"Türkiye" ile "Turks & Caicos Adaları" Arasındaki İlişki Nedir? Adaların, Türkler ile Ne Alakası Var?

"Türkiye" ile "Turks & Caicos Adaları" Arasındaki İlişki Nedir? Adaların, Türkler ile Ne Alakası Var?
Turks & Caicos sahillerinden birisi
Sandals
4 dakika
53,050 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Eğer Dünya'daki ülkeleri incelediyseniz, bir Türkiye vatandaşı olarak Turks & Caicos isimli ülkenin ismi dikkatinizi çekmiş olabilir. Elbette Türkmenistan gibi, Türkiye haricinde "Türk" ismini taşıyan diğer ülkeler var; ancak Atlas Okyanusu'nun batısında; Küba, Haiti ve Dominik Cumhuriyeti gibi ada ülkelerinin komşusu olan bir ülkenin isminde neden "Türk" geçtiğini ilk etapta anlamak zor olabilir. Gelin bu ufak ada ülkesini ve ismini biraz daha yakından tanıyalım.

Turks & Caicos Hakkında Temel Bilgiler

Turks & Caicos, Birleşik Krallık altında bulunan, daha iri Caicos Adaları ile daha ufak olan Turk Adaları'ndan ismini alan, başkenti Cockburn, en büyük şehri ise Providenciales olan, 35.000 civarında nüfusa sahip, ufak bir ada grubudur. Ülkenin yüzey alanı ile ilgili olarak farklı kaynaklarda farklı veriler bulunsa da (adaların toplam yüzey alanını ölçmek zordur), ülkenin toplamda yaklaşık 616 kilometre karelik yüzey alanı olduğu söylenebilir. Kıyas olması bakımından, Yalova ilimizin yüzey alanı 847 kilometre karedir.

İsimdeki "Turks" ve "Caicos" Ne Anlama Geliyor?

İsmindeki Caicos, Karayipler'deki Lucayan halklarının konuştuğu Taíno dilinde "ada sırası" anlamına gelmektedir ve ülkeyi oluşturan birden fazla adaya işaret etmektedir.

Reklamı Kapat

Turks isminin ise tam olarak nereden geldiği tartışmalıdır. En yaygın anlatıya göre bu isim, adaların meşhur "fesli kaktüs" bitkisinden (Melocactus intortus) gelmektedir. Bu kaktüslerin tepesinde sefalyum (İng: "cephalium") adı verilen bir yapı bulunur. Bu yapı çinde areyoller bulunur. Bunlar, yeni kaktüs boğumlarının üretildiği bölgedir. Bu sefalyum, Melocactus intortus bitkisinde (ve birçok yakın kuzeninde) bir fese benzediği için, bu adalara Türk Adaları adı verilmiştir.

"Melanocactus acipinosus" türünde fes şeklinde sefalyum.
"Melanocactus acipinosus" türünde fes şeklinde sefalyum.
Wikimedia

Bu kaktüs öylesine meşhurdur ki, ülkenin bayrağında da yer alır:

Turks & Caicos Bayrağı
Turks & Caicos Bayrağı

Bu anlatımla ilgili bir sıkıntı, fes kullanımının 1829 yılı öncesinde Osmanlı İmparatorluğu'nda pek yaygın olmaması, dolayısıyla Türklerin bu şapka ile ilişkilendirilmiyor olmasıdır. Hatta fesin tarihine baktığımızda, yine oldukça karmaşık ve tartışmalı bir tarih karşımıza çıkıyor olsa da, ilk olarak Antik Yunan veya Balkanlar'da doğduğuna dair izler bulmak mümkündür. Bu Antik Yunan geleneği, özellikle de Kıbrıs adasında asırlar boyu sürdürülmüştür. Belki bu bölgelerin büyük bir kısmı Osmanlı İmparatorluğu (ve dolayısıyla Türkler) ile ilişkilendiriliyor olduğu için, bu tarz bir ilişki (zorlama da olsa) kurulabilir.

