Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Toy (Otis tarda)

Toy (Otis tarda) Ignacio Yúfera
Toy, erkek birey.
8 dakika
1,068
  • Ornitoloji
Toy
  • Bilimsel Adı Otis tarda
  • Halk Arasındaki Türkçe Adı Toy
  • Halk Arasındaki İngilizce Adı Great Bustard
Taksonomi
  • Bu içerik, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.
  • Gözlem Ekle

Gözlem Bilgileri

Bu gözlem Evrim Ağacı tarafından yapılmamıştır. Gözlem, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi'nden Mehmet M. Karataş'ın: Eskişehir, Kütahya ve Afyonkarahisar illerinde gerçekleştirdiği çalışmalar sırasında gerçekleştirilmiştir.[1]

Tanım ve Genel Bilgiler

Bazı kaynaklarda sadece toy, bazılarında Büyük Toy kuşu olarak geçse de biz bu yazımızda "toy" ismini tercih edeceğiz. Hangi ismini kullanırsak kullanalım, bugün inceleyeceğimiz canlı: Otis tarda. 1758 yılında Carl Linnaeus tarafından bilimsel olarak tanımlanan toy (Otis tarda), uçabilen en ağır kuş türlerindendir. Yetişkin erkek bireyler 15 kg'ı geçebilirken, dişi bireyler 4-5 kg aralığındadır. Yeryüzündeki en cinsel dimorfik kuş türüdür.[9] 75-105 cm aralığında boy uzunluğuna, 190-260 cm de kanat uzunluğuna sahiptir. Bu boyutlarına rağmen kamuflaj yetenekleriyle kendini çok iyi gizleyebilir.

Toy, dişi ve erkek birey
Toy, dişi ve erkek birey
Oiseaux

Toy: mavi-gri bir boyun ve kafaya, tarçın renginde göğüs kenarlarına sahiptir. Ayrıca kızıl sırtında enine siyah çizgiler bulunmaktadır. Bunun yanında karnı beyaz renktedir. Ancak erkek ve dişi arasında, kütlede olduğu gibi dış görünüşte de farklılıklar bulunmaktadır. Bu farklılıklara ilave olarak birçok kuş türünde olduğu gibi, üreme döneminde de farklı dış görünümlere sahiptir. Örneğin üreme döneminde erkek ve dişinin boyunları beyazlar, gerdanlarındaki turuncu renkle kontrast oluşturur. Üreme zamanında erkek bireyler: kabaran tüyleri, boyunlarındaki geniş beyazlık, kalkan kuyruğu ve beyaz bıyıkları ile dişilerden kolayca ayırt edilir. Normal şartlarda da dişiler erkeklere göre daha ufak ve daha narin olmalarıyla ayırt edilebilir. Toyun ortalama ömrü yaklaşık 10 yıldır. Ancak 30 yıldan fazla yaşayan (esaret altında) bireyler kaydedilmiştir.

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Toy (Otis tarda), Toygiller (Otididae) ailesinin içerisinde yer alan Otis cinsinin bir türüdür. Toygiller ailesinin içerisinde yaşayan: 12 cins, bu 12 cinsin içerisinde de toplam 27 tür bulunmaktadır. Toyun (Otis tarda): O. t. tarda ve O. t. dybowskii olmak üzere bilinen 2 alt türü bulunmaktadır.

Bu Reklamı Kapat

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Toyun, Batı Palearktik'de kesintili olarak ve Doğu Orta Asya'nın belli bölgelerinde yayılımı bulunmaktadır. Toplam yayılım alanı 21,5 milyon kilometrekaredir. Türün Türkiye'de üreyen ve kışlayan popülasyonları bulunmaktadır. Daha çok İç, Doğu ve Güneydoğu Anadolu'nun bozkırlık alanlarında da yayılım göstermektedir. İç Anadolu popülasyonu ve Doğu ve Güneydoğu popülasyonu, 2 farklı alt popülasyon olarak ayrıldığı düşünülmektedir.[2], [3]

Toyun Türkiye'deki popülasyonu. Üstteki üreyen popülasyon, alttaki kışlayan popülasyon. Extinct: Nesli tükenmiş. Extant: Nesli mevcut.
Toyun Türkiye'deki popülasyonu. Üstteki üreyen popülasyon, alttaki kışlayan popülasyon. Extinct: Nesli tükenmiş. Extant: Nesli mevcut.
Bird Conservation International

Toy genellikle düz ve geniş alanlarda yaşayan, bir bozkır kuşudur. Ancak farklı mevsimlerde, farklı dönemlerde ve bireylerin içinde bulunduğu farklı durumlara göre habitat tercihleri değişkenlik göstermektedir. Örneğin genellikle, dişiler yavruları için tahıl ekini tarlalarını tercih ederken, kur yapan erkekler beyaz renklerini öne çıkaracak yeşillikli alanları tercih eder. Ayrıca toyun, üreme döneminde iklimsel olarak stabil bölgeleri tercih ettiği düşünülüyor.[4] Buna ek olarak üreme döneminde: yeni biçilmiş, anızlık tarlaları ve akarsu yakınlarını daha çok tercih ettiği bilinmektedir. Araştırmacılar toyun, habitat tercihi konusunda, doğrudan alanın kendisine değil, bölgede diğer toyların var olmadığına bakarak karar verdiğini düşünüyor.[5]

Popülasyon ve Koruma Statüsü

Popülasyon Durumu

Toy IUCN kırmızı listesinde Vulnerable "VU", yani "hassas" olarak tanımlanmıştır:[6] Ayrıca sayıları giderek azalmaktadır. Bu tanımlanın sebebi: türün habitatlarının kaybı, parçalanması ve bozulmasına uğraması, bunun yanı sıra avcılık gibi faaliyetlerle sayılarında ciddi ve hızlı azalışlar yaşanması olarak gösterilmektedir.[7] Toyun yeryüzündeki popülasyonu 44 bin - 57 bin birey arasında olduğu tahmin edilmektedir.[8]

Tehditler

Toyun, popülasyonlarındaki azalışa sebep olan tehditler iyi bilinmektedir. Bu nedenleri toyun yaşamına etki eden ve doğrudan bireylere etki eden tehditler olarak 2 temel gruba ayırabiliriz. Toyun yaşamına etki eden tehditler: beslenme, çiftleşme, yuvalama, üreme gibi yaşamını ve neslini devam ettirmesi için gerekli olan görev ve davranışları, gerçekleştirmesine engel olan veya zorlaştıran tehditlerdir. Doğrudan bireyler etki eden tehditler ise: avcılık, ekin hasadı yaşanan yerlerde yumurta kayıpları ve yavru kayıpları gibi tehditler olarak gösterilebilir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Toyun, yaşamına etki eden tehditlerin başında habitat kaybı, sulak alan kaybı ve bozulması gelmektedir. Toyun doğal yaşam alanı olan bozkırların ve sulak alanların tarım alanlarını genişletmek için sürülmesi, doğal bir yaşam alanı ve ekosistem olmalarına rağmen ağaçlandırma yapılarak yapısının bozulması, bu tehditlerin oluşmasında önemli bir yer tutmaktadır. Bunlara ek olarak tarım arazilerindeki aşırı kimyasal kullanımı toyun yaşıma etki eden başka bir tehdittir. Ülkemizde yasak olan, ancak buna rağmen sıkça tercih edilen anız yakma uygulaması, kuluçkadaki dişinin ölümü ve yumurtaların yok edilmesiyle sonuçlanabiliyor.

