Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Tohum Şirketleri, Genetiği Değiştirilmiş Ekin ve Tohum Araştırmalarına Müdahale Edebilir mi?

Tohum Şirketleri, Genetiği Değiştirilmiş Ekin ve Tohum Araştırmalarına Müdahale Edebilir mi?
4 dakika
1,202
  • Akademi Dünyası
  • Tarımsal Biyoteknoloji

Uyarı: Bu metin güncelliğini yitirmiş olsa da, arşivsel değeri olduğu için sitemize eklenmiştir. Konuyla ilgili güncel durum için yazı sonundaki açıklamamızı okuyabilirsiniz.

Bilim insanlarının, genetiği değiştirilmiş ekinler üzerine bağımsız araştırma yayınlamadan önce şirketlerden izin almaları gerekiyor. Bu kısıtlama sona ermeli.

Bu Reklamı Kapat

Tarım teknolojisindeki gelişmeler (besin ürünlerinin genetik değiştirilmesi de dahil, fakat bununla sınırlı olmamak üzere) tarlaları önceden olduğundan daha verimli hale getirdi. Çiftçiler, daha az alan kullanarak daha fazla ekin yetiştiriyor ve daha fazla insanı besliyorlar. Daha az böcek öldürücü ilaç kullanabiliyorlar ve erozyona yol açan toprak sürme miktarını azaltabiliyorlar. Ayrıca önümüzdeki iki yıl içinde tarım şirketleri, iklim değişikliğinin göze çarptığı bir dünyada gitgide artan şekilde daha önemli hale gelecek, sıcak hava dalgalarına ve kuraklıklara karşı hayatta kalmak gibi güçlü özelliklere sahip, gelişmiş ekinler sunmayı tasarlıyorlar. Maalesef, reklamının yapıldığı gibi, genetiği değiştirilmiş ekinlerden verim alındığını doğrulamak imkansız. Bunun sebebi, bağımsız araştırmacıların çalışmaları üzerinde, tarım şirketlerinin kendilerine veto etme gücü vermiş olmaları.

Bir müşterinin genetiği değiştirilmiş tohumları satın alması için, onlar ile ne yapılabileceğini kısıtlayan bir antlaşma imzalaması gerekiyor (eğer son zamanlarda bir yazılım yüklediyseniz, “kullanıcı sözleşmesi” kavramı size tanıdık gelecektir). Sözleşmeler, bir şirketin fikri mülkiyetini korumak için gerekli olarak düşünülür ve bunlar, tohumları eşsiz yapan genetik geliştirmelerin taklidini haklı olarak önler. Fakat Monsanto, Pioneer ve Syngenta gibi tarım şirketleri bununla sınırlı kalmıyor. Bu şirketlerin kullanıcı sözleşmeleri, tohumlarının herhangi bir bağımsız araştırma için kullanılmasını on yıldır, açık bir şekilde, yasaklamaktadır. Bilim insanları dava tehdidi altında olduklarından, geliştiği veya başarısız olduğu farklı koşulları araştırmak amacıyla bir tohumu test edemiyorlar. Bir şirketin tohumlarını başka bir şirketin tohumlarıyla karşılaştıramıyorlar. Ve belki de en önemlisi, genetiği değiştirilmiş ekinlerin, kasıtsız çevresel yan etkilere yol açıp açmadığını sınayamıyorlar. 

Bu Reklamı Kapat

Genetiği değiştirilmiş ekinler üzerine yapılan araştırmalar elbette hâlâ yayınlanıyor. Fakat sadece tohum şirketlerinin onayladığı çalışmalar, hakem denetimli bir bültenin ışığını görebiliyor. Pek çok vakada, tohum şirketinin üstü kapalı şekilde izin vermiş olduğu deneyler, sonuçlarının olumsuz göstermesi nedeniyle, daha sonra, yayınlanmaları engellendi. Cornell Üniversitesi'nde bir böcekbilimci olan Elson J. Shields, Çevre Koruma Dairesi'ne (genetiği değiştirilmiş ekinlerin çevresel sonuçlarını düzenlemek ile görevli kurum) şöyle yazdı: 

Bunun her zaman, yeterince kötü bir durum olan tüm araştırma taleplerinin basit bir şekilde genel kapsamlı reddi olmadığını, fakat belli bir bilim insanının tohum geliştirme teknolojisine ne kadar 'dost' veya 'düşman' olduğu konusunda endüstri algılarına dayanan seçici ret ve izinler olduğunu anlamak önemlidir.

Shields, bu uygulamalara karşı çıkan 24 mısır böceği bilimcisinden oluşan bir grubun sözcüsü. Bilim insanları, yaptıkları araştırmalarda şirketlerin işbirliğine güvendikleri için (sonuçta, çalışmalar için tohumlara erişim elde etmeliler), çoğu bilim insanı, misilleme korkusundan dolayı isimsiz kalmayı seçti. Grup, EPA'ya sundukları bir ifadede şu itirazda bulundu: 

Kısıtlı erişimin bir sonucu olarak, bu teknolojiye ilişkin çoğu önemli kuşku üzerinde gerçekten bağımsız olan hiçbir araştırma yasal olarak yapılamamaktadır.

