Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Türkiye'den Bir Hayvancılık Projesi: Besi Hayvanları İçin Akıllı "Data Tasma"!

Türkiye'den Bir Hayvancılık Projesi: Besi Hayvanları İçin Akıllı "Data Tasma"!
13 dakika
2,109
  • Yazılım Mühendisliği
  • Besi Hayvancılığı
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 5 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Türkiye ekonomisinde tarımın çok yer tutması, hayvancılığa da ayrıca değer kazandırmıştır. Geniş yaylaları ve dağ çayırları ile Türkiye önemli bir hayvan yetiştirme alanıdır. Tarımsal üretimin önemli bir kısmını (%40) hayvancılık vermektedir. Dış ticaretimizde, beslenme ve giyinmemizde, endüstri hammaddesi olarak sanayide, koşum ve çift hayvanı olarak tarım ve taşıma işlerinde önemli yeri bulunur.

Hayvancılık; ulusal gelirin %20 sini, ihracatın yaklaşık %15 ini oluşturur. Türkiye büyük ve küçükbaş hayvan sayısı bakımından Avrupa’da birinci, dünyada dokuzuncu sıradadır. Türkiye hayvansal üretimini arttırma olanaklarına sahiptir. Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı da hayvancılığı teşvik etmek için birçok proje başlatmıştır.

Bu Reklamı Kapat

2016 yılında Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının bütçesi 16.5 Milyar TL olarak belirlenmiştir. Bu bütçenin çok büyük kısmı tarım ve hayvancılıkla uğraşan girişimcilere destek olarak verilmek için ayrılmıştır. 2016 yılında Hayvancılıkla uğraşan çiftçi ve girişimciler için pek çok hibe, kredi ve destek imkânı verilmiştir. Bu hibe kredi, destek ve faizsiz krediden hem küçük işletmeler ve ilk defa bu alana girecek olan girişimci çiftçiler hem de büyük işletmeler faydalanmıştır.

Fakat ülkemizde tarım ve hayvancılığın gelişmemesinde başlıca bir problem vardır. Türkiye’de hayvan sayısı fazla olmasına karşın hayvansal üretim düşüktür. Bunun nedeni geleneksel hayvancılığın yaygın olmasıdır. Üretimin artması için modern hayvancılığın (Besiciliğin) yaygınlaştırılması gerekir. Türkiye’de hayvan yetiştirme ve beslenme alanında hayvan soylarının otlakların ıslahı ile besicilik ve ahır hayvancılığının geliştirilmesi gerekmektedir. Hayvansal üretimde hayvan sayısından çok hayvansal verim önemlidir.

Bu Reklamı Kapat

Data Tasma Nedir?

Tarım ve hayvancılık ülkemizde çok yaygın bir iş kolu olmasına rağmen maalesef ülkemizde bu işler ile uğraşan insanların birçoğu mesleği alanında yeterince uzman ve bilinçli değildir.

Bakım koşullarının uygunsuzluğu, hastalıkların zamanında tespit ve tedavi edilememesi, açık alan hayvancılığının teknoloji ile yeterince entegre olamaması ve hayvan sahiplerimizin hayvanlarıyla doğru etkileşim kuramamasından dolayı her yıl binlerce hayvan dostumuz olumsuz koşullarda yaşamakta ve hayatını kaybetmektedir. Her ne kadar bunun önlenmesi için çalışmalar yapılsa da bunlar yeterli olmamaktadır. İmkânların kısıtlı olması sebebiyle birçok köyde çiftçilerimiz hayvanlarını yeterli sıklıkta veterinere götüremedikleri için hayvanların bakımı yapılamıyor ve tedavileri gecikiyor.

DATA TASMA (Denetleyici Arduino Tabanlı Akıllı Tasma), hayvanın hayati değerlerini ölçen ve bunu her an çiftçiye bildiren bir teknolojidir. Bu cihazı, boyna bağlanan bir tasma ile hayvana takarak; vücut sıcaklığı, havanın sıcaklığı ve nem oranı, geviş getirme süresi, hayvanın konumu, kalp atış hızı gibi hayati önem taşıyan değerleri ölçebiliyoruz. Aynı zamanda; birçok hastalığın ön belirtisi olan topallık ve tohumlama dönemi için en uygun zaman olan kızgınlık döneminin takibini yapabiliyoruz. Bunların yanı sıra ahırda çıkan yangınların da tespitini yapabiliyoruz.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Her ne kadar hayvanlarımıza özen göstersek ve onlara gözümüz gibi baksak da bu değerleri her an için ölçmek ve sürekli veteriner hekime kontrole götürmek çok zor, hatta imkânsızdır. Ayrıca birçok hastalığın ilk belirtisi olan topallığın ilk aşaması gözle fark edilememektedir.

DATA ile ölçülen değerlerde uzun süren bir anormallik olduğunda, topallık belirtisi görüldüğünde veya kızgınlık dönemi tespiti yapıldığında çiftçimize bir bildirim gidecek ve bu verilerden haberdar edilecektir. Aynı zamanda kullanıcı bu değerleri istediği zaman kontrol edebilecek, böylece büyük bir zaman kaybı önlenecektir. Çiftçiler, sürekli veteriner hekim kontrolü yaptırmak zorunda kalmayacak ve veteriner hekimlerimiz için de büyük kolaylık sağlanacaktır. 

Cihazın Üretimi 

Cihazımızı üretirken Arduino adı verilen bir mikrodenetleyici kullandık. Arduino’ya sıcaklık, sıcaklık ve nem, ivmeölçer, GPS sensörü, kalp atışı ve karbon monoksit gazı sensörlerini bağladık. 

Sensörler ile aldığımız verileri Wi-Fi modülü aracılığı ile kullanıcıya bir sorun olduğu zaman bildirim gönderecek şekilde programladık. 

Arduino

Arduino en basit tanımıyla kolay bir şekilde çevresiyle etkileşime girebilen sistemler tasarlayabileceğiniz açık kaynaklı bir geliştirme platformudur.

Bu Reklamı Kapat

Açık kaynak donanımı, telif veya patent engeli olmadan üretilen, dağıtılan ve çoğaltılan donanım demektir. Ticari kaygılar ön planda tutulmadan, daha fazla insanın teknolojiye ulaşmasını ve programlama, elektronik gibi alanlarda tanışmasını sağlar. 

Bizim DATA projesinde Arduino kullanmamızın sebebi açık kaynak donanımlı bir platform kullanılmasıdır. Üretirken kullandığımız Arduino, sensörler, jumper kablolar ve benzeri cihazların fiyatı ucuzdur. Ayrıca birçok mikrodenetleyicinin aksine kullanımı kolaydır.

Arduino programlanırken C/C++ ve Java dilleri kullanılır. Arduino’nun birçok modeli vardır. Biz projemizde Arduino NANO kullandık.

Ölçtüğümüz Verileri Nasıl Kullanıyoruz?

1. Topallık

Süt humması, şap ve piyeten gibi hastalıkların belirtisi olan topallık, sadece hastalık olarak hayvanı etkilemez. Aynı zamanda yemliğe ve sulağa gitmekte zorlanan hayvanın beslenmesinde büyük bir sorun çıkar. Hayvan yeterince gezemez ve otlanamaz. Ayakta durmak ona acı verir, önündeki yemi bile ayakta durması gerektiği için yiyemeyecek hale gelebilir. Buna bağlı olarak süt veriminde de ciddi ölçüde azalma gözlemlenir.

Bu Reklamı Kapat

Topallık gözle fark edilebilen bir şeydir fakat topallığın ilk aşamasında bunun tespit edilmesi çok zordur. Ayrıca ilk aşamada tedavi edilen topallığın masrafı 100 TL civarı iken ileriki aşamalarda tedavi masrafları 600-800 TL ye kadar çıkmaktadır. Bunun ekonomik yanı hayvana çektirdiği acının yanında ise hiçbir şeydir. Bacağınızda bir kırık olduğunu ve alçı ile dolaştığınızı hayal edin. 

Bu şekilde hareket etmek ne kadar acı verici ve zorsa aynısı dostlarımızın için de geçerlidir. Biz bu durumun tespitini yapmak için bir ivmeölçer sensör kullandık. Bu sensör hassaslığı çok yüksek olan ve en ufak bir aksamayı ya da senkronizasyon değişikliğini tespit edecek kadar donanımlıdır. Böylece bu sorun başlangıç aşamasında bitirilecektir.

2. Kalp Atışı

Olmazsa olmazımız kalbe ait en ufak bir değer oynaması bile hayati önem taşır. Fakat hayvan dostlarımızın kalp atış değerlerini en fazla ayda 1 ölçebiliyoruz. Bu kadar önemli bir değerin sürekli takibi birçok hastalığın erken teşhisini sağlayacağı gibi birçok dostumuzun hayatını kurtaracaktır. Bu yüzden cihazımızda bir adet kalp atışı sensörü vardır. İneklerde ortalama 70-80 arası olan bu değerde düşme ya da artma olması durumunda kişi bildirimle haberdar edilecektir.

Bu Reklamı Kapat

Agora Bilim Pazarı

3. Geviş Getirme (Ruminasyon)

Geviş getirmek hayvanlarda besinin birinci mideden ağza küçük miktarlarda geri getirilerek iyice çiğnenmesi işlemine denir. Tarım hayvanlarında geviş getirmek süt verimi açısından çok önemli bir etkendir. Sağlıklı bir inek ise 400-600 dakika arası geviş getirmelidir. Fakat hasta ve 10-20 saat süren kızgınlık döneminde olan hayvanların geviş getirmesi düşer.

İvmeölçer sensör ile ölçeceğimiz bu veride 1 gün ve daha uzun süreli bir düşüş olursa çiftçiye bildirim gidecek ve böylece olası bir hastalığın ön teşhisi yapılmış olacaktır. 

4. Sıcaklık

Biz insanlarda olduğu gibi hayvanların da en sık yaşadığı sorunlardan biri ateşin yükselmesidir. Her ne kadar biz bu sorunu doktorla görüşerek halledebilsek de hayvan dostlarımız seslerini duyuramamaktadır. Biz takacağımız sıcaklık sensörü ile hayvanın ateş ölçümünde en doğru sonucu veren kulağından vücut ısısını anbean takip edeceğiz. Bu sıcaklık değişimi aynı zamanda dış koşullara da bağlı olduğundan, cihaza eklediğimiz nem ve sıcaklık sensörü ile dışarıdaki ısı değerine oranla vücut ısısının uygunluğunu kontrol edeceğiz.

Eğer dış sıcaklık uygun değilse veya vücut sıcaklığında anormallik varsa çiftçimize bir bildirim yollayacağız. Böylece hayvan dostlarımızın duygularına tercüman olacağız.

5. Konum

Hayvanların kaybolması ve alıştığı ortamdan kopması gündelik hayatımızda çok karşılaştığımız bir durumdur. “Komşunun köpeği kaybolmuş.”, “Çoban sürüdeki hayvanları kaybetmiş”, “Kuş kafesten kaçmış.” gibi cümleler her birimizin kulağına en az bir kere çalınmıştır. Bunun engellenmesi ve hayvanlarımızın kolayca bulunması için cihazımızda GPS sensörü kullandık. Böylece hayvanlarımız kaybolduğunda derhal bulunabilecek. Aynı zamanda konumla beraber hayvanlarımızın ne kadar gezindiği gibi değerleri de bu sensör sayesinde ölçebileceğiz. 

6. Gebelik ve Kızgınlık

Kızgınlık, ergin bir ineğin gebe kalıncaya kadar düzenli aralıklarla çiftleşme isteği gösterdiği ya da erkeği kabul ettiği fizyolojik ve içgüdüsel eşeysel davranış gösterdiği dönemdir. 21 günde bir görülen ortalama 12-18 saat süren (sıcak günlerde 10 saatte düşebilir) bu dönem hayvancılığın gelişmesi için kritik bir öneme sahiptir. 

Bu Reklamı Kapat

Kızgınlık dönemindeki inek çok daha fazla hareketli olur. Yemek yeme oranları azalır. Biz diğer sensörlerden topladığımız verilerde bu iki durumun tespiti durumunda çiftçiye kızgınlık durumunun olabileceğine dair bir bildirim yollayacağız. Kızgınlığın takibi, neslin devamı için çok önemlidir. Ayrıca bu dönemlerin tek bir tanesinin kaçırılması durumunda 8$ yani 28-29 TL kayıp yaşanmaktadır.

Gebelik durumunda hayvanın yürüyüş senkronizasyonu değişmektedir. Ayrıca gebelik döneminde kızgınlık olmamaktadır. 21 günde bir kızgınlığın görülmediği ve yürüyüş senkronizasyonunda değişme olduğu durumlarda gebelik durumunun olabileceğine dair çiftçilerimize bildirim yollayacağız. Böylece gebe olan hayvanların bakımı, yeme düzeni ve yaşama koşulları düzenlenecek, yavru daha sağlıklı bir biçimde gelişecektir. 