Öte yandan adaların 1968 yılı öncesi bayraklarında söz konusu kaktüse de yer verilmemektedir. Bunun yerine, adalar için müthiş büyük önemi olan bir gemiye yer verilmiştir:

1875-1889 yılları arasında kullanılan Turks & Caicos Bayrağı
1875-1889 yılları arasında kullanılan Turks & Caicos Bayrağı
CRW Flags

Bu durumda Türk ismi nereden geliyor olabilir? Malumatfuruş, adaların Türk ismiyle ilgili bir diğer iddiaya yer vermektedir:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Adaların “Türk” şeklinde adlandırılmasına dair bir diğer iddia da, 17. ve 18. yüzyıllarda bu adalara sığınan Osmanlı’ya bağlı korsanlar nedeniyle “korsan adaları” çağrışımıyla “Türk adaları” olarak adlandırıldığı yönündedir. Osmanlı İmparatorluğu’nun özellikle Akdeniz’deki hakimiyetinin ardından Türk korsanların Avrupa ile Amerika kıtaları arasında seyahat eden gemileri avlayarak ganimet elde etmek için bu ada takımına sığınan ya da adaları üs olarak kullanan korsanlar hakkında uyarıda bulunmak için bu yönde bir adlandırma yapılmış olması daha olasıdır. Kaktüs üzerinden bir adaya “Büyük Türk”, ada takımına da “Türk” adaları isimlendirmesinin yapılmış olma ihtimaline göre, korsanların etkisiyle böyle bir isimlendirme yapılmış olması daha makul görünmektedir.

Fakat her ne sebeple olursa olsun, adaların fes kullanımından bağımsız olarak Türk isminden etkilendiği açıktır. 1870 yılında (ve sonrasında 1875 yılında), adaların hükümet temsilcisi, ülkenin bayrağını ay-yıldızlı şekilde değiştirme fikrini ileri sürmüştü.

1870 yılında hükümet temsilcisi tarafından önerilen ay yıldızlı Turks & Caicos Bayrağı
1870 yılında hükümet temsilcisi tarafından önerilen ay yıldızlı Turks & Caicos Bayrağı
CRW Flags

Buradaki ay, Sefevi ve Osmanlılar gibi devletler tarafından kullanılan hilali, üç yıldız ise Grand Turk, Salt Cay ve Caicos Grubu'nu temsil edecekti. Ne yazık ki bu öneri, 7 Ağustos 1869 tarihli Birleşik Krallık Konsey Emri ile çeliştiği için reddedildi. Emre göre, bayrak üzerinde Birleşik Krallık'a ait deniz ötesi arazilerinin hanedan arması bulunmak zorundaydı ve bu bayrakta bu arma bulunmuyordu.

Sonuç olarak, bu isim ya fes kullanımından ya da Türk korsanlardan kaynaklanıyor; fakat her halükarda etimolojik olarak bir tesadüften söz etmediğimiz, gerçekten de Türkler ile ilişkili sebeplerle adalara bu ismin verildiği söylenebilir.

Adalara Ait Ek Bilgiler

Ülke, 8 ana/büyük ve 22'den fazla ufak adadan oluşmaktadır. Türk Adaları ile Caicos Adaları, "Türk Adası Geçidi" adı verilen 2.200 metre derinliğe sahip bir geçit ile birbirinden ayrılmaktadır. Adalar, kuzey-güney doğrultusunda uzanmaktadır ve popülasyonun büyük bir kısmı Büyük Türk ("Grand Turk") ve Salt Cay adalarında yaşar.

Reklamı Kapat

Ülkede aslen İngilizce konuşulmaktadır; ancak Turks & Caicos kreolü baskındır. Ayrıca Küba ve Haiti gibi Latin Amerika ülkelerine yakınlığı dolayısıyla dikkate değer bir Hispanik popülasyonu da bulunmaktadır.

Turks & Caicos Adaları, biyoçeşitlilik açısından büyük öneme sahiptir. Adalarda birçok yılan, kertenkele, böcek ve bitki endemik türü yaşamaktadır. Ayrıca 1950-1981 yılları arasında ABD tarafından ülkede bir roket takip sistemi kurulmuş, sonrasında NASA'nın 1962 yılındaki erken dönem roket denemeleri sırasında bu merkez kullanılarak astronot John Glenn, Dünya yörüngesinde 3 tur attıktan sonra Turks & Caicos Adası açıklarına iniş yapmış ve Grand Turk adasına getirilmiştir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 57
  • Merak Uyandırıcı! 22
  • İnanılmaz 18
  • Güldürdü 17
  • Muhteşem! 9
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 5
  • Umut Verici! 3
  • Korkutucu! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/10/2021 13:26:17 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8696

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Albert Einstein
Sağlık Bakanlığı
Sahtebilim
İntihar
Evrim Ağacı Duyurusu
Epigenetik
Test
Çocuklar İçin Bilim
Balina
Onkoloji
Besin
Şempanzeler
Teknoloji
Stephen Hawking
Maskeler
Egzersiz
Ornitoloji
Makroevrim
Klinik Mikrobiyoloji
Biyokimya
Kalp
Eşeyli Üreme
Afrika
Eşcinsellik
Bilişsel
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın