanın saçma sapan halini yansıtan anlamsız internet şakalarına gülerek, sonu gelmeyen siyasi dehşetten toplu şekilde kurtulmanın bir yolu. Dadacılığın daha önceki şekilleri gibi internet memleri, bütün uyumlu düşünceleri söküp karıştırıyor ve beyninizi uyumsuz düşüncelerden oluşan bir yapışkan haline getirerek ondan istediğiniz herhangi bir şeyi çıkarmak için kapıyı açık bırakıyor. İşte bazıları için bu, deterjan kapsülü yemek anlamına geliyor.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 2
  • İnanılmaz 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Salon | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/07/2021 08:31:30 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5338

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Kategoriler ve Etiketler
Tümünü Göster
Size Özel
İçerikler
Instagram
Güneş
Hidrojen
Aslan
Şempanzeler
Sinir Hücresi
Astronomi
Tehlike
Yas
Okyanus
Duygu
Nükleer
Kütle
Zihin
Neandertal
Mikoloji
Metabolizma
Yavru
Radyasyon
Yok Oluş
Sars Mers
Organ
Dişler
Sars Virüsü
Köpekgil
Doktor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın