Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Titanyum Dioksit Nedir? Söylendiği Gibi Kansere Neden Oluyor mu?

Titanyum Dioksit Nedir? Söylendiği Gibi Kansere Neden Oluyor mu?
6 dakika
122,420
Tıbbi İçerik Uyarısı

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik; profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.

Daha Fazla Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat

İddia

Titanyum dioksit hayatımızın her alanında bulunan ama aslında kansere neden olan bir kimyasaldır. Fransa gibi Avrupa ülkeleri, milyonlarca dolarlık bir sektör olmasına rağmen bu maddeyi tamamen ve katiyen yasakladılar, çünkü bu madde masum gibi gözükse de aslında tam bir canavar. Hiçbir faydası yok ve hepimiz için tehlike arz ediyor.

Gerçek mi?

Karışık
Karışık

Gerçek Taraflar

Titanyum dioksit, insanlar için "kanserojen olabilir" kategorisinde bulunan bir kimyasal maddedir. Fransa, titanyum dioksitin kullanımını Ocak 2020'den itibaren yasaklama kararı almıştır (karar Ocak 2017'de ilan edilmiştir).

Sahte Taraflar

Titanyum dioksitin insanlarda kansere neden olduğu güvenilir bir şekilde gösterilememiştir. Titanyum dioksitin büyük parçacıklarına deri yoluyla temas etmek değil, nanoparçacıklar halinde solunmasının kansere neden olabileceği düşünülmektedir. Yani bu maddeye sadece dokunmanın kansere yol açacağını gösteren hiçbir veri bulunmamaktadır.

Tüm Reklamları Kapat

Ayrıca titanyum dioksidin kanser ile ilişkisi büyük oranda hayvan deneylerine dayanmaktadır. Fransa'nın kararı da, fareler üzerinde yapılan ve titanyum dioksidin fareler tarafından solunmasını içeren bir deney sonucunda bağırsakta tümör-öncesi yapılar görülmesine dayanmaktadır.

Ayrıca Fransa'daki yasak evrensel bir yasak değildir. Titanyum dioksitin ilaç, kozmetik ve diş macunu sektörlerinde kullanımı yasaklanmamıştır. Titanyum dioksit, kanser tedavisi sırasında ilaçların kanserli dokulara ulaştırılması gibi önemli rollere sahiptir.

Tüm Reklamları Kapat

İddianın Kökeni

Her ne kadar titanyum dioksit hakkındaki tartışmalar oldukça eskiye dayanıyor olsa da, 2017 yılında Fransa'nın aldığı karar konuyu yeniden gündeme getirmiş, 2020 yılında ise yasakların devreye giriyor olması konuyu gündemde tutmuştur.

Bilgiler

Titanyum dioksit (veya popüler ismiyle titanya), titanyum elementinin doğada doğal olarak bulunan oksitlemiş formudur. İnsanlar bu bileşiği yiyeceklere beyaz renk vermek için (E171 isimli pigment), duvar ve resim boyalarında ve güneş kremlerinde yaygın olarak kullanmaktadır; öyle ki, ilmenit, rutil ve anataz gibi mineral kayaçlardan her yıl 9 milyon tondan fazla titanyum dioksit çıkarılmaktadır ve var olan tüm pigmentlerin 3'te 2'si civarı titanyum dioksit içermektedir. Bu pigmentlerin toplam değerinin 13.2 milyar dolar olduğu tahmin edilmektedir.

Elbette her yaygın kimyasalın tatmak zorunda olduğu kaderi titanyum dioksit de tatmaktadır: Bu bileşiğin aslında "ölümcül bir canavar" olduğu ve güçlü bir kanserojen olduğu çeşitli kaynaklarca dillendirilmektedir. Hele ki ismi "titanyum dioksit" gibi havalı bir isim olunca, bu iddialar daha çabuk popülerlik kazanabilmektedir. Ancak titanyum dioksitin zararlı olduğunun belirtildiği birçok yazının varlığına rağmen, yapılan bilimsel araştırmalarda titanyum dioksit ile temasın ve hatta solunumunun insanlarda kansere sebep olduğunu gösteren yeterli delil bulunamamıştır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Amerikan Yemek ve İlaç İdaresi'ne (FAD) göre titanyum dioksitin yiyeceklerde renklendirici olarak kullanımında belirtilen kısıtlamalar haricinde bir problem olmayacağı belirtilmiştir. Bu kısıtlamalar ve yönergeler şunları içermektedir:

  • Yiyecek ağırlığının 1%'inden fazla titanyum dioksit bulunmamalıdır.
  • Titanyum dioksit çözücüler ve dağıtıcılar önceden onaylanmış kimyasallara ek olarak olarak sadece silikon dioksit ve/veya alüminyum dioksit olabilir ve bunların miktarı %2'yi aşamaz.
  • Titanyum dioksit içeriğinde 10 ppm (milyondaki parçacık sayısı) kurşun, 1 ppm arsenik, 2 ppm antimon, 1 ppm cıvadan fazla bulunmamalıdır.
  • 800 dereceden yüksek sıcaklıkta ısıtmalarda %0.5'ten fazla kayıp olmamalı, suda çözünebilir madde içeriği %0.3'ü aşmamalı, asitte çözünebilir madde içeriği %0.5'i aşmamalıdır.
  • 105 derecede 3 saat kurutulduğunda %99'dan az titanyum dioksit kalmamalıdır.

Titanyum Dioksit Hangi Durumlarda Tehlikeli?

Titanyum dioksit o kadar yaygın bir maddedir ki, hakkında birçok akademik makale bulmak mümkündür. Burada kritik nokta, titanyum dioksit ile ne yolla etkileşime geçildiği ve parçacık büyüklüğüdür.

Titanyum dioksition 100 nanometreden büyük parçacıklarına "normal parçacık" denmektedir. 100 nanometreden küçük parçacıklara ise "nanoparçacık" adı verilmektedir. Normal titanyum dioksit parçacıkları, hayatlarımızda yaygın olarak görülen parçacık türüdür ve bununla genellikle deri teması yoluyla etkileşime geçmekteyiz. Örneğin güneş kremlerinde titanyum dioksit deriye krem ile birlikte sürülmektedir; ancak bu yolla titanyum dioksitin insanlarda herhangi bir kansere sebebiyet verdiğini gösteren hiçbir çalışma bulunmamaktadır.

Öte yandan duvar boyaları gibi boyalar içinde eğer nanoparçacık halinde bulunacak olursa, boyalama işlemi sırasında bu parçacıklar havaya karışıp solunum yollarından vücuda girebilir. İşte tehlikeli olma potansiyeli olan etkileşim türü budur. Ama bu bile titanyum dioksiti "canavar" olarak nitelendirmek için yeterli değildir ve yanıltıcı olabilir; çünkü titanyum dioksit nanoparçacıklar, şu anda kanser tedavisinde ilaçları kanserli bölgeye ulaştırmakta kullanılmaktadır! Yani bu parçacıkların nasıl ve ne yöntemlerle kullanıldığı, insanların bununla nasıl etkileştiği tam olarak tanımlanmadan fayda/zarar analizi yapmak çok zordur.

Titanyum Dioksit Araştırmaları

İnsan Deneyleri ve Meta-Analizler

Avrupa Kimyasal Ajansı'nın risk analiz raporunda ise titanyum dioksitin parçacık boyutu hakkında bilgi verilmemiş; buna rağmen titanyum dioksitin, solunum yoluyla insanlarda kansere neden olabileceğini gösteren kategoriye (CLP Kategori-2) alınması gerektiği sonucuna varılmıştır. 2019 yılında Nature'da yayınlanan bir makalede titanyum dioksitin insanlar üzerindeki etkilerini araştıran makaleler bir bütün olarak değerlendirilmiş (meta-analiz yapılmış) ve titanyum dioksitin parçacık boyutunun insan sağlığı üzerindeki etkileri değiştirdiği gösterilmiş, dolayısıyla Avrupa'daki yasa yapıcıların bunu dikkate almaları gerektiği vurgulanmıştır.

Tüm Reklamları Kapat

Altı farklı Avrupa