Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

"Türkiye" ile "Turks & Caicos Adaları" Arasındaki İlişki Nedir? Adaların, Türkler ile Ne Alakası Var?

"Türkiye" ile "Turks & Caicos Adaları" Arasındaki İlişki Nedir? Adaların, Türkler ile Ne Alakası Var?
Turks & Caicos sahillerinden birisi
Sandals
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Eğer Dünya'daki ülkeleri incelediyseniz, bir Türkiye vatandaşı olarak Turks & Caicos isimli ülkenin ismi dikkatinizi çekmiş olabilir. Elbette Türkmenistan gibi, Türkiye haricinde "Türk" ismini taşıyan diğer ülkeler var; ancak Atlas Okyanusu'nun batısında; Küba, Haiti ve Dominik Cumhuriyeti gibi ada ülkelerinin komşusu olan bir ülkenin isminde neden "Türk" geçtiğini ilk etapta anlamak zor olabilir. Gelin bu ufak ada ülkesini ve ismini biraz daha yakından tanıyalım.

Turks & Caicos Hakkında Temel Bilgiler

Turks & Caicos, Birleşik Krallık altında bulunan, daha iri Caicos Adaları ile daha ufak olan Turk Adaları'ndan ismini alan, başkenti Cockburn, en büyük şehri ise Providenciales olan, 35.000 civarında nüfusa sahip, ufak bir ada grubudur. Ülkenin yüzey alanı ile ilgili olarak farklı kaynaklarda farklı veriler bulunsa da (adaların toplam yüzey alanını ölçmek zordur), ülkenin toplamda yaklaşık 616 kilometre karelik yüzey alanı olduğu söylenebilir. Kıyas olması bakımından, Yalova ilimizin yüzey alanı 847 kilometre karedir.

İsimdeki "Turks" ve "Caicos" Ne Anlama Geliyor?

İsmindeki Caicos, Karayipler'deki Lucayan halklarının konuştuğu Taíno dilinde "ada sırası" anlamına gelmektedir ve ülkeyi oluşturan birden fazla adaya işaret etmektedir.

Turks isminin ise tam olarak nereden geldiği tartışmalıdır. En yaygın anlatıya göre bu isim, adaların meşhur "fesli kaktüs" bitkisinden (Melocactus intortus) gelmektedir. Bu kaktüslerin tepesinde sefalyum (İng: "cephalium") adı verilen bir yapı bulunur. Bu yapı çinde areyoller bulunur. Bunlar, yeni kaktüs boğumlarının üretildiği bölgedir. Bu sefalyum, Melocactus intortus bitkisinde (ve birçok yakın kuzeninde) bir fese benzediği için, bu adalara Türk Adaları adı verilmiştir.

"Melanocactus acipinosus" türünde fes şeklinde sefalyum.
"Melanocactus acipinosus" türünde fes şeklinde sefalyum.
Wikimedia

Bu kaktüs öylesine meşhurdur ki, ülkenin bayrağında da yer alır:

Turks & Caicos Bayrağı
Turks & Caicos Bayrağı

Bu anlatımla ilgili bir sıkıntı, fes kullanımının 1829 yılı öncesinde Osmanlı İmparatorluğu'nda pek yaygın olmaması, dolayısıyla Türklerin bu şapka ile ilişkilendirilmiyor olmasıdır. Hatta fesin tarihine baktığımızda, yine oldukça karmaşık ve tartışmalı bir tarih karşımıza çıkıyor olsa da, ilk olarak Antik Yunan veya Balkanlar'da doğduğuna dair izler bulmak mümkündür. Bu Antik Yunan geleneği, özellikle de Kıbrıs adasında asırlar boyu sürdürülmüştür. Belki bu bölgelerin büyük bir kısmı Osmanlı İmparatorluğu (ve dolayısıyla Türkler) ile ilişkilendiriliyor olduğu için, bu tarz bir ilişki (zorlama da olsa) kurulabilir.

Öte yandan adaların 1968 yılı öncesi bayraklarında söz konusu kaktüse de yer verilmemektedir. Bunun yerine, adalar için müthiş büyük önemi olan bir gemiye yer verilmiştir:

1875-1889 yılları arasında kullanılan Turks & Caicos Bayrağı
1875-1889 yılları arasında kullanılan Turks & Caicos Bayrağı
CRW Flags

Bu durumda Türk ismi nereden geliyor olabilir? Malumatfuruş, adaların Türk ismiyle ilgili bir diğer iddiaya yer vermektedir:

Adaların “Türk” şeklinde adlandırılmasına dair bir diğer iddia da, 17. ve 18. yüzyıllarda bu adalara sığınan Osmanlı’ya bağlı korsanlar nedeniyle “korsan adaları” çağrışımıyla “Türk adaları” olarak adlandırıldığı yönündedir. Osmanlı İmparatorluğu’nun özellikle Akdeniz’deki hakimiyetinin ardından Türk korsanların Avrupa ile Amerika kıtaları arasında seyahat eden gemileri avlayarak ganimet elde etmek için bu ada takımına sığınan ya da adaları üs olarak kullanan korsanlar hakkında uyarıda bulunmak için bu yönde bir adlandırma yapılmış olması daha olasıdır. Kaktüs üzerinden bir adaya “Büyük Türk”, ada takımına da “Türk” adaları isimlendirmesinin yapılmış olma ihtimaline göre, korsanların etkisiyle böyle bir isimlendirme yapılmış olması daha makul görünmektedir.

Fakat her ne sebeple olursa olsun, adaların fes kullanımından bağımsız olarak Türk isminden etkilendiği açıktır. 1870 yılında (ve sonrasında 1875 yılında), adaların hükümet temsilcisi, ülkenin bayrağını ay-yıldızlı şekilde değiştirme fikrini ileri sürmüştü.

1870 yılında hükümet temsilcisi tarafından önerilen ay yıldızlı Turks & Caicos Bayrağı
1870 yılında hükümet temsilcisi tarafından önerilen ay yıldızlı Turks & Caicos Bayrağı
CRW Flags

Buradaki ay, Sefevi ve Osmanlılar gibi devletler tarafından kullanılan hilali, üç yıldız ise Grand Turk, Salt Cay ve Caicos Grubu'nu temsil edecekti. Ne yazık ki bu öneri, 7 Ağustos 1869 tarihli Birleşik Krallık Konsey Emri ile çeliştiği için reddedildi. Emre göre, bayrak üzerinde Birleşik Krallık'a ait deniz ötesi arazilerinin hanedan arması bulunmak zorundaydı ve bu bayrakta bu arma bulunmuyordu.

Sonuç olarak, bu isim ya fes kullanımından ya da Türk korsanlardan kaynaklanıyor; fakat her halükarda etimolojik olarak bir tesadüften söz etmediğimiz, gerçekten de Türkler ile ilişkili sebeplerle adalara bu ismin verildiği söylenebilir.

Adalara Ait Ek Bilgiler

Ülke, 8 ana/büyük ve 22'den fazla ufak adadan oluşmaktadır. Türk Adaları ile Caicos Adaları, "Türk Adası Geçidi" adı verilen 2.200 metre derinliğe sahip bir geçit ile birbirinden ayrılmaktadır. Adalar, kuzey-güney doğrultusunda uzanmaktadır ve popülasyonun büyük bir kısmı Büyük Türk ("Grand Turk") ve Salt Cay adalarında yaşar.

Ülkede aslen İngilizce konuşulmaktadır; ancak Turks & Caicos kreolü baskındır. Ayrıca Küba ve Haiti gibi Latin Amerika ülkelerine yakınlığı dolayısıyla dikkate değer bir Hispanik popülasyonu da bulunmaktadır.

Turks & Caicos Adaları, biyoçeşitlilik açısından büyük öneme sahiptir. Adalarda birçok yılan, kertenkele, böcek ve bitki endemik türü yaşamaktadır. Ayrıca 1950-1981 yılları arasında ABD tarafından ülkede bir roket takip sistemi kurulmuş, sonrasında NASA'nın 1962 yılındaki erken dönem roket denemeleri sırasında bu merkez kullanılarak astronot John Glenn, Dünya yörüngesinde 3 tur attıktan sonra Turks & Caicos Adası açıklarına iniş yapmış ve Grand Turk adasına getirilmiştir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 45
  • Merak Uyandırıcı! 20
  • Güldürdü 15
  • İnanılmaz 14
  • Muhteşem! 9
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 5
  • Umut Verici! 2
  • Korkutucu! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 12/08/2020 22:09:17 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8696

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Agora
Instagram
Yeni Koronavirüs
Kan Hastalıkları
Tehlike
Salgın
Kültür
Evrimsel Biyoloji
Hasta
Çiftleşme
Yapay Zeka
Okyanus
Ortak Ata
Gelişim
Evren
Canlılık
Covid-19
Skeptisizm
Dinozorlar
Beyin
Hominid
Sars
Yiyecek
Kuyrukluyıldız
Saç
Evrimsel Tarih
Botanik
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Aslen mühendis olacaktım. Ancak pratik gündelik yaşamı, sırf açgözlü bir maddi kazanç amacıyla daha da geliştirmek için yaratıcı zekamı harcama düşüncesi bana katlanılamaz geldi.”
Albert Einstein
Geri Bildirim Gönder