Toyu etkileyen bir başka tehdit ise insan kaynaklı stres ve huzursuzluk oluşumudur. Huzursuzluk toyun, kuluçkayı terk etmesine ve hatta yaşam alanını terk etmesine sebep olabilir. Araştırmalarda, toyun huzursuzluk yaşadığı durumlarda, dolaylı olarak çiftleşme başarısının düştüğü görülmüştür. Bunlara ek olarak, rahatsız edilen toyların uçarak kaçma tepkisi vermesi ile birlikte elektrik iletim hatlarıyla çarpışma olasılıklarını artmaktadır.

Fas, Suriye, Türkiye, Ukrayna, Çin, Kazakistan, Özbekistan ve Moğolistan'da toyun popülasyonunu etkileyen en büyük tehditlerden birisi yasadışı avcılıktır.[8] Türkiye'de toyun avlanması 1977'den beri yasaktır,[10] ancak buna rağmen yasadışı avcılık devam etmektedir. Yasadışı avcılığın yüksek olmasının sebebi, toyun bulunduğu bazı coğrafyaların yasal koruma statüsü bulunurken bazılarının bulunmaması ve yeterince kontrolün yapılmaması olarak gösterilmektedir.

Uzmanlar: kanunların caydırıcı olmasının, düzenli denetimlerin yapılmasının ve yerel halkın bilinçlendirilmesinin önemine vurgu yapıyor.
Koruma Çalışmaları

Türkiye, sınırları içerisindeki doğasını ve yaban hayatını korumak için bazı uluslararası sözleşmelere imza atmıştır, bu sözleşmelerin bazıları toyu koruma kapsamına alır.[11], [12] Bununla birlikte, Türkiye'de toyun korunması için 2004 yılında Doğa Derneği (BirdLife Turkey), Çevre ve Orman Bakanlığı (günümüzde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Tarım ve Orman Bakanlığı olmak üzere ikiye ayrıldı) ve bakanlığın alt kurumu olan Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (günümüzde Tarım ve Orman Bakanlığının alt kurumudur) işbirliğinde bir eylem planı yayımlandı.[13] Bu eylem planı kapsamında Türkiye özelinde toyun karşılaştığı tehditler önem sırasına göre tespit edilmiştir. Yapılacak koruma çalışmaları kapmasında elde edilmek istenen uzun ve kısa vadeli genel hedefler belirlenmiştir. Bunun beraberinde, hedeflere ulaşılması için yapılması gerekenler kararlaştırılmıştır.

Bu Reklamı Kapat

Toy eylem planın yayımlandığı 2004 yılında, yapılan çalışmalar sonucu Türkiye'de 764-1250 birey bulunduğu tahmin ediliyordu. Ayrıca küresel popülasyonu "savunmasız" olarak sınıflandırılan toyun, Türkiye popülasyonu "Tehlike Altında (EN)" olarak sınıflandırılmıştı. Eylem planındaki kısa vadeli hedefte, 2004'ten 2008'e kadar 764-1250 birey sayısının korunması amaçlanmıştı. Uzun vadeli hedefte ise 2020 yılına kadar Türkiye popülasyonun en az 2000 bireye çıkarılması hedeflenmişti. Bu yazının yazıldığı tarihte 2021 yılındayız, bakalım hedefler tutmuş mu?

2021 yılının temmuz ayında bir araştırma makalesi yayımlandı.[14] Bu makalede Türkiye'deki toy popülasyonunun 559-780 aralığında olduğu tahmin edilmektedir. Yani eylem planın, uzun vadeli hedefi bir yana dursun, kısa vadeli hedefi bile gerçekleşememiştir. Yine aynı makalede: bilimsel araştırma eksikliği ve veri yetersizliği gibi nedenlerin, bu sonuçlarda etkili olduğu belirtilmiştir.

Davranış ve Etoloji

Toyun üreme dönemi, bazı popülasyonlarda değişiklikler gösterse de, mart ve temmuz aylarıdır. Üreme dönemi başladığında, tüm erkek bireyler kur yapacakları ve eş seçecekleri bir alana toplanırlar. Bu alana, lek alanı denir. Toy popülasyonları, üreme dönemleri boyunca genellikle aynı lek alanını kullanırlar. Lek alanı genellikle: açık düzlükler, bozulmamış meralar olarak karşımıza çıkmaktadır. Erkek bireyler bu gelip, kur davranışlarını gerçekleştirmeye başlarlar. Erkekler: kuyruk, omuz ve göğüs tüylerini tamamen kabartarak dişileri etkilemeye çalışırlar. Boyunlarındaki hava keselerini havayla doldurarak boğuk sesler çıkartırlar. Toy çok eşli bir kuş türüdür, çiftleşme hakkı kazanan erkekler birden fazla dişiyle çiftleşebildiği gibi dişilerde birden fazla erkekle çiftleşebilirler. Üreme hakkına, genellikle daha tecrübeli ve daha iri olanlar erişir. Genç bireylerin çiftleşme girişimleri çoğunlukla 2 yaşında başlar, ancak 5-6 yaşına kadar başarılı bir çiftleşme gerçekleştiremezler. Bununla beraber çiftleşme başarısı: vücut büyüklüğü, yaş gibi faktörlerle doğru orantılıdır.

Çiftleşmeden sonra dişi yuva yapımına başlar. Yuvanın ortalama çapı 25-35 cm'dir. Derinliği de yaklaşık olarak 5-10 cm aralığındadır. Yuva bozulmadığı takdirde her yıl kullanılır. Yuva hazırlandıktan sonra dişi, 1-3 arasında yumurta bırakır. Yumurta bırakma süresi yaklaşık 1-2 gün sürer. 1 yumurta bırakma durumu genç dişilerde daha sık görülür. Kuluçkaya sadece dişi yatar. Kuluçka süresi ortalama 21-28 aralığındadır. Yavrular yumurtadan çıktıklarında, kendi kendilerine yürüyebilecek şekilde dünyaya gelirler. Yavruyla tamamen dişi birey ilgilenir. Çoğu yavru yumurtadan çıkışının birinci senesine ulaşmadan hayatını kaybeder, sadece %10'u hayatta kalır. Yavruların palazlanma süresi 30-35 olarak gösterilir. Ancak palazlandıktan sonra anne toyun bakımına ihtiyaç duyarlar. Dişi toylar erişkinliğe 3-4 yaşında erişirken, erkek 5-6 yaşında erişir.

Bu Reklamı Kapat

Diyet ve Metabolizma

Toy, omnivor yani hepçil bir kuş türüdür. Bitkiler ve tohumlarıyla beslenebildiği gibi amfibiler ve eklembacaklılar gibi canlılarla da beslenebilir. Sanılanın aksine bulunduğu bölgedeki tarıma zarar vermez. Yapılan araştırmalarda görülmüş ki, toy ekinlerle beslenirken ekinleri koparmıyor, kırıyor. Böylece mahsulde herhangi bir azalma gerçekleşmiyor. Hali hazırda ekinler diyetinin çok az bir kısmını oluştursa da, yine de herhangi bir zararı söz konusu değil. Bilakis tarım zararlısı haşerelerle beslenerek tarıma katkı sağladığı söylenebilir.

Etimoloji

Otis (cins adı) eski Yunanca’da toy kuşları (tür bazında değil) için kullanılmaktadır. Tarda ise yavaş ve planlı olduğunu ifade etmek için kullanılmıştır.

Okundu Olarak İşaretle

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 4
  • Tebrikler! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 30/09/2022 12:39:15 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10841

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Protein
Avrupa
Sinir Sistemi
Eşeyli Üreme
Asit
Kütleçekimi
Renk
Matematik
Kedi
Elektrik
Diyabet
Kan
Gen
Karbon
Mantar
Gezegen
Örümcek
Cinsel Yönelim
Üreme
Galaksi
Kemik
Felsefe
Klinik Mikrobiyoloji
Etoloji
Meteor
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.