Eğer diğer herhangi bir şirket türü, bağımsız araştırmacıları kendi ürünlerini sınamaktan ve bulduklarını bildirmekten alıkoyabilseydi, bu durum oldukça ürkütücü olurdu; örneğin otomobil şirketlerinin, Consumer Reports (tüketici ürünlerini test eden bir şirket) tarafından yapılan birebir model karşılaştırmalarını engellemeye çalıştığını hayal edin. Fakat bilim insanları, ülkemizin besin tedariğindeki ham bileşenleri denetlemekten veya ülkenin tarımsal arazisinin büyük bir kısmını kapsayan bitki materyali sınamaktan alıkonduğu zaman, özgür araştırmadaki bu kısıtlamalar tehlikeli hale gelebilir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Tarım teknolojisinin başarılarına yol açan araştırma ve geliştirmeye yapılan yatırımları teşvik etmiş fikri mülkiyet haklarını koruma ihtiyacına değer versek de, biz aynı zamanda gıda güvenliği ve çevresel korumanın, bitki ürünlerini düzenli bilimsel incelemeye açık hale getirmeye bağlı olduğuna inanıyoruz. Tarımsal teknoloji şirketleri bu sebeple kendi son kullanıcı sözleşmelerinden araştırma üzerindeki kısıtlamayı derhal kaldırmalıdırlar. Daha ileri gidersek, EPA da yeni tohumların satışını onaylama şartı olarak, bağımsız araştırmacıların şu an pazardaki bütün ürünlere serbest erişim sahibi olmasını gerektirmelidir. Tarımsal devrim, kapalı kapılar ardında kilitli tutulamayacak kadar önemlidir. 

Evrim Ağacı Eklemesi: Scientific American dergisinde 2009 yılında yayınlanan bu metin, güncelliğini bir miktar yitirmiş durumdadır. 2009 senesindeki benzer sorunlar The New York Times gibi yayın organlarınca da bildirilmiştir. Bu ve bunun gibi tespitler ve şikayetler üzerine Dünya'nın en büyük 3 tohum şirketi (Monsanto, Pioneer ve Syngenta) 2011 senesinde Amerikan Tarım Bakanlığı (USDA) ve sayısız üniversite ile akademik araştırma kısıtlamalarını ortadan kaldıracak sözleşmeler imzalamışlardır. Bu sözleşmeler, Amerikan Tohum Ticareti Derneği'nce de onaylanarak yayınlanmıştır. 2013 yılında Grist dergisinin bildirdiği üzere, bu sözleşmeler son derece etkili olmuştur ve bilim insanları üzerindeki ticari baskıları neredeyse tamamen ortadan kaldırmıştır. Bu firmalar arasında patentlerinin kullanılmasını ve ticari ürünlerinin açığa çıkarılması gibi ticari kaygıları umursamaksızın bilimsel araştırmaları en fazla destekleyen ve özgür bırakan firma Monsanto'dur. İşin ironik tarafı, Monsanto'nun tohum bilimi konusundaki araştırmaların özgürleştirilmesi konusundaki adımları, metin içerisinde de söz edilen bilim insanlarının şikayetlerinin başlamasından önce çoktan başlamıştır; ancak tamamlanamamıştır. Sözleşmelerin tamamlanması 2011 yılını bulmuştur. O zamandan bu yana tohum bilimindeki araştırmalar özgürce, herhangi bir izne gerek kalmaksızın yapılabilmektedir. Dolayısıyla başlıktaki sorunun cevabı büyük oranda "hayır"dır. 

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Scientific American. Do Seed Companies Control Gm Crop Research?. (13 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 13 Mayıs 2020. Alındığı Yer: Scientific American | Arşiv Bağlantısı
  • S. Novella. Do Seed Companies Restrict Research?. (13 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 13 Mayıs 2020. Alındığı Yer: The Ness | Arşiv Bağlantısı
  • N. Johnson. Genetically Modified Seed Research: What’s Locked And What Isn’t. (13 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 13 Mayıs 2020. Alındığı Yer: GRIST | Arşiv Bağlantısı
  • American Seed Trade Association. Research With Commercially Available Seed Products. (13 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 13 Mayıs 2020. Alındığı Yer: American Seed Trade Association | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/06/2022 02:24:47 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4401

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Böcek
Evrimsel
Parçacık
Uzay Görevleri
Hasta
Su Ayısı
Organ
Müfredat
Video
Çocuk
Felsefe
Makale
Doğa Olayları
Canlı
Hastalık Dağılımı
Akciğer
Elektron
Uzaylı
Gen İfadesi
Renk
Eğilim
Yapay Seçilim
Büyük
Ay Görevleri
Filogenetik
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.