7. Yangın Tespiti

Ne zaman çıkacağı belli olmayan ve telafisi mümkün olmayan yangınlar ormanlık alanları telef etmiş, birçok canı aramızdan almıştır. Gübrelerde de çokça bulunan metan gazı yanıcı olduğundan ahırlarda yangın çıkma olasılığı yüksektir. Biz bunun önüne geçmek amacıyla ortamdaki karbondioksit miktarını ölçen bir sensör taktık. Bu sayede olası bir yangın durumunda çiftçiler hemen haberdar olacak böylece olası can ve mal kayıplarının önüne geçilecektir.

Bu Reklamı Kapat

DATA'nın Özellikleri

DATA cihazının bu değerleri ölçmesinin yanı sıra en önemli özelliği tekrar kullanılabilir olmasıdır. Bir çipi başka bir hayvana takmak isterseniz ya da hayvanın vefatından sonra tekrar kullanmak isterseniz bu mümkün değildir. Fakat DATA’yı başka hayvanlar üzerinde tekrar tekrar kullanabilirsiniz. Ayrıca cihazımız uzun ömürlüdür. Bir cihaz, ortalama ömürlü bir ineğe ömrünün sonuna kadar yeter.

Doğa dostu bir projedir. Herhangi bir motorla değil de şarj edilebilir bataryayla çalıştığı için doğaya zararlı gaz salgılamaz. Hayvanın doğal yapısını bozmaz veya hayvana aşı gibi bir uygulama gerektirmez. Kullanılan bir çok çip aşı yoluyla hayvanlara takılmaktadır. Veya iki aylıkken yutturulup midede kalınması sağlanmaktadır. DATA ise sıradan bir tasma gibi bağlanarak kullanılır.

Takılan tasmalardaki en büyük problem, tasmaların bir yere takılma olasılığıdır. Bu tasmadan kurtulmak isterken hayvanlar kendilerini yaralayabilirler. Biz bunun önüne geçmek amacıyla uzmanlara danışıp, tasmamıza zorlanıldığı zaman kırılabilen, böylece hayvanların boynuna sıkışmasını engelleyecek bir kemer tokası ekledik.

DATA Tasma’nın diğer bir özelliği ergonomik yapısıdır. Kenarları sivri ve batıcı olmadığından hayvana zarar vermez. Ağır bir cihaz olmadığı için boyna hiçbir zararı olmaz. Kayışlı bir sistemi olduğu için her hayvanın boynuna göre ayarlanabilir. Bu sayede boynu tahriş etmez ve yaralara sebep olmaz. 

Bu Reklamı Kapat

Biz DATA Tasma’nın uygulanabilirliği ve geliştirilmesi konusunda birçok uzman ile görüşme yaptık. Ayrıca cihazımız için patent başvurusunda da bulunduk.

Maliyet

Hayvancılığın ülkemizde ve Dünya’da azalmasının en büyük sebebi maliyetinin yüksek olması ve yeterince para kazandıramamasıdır. Verimin az olması bu sorunun ortaya çıkmasında büyük bir etkendir.

DATA Tasma’nın yapım maliyeti 107 TL‘dir. Seri üretime geçildiği anda bu maliyet azalacaktır. Takibi yapılamayan her kızgınlık döneminin getirdiği 8$ (29-30TL) zarar, teşhisi geç yapılan hastalıkların tedavi masraflarının katlarca artması, geviş getiremeyen hayvanların süt verimindeki büyük azalma, hastalıklı hayvanların sütünün heba olması gibi sorunlara çözüm getirecek olan DATA, kısa sürede maliyetini karşılayacak, uzun vadede fiyatının katlarca katını kazandıracaktır.

Ayrıca ülkemizde ve Dünya’da verimi arttırmak amacıyla yapılan birçok cihazın inek başına ortalama maliyeti 500-600 TL arası değişmektedir. DATA Tasma bunlara göre çok daha kullanımı kolay ve ucuzdur.

Bu Reklamı Kapat

Önceki Projelerden Farkımız

Türkiye’de ve Dünya’da tarım ve hayvancılığın gelişmesi amacıyla birçok proje geliştirilmiş ve ürün üretilmiştir. Bu ürünlerin büyük bir çoğunluğu hayvan sayısı 100’den fazla olan çiftliklere yöneliktir. Bu cihazların çoğu sağım seti olarak satılmakta ve altyapısı olmayan küçük üreticiye fayda sağlamamaktadır. Böyle olmasına karşın Türkiye’deki hayvancılığın %85’i 100 hayvan ve altıyla yapılmaktadır. 

Biz her hayvanın aynı koşullarda yaşaması ve aynı imkânlardan faydalanması gerektiğine inanıyoruz. DATA projesinin en önemli farklarından bir tanesi tek bir hayvanlı bir çiftlikte kullanılabildiği gibi 400-500 hayvanlı çiftliklerde de kullanılabilmesidir. Bu cihazı kullanırken yanında ekstra bir donanım alınmasında da gerek yoktur. Sadece DATA’nın hayvana takılması ve düzenli olarak şarj edilmesi yeterlidir.

Diğer bir fark ise, DATA cihazının maliyeti çok düşük olmasıdır. DATA cihaz kasası ve diğer donanımlarla beraber 107 TL’ye üretilir. Her kızgınlık döneminin kaçışında çiftçinin 8$ zarar etmesi, erken tespiti yapılamayan hastalıklarının tedavi masraflarının çok yüksek olması ve hayvan kayıplarının çok büyük zarara uğratması sebebiyle DATA kendini kısa sürede amorti eder. Bir süre sonra ise yüksek oranda kar sağlar. Birçok hastalığın erken teşhisinde kullanılması sayesinde süt veriminde artış sağlar.

Kullanımı çok kolaydır. Tasma takılırken herhangi bir kurulum gerekemez. Kolayca takıp çıkarılabilen bir cihazdır. Cihazın tek gerekliliği şarjdır. Bu özelliği sayesinde tekrar kullanılabilirdir. Yani bir hayvanın vefatı durumunda tasma heba olmaz. 

Bu Reklamı Kapat

Ergonomik yapısı ve hafifliği sayesinde hayvanların konforunu ise bozmaz. Yaptığımız cihaz kasası hiçbir şekilde sivri, batıcı ve can acıtıcı değildir. Ayrıca tasma bir yere takılırsa, hayvanın boğulma ihtimali olmasın diye zorlanınca kırılan bir kemer tokasını tasmamıza ekledik.

Geliştirilen çiplerin bazıları hayvanlarda ur oluşumuna sebep olmaktadır. Fakat DATA’nın hayvan sağlığına hiçbir zararı yoktur. Hayvanın doğal yapısına hiçbir şekilde etki etmez. Diğer teknolojik cihazlar gibi hayvanların vücudunda herhangi bir değişiklik gerektirmez. Ayrıca yutturularak hayvana takılan çiplerin, hayvanlar 2 aylıktan küçükken yutturulması zorunludur. DATA ise her yaş grubundaki hayvana takılıp kullanılabilir. Çiplerin çıkarılması gibi bir imkan yok iken DATA istenilen her an takılıp çıkarılabilir.

Sistemimizin bir diğer farkı ise geliştirilebilir olmasıdır. Arduino açık kaynaklı bir platformudur. Bu yüzden isteyen herkes bir Arduino temin ederek bu projeyi geliştirebilir. Fakat üretilen çipler anlaşılabilir ve geliştirebilir değildir. Üzerinde hiçbir oynama yapılamaz.

Bu özellikleri sebebiyle; DATA projesi şu zamana yapılan birçok projenin aksine, 4 hayvan sahibi Ayşe Teyze’den 400 hayvanlı çiftlik sahibi Mehmet Bey’e kadar her kesime hitap eder. 

Bu Reklamı Kapat

Bütün tarım hayvanlarına entegre edilebildiği gibi, özellikleri üzerinde oynanarak evcil hayvanlar için de kullanılabilir. Kısacası projemiz 1 hayvanlı 1000 hayvanlı demeden, bütün hayvanlar için uygundur. Sadece büyük çiftlikteki değil, tüm hayvanlarımızın derdine tercüman olur.

Bütün hayvanların ortak koşullarda, sağlıklı bir şekilde yaşamalarına ve hayvan dostlarımızın sahipleriyle etkileşim kurmasına yardımcı olur.

Okundu Olarak İşaretle

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İçerikle İlgili Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Umut Verici! 1
  • Tebrikler! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 05/10/2022 15:37:52 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5026

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Nükleer
Mitler Ve Gerçekler
Aile
Araç
Covıd-19
Komplo Teorisi
Teori
Moleküler Biyoloji
Hastalık Yayılımı
Kemik
Sivrisinek
Genetik Değişim
Genetik Müdahale
Tıp
Eğilim
Hız
Abiyogenez
Wuhan Koronavirüsü
Kuvvet
Akciğer
Hastalık Kataloğu
Cinsel Seçilim
Mistik
Kozmoloji
Radyoaktif
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.