Virüslerle Mücadele İçin, Onların "İçten Dışa" Oluşum Mekanizmalarını Anlamamız Gerekiyor!

Virüslerle Mücadele İçin, Onların "İçten Dışa" Oluşum Mekanizmalarını Anlamamız Gerekiyor!
Yazar Jason Tetro Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
2,597 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 6 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Virüslere karşı kullanılan antiviral tedavilerin hedefledikleri şeyler çok farklı olabilir; ancak genellikle bu tedavi yöntemindeki hedef, hastaların viral bileşenlerinin özellikleridir: proteinler ve glikoprotein motifleri gibi. Son 10 yılda ise virüslerin hücre içerisindeki aktivitelerini kısıtlama üzerine yoğunlaşılmaktadır. Özellikle de RNA virüsleriyle mücadele ederken...

RNA interferans (RNAi) denen sentetik bir RNA molekülü, viral RNA tamamlayıcılarına bağlanıp virüsün genetik materyalini kopyalamasını engelleyerek viral aktivitesini kısıtlıyor. Bu çalışma, sayısız enfeksiyona karşı içinde olduğumuz savaşların kazanılmasında önemli rol oynadı ve kanser hücrelerindeki hücresel RNA’ya karşı yürütülen çalışmalara destek oldu.

RNAi’nin takip ettiği potansiyel hedefler içerisinde en çok imrenilenlerden bir tanesi de, virüslerin paketlenmesini engellemesi. Virüslerin kendine has kalıtım materyalleri vardır ve bu materyallerin tamamını enfekte edebileceğini bildiren sinyal gelene kadar hücre içerisinde oradan oraya dolaşır. 30 yıldır, bu sinyalin viral RNA içerisinde saklı olduğu biliniyor. Bu sinyal ilk olarak uçuk virüsü ve sitomegalovirüste bulundu ve "alfa dizisi" ismi verildi. Sonrasında ise diğer genetik maddeler, mesela paketleme sinyalleri, Koronavirüs, HIV ve Hepatit virüsleri gibi farklı virüs ailelerinde bulundu.

Reklamı Kapat

Çoğu paketleme sinyalleri deneysel tedavilerde dolaylı yollardan keşfedildi. Araştırmalar bu sekansın (dizinin) önemine dikkat çekiyor fakat asıl olarak neler yaptığını öğrenmek hiç de kolay değil. Bu yüzden deneysel veriler iki olası rota belirlemiş. İlk rotaya göre, bireysel bileşenler sinyal bazlı emre bağlanır ve hemen paketleme başlar. Diğeri ise saf bir elektrostatik mekanizmadır; bu rotada RNA uzaysal bir dingil çivisi gibi davranır. Bu, proteinlere, bir araya gelerek bağlanma enerjilerini düşürebilecekleri bir ortam sağlar. Bu olay gerçekleştiğinde proteinler, termodinamik olarak birbirine bağlanıp bir araya gelerek olgun bir virüsü oluşturacak zinciri başlatabilirler.

Biyofiziksel perspektiften bakıldığında ikinci açıklama daha geçerli gibi gözüküyor. RNA bağ oluşturmak için enerjiye ihtiyaç duymuyor; protein – protein bağı oluşumunu kolaylaştıracak statik enerjiyi sağlıyor. Böylece süreç daha hızlı ve daha etkili gerçekleşiyor.

Şubat 2015'in başlarında, “dingil çivisi” modeli büyük bir gelişme kaydetti. Bir İngiliz araştırma ekibi elektrostatik paketlemenin altında yatan mekanizmaya açıklama getirdi. Ekip, Tütün Nekroz Virüsü kullanarak sürecin nasıl işlediğini aydınlattı. Ayrıca araştırmacılar bu fonksiyonun virüsler arasında nasıl korunduğunu öğrendiler. Bunu öğrenmek ise gelecekteki terapiler için tıp alanına büyük katkılar sağlaması açısından çok önemli.

İlk adım genomdaki paketleme sinyalini ortaya çıkarmaktı. Bu basit bir süreç: Ekip, protein kılıf içerisindeki, RNA’ya bağlanacak potansiyel sekanslar belirledi ve ardından bu sekansların yapay sekanslara bağlanma yeteneklerini test etti.

İkinci aşamada araştırma ekibi, protein kılıfın olgun virüsü nasıl oluşturduğunu açıklamaya girişti. Beklendiği gibi, kılıf proteinleri RNA sinyalleriyle etkileşime giriyor, ama bağlanmıyor, birçok proteinin birleşmesine yardımcı oluyordu. Bu noktada proteinler artık RNA etrafında büyükçe bir yapı oluşturuyorlardı. Bu aşama, RNA’nın protein birleşimini kolaylaştırmasıyla da yakından alakalı.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bu iki aşamanın anlaşılmasından sonra ekip “sinyalin fonksiyonu” üzerine odaklanmaya başladı. Unsurlar birbirleriyle doğrudan olarak etkileşime girmese bile kılıf proteinlerini bir araya getirmek için senkronize şekilde çalışıyorlar ve onları yapboz yaparcasına bir araya getiriyorlar. Düşük elektrostatik gücün varlığında, proteinler oluşan kapsidin içine girene kadar kendilerini düzenliyorlar.

Son aşama ise kılıf proteini sekanslarının doğasını incelemek ve eğer varsa diğer virüslerle benzerliklerini karşılaştırmaktı. Cevap, arjinince zengin olan sinyal ilişkili bölgelerin gözlenmesi ile geldi. Bu bölgeler, etkileşimi ve RNA’ya bağlanmayı kolaylaştıran bütün RNA virüslerinde ortaktı.

Sonuçlar, bu basit virüsün daha karmaşık viral maddelerin planlanmasına yardımcı olabileceğini gösteriyor. Sadece bu paketleme sinyallerini araştırarak bile, virüs oluşumu için bir “dingil çivisi” modeli bulmak mümkün. Bu sadece özel patojenler için hedeflenmiş yeni RNAi’lar bulmaya yardımcı olmayacak, eğer ki bu bölgeler evrimsel süreçlerce korundularsa, geniş spektrumlu tedavilerin ve yeni aşıların oluşmasına da imkan sağlayacak.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 2
  • Tebrikler! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Popular Science | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/09/2021 21:40:40 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3511

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Kuyruk
Malzeme
Habercilik
Yatay Gen Transferi
Yıl
Meyve
Hasta
Cinsiyet
Element
Nöron Hücresi
Bilişsel
Primat
Gen
Alkol
Savaş
Maske Takmak
Aşı
Karar
Yas
Sinirbilim
Madde
Öğrenme Teorileri
Kara Delik
Karbonhidrat
Yaşamın Başlangıcı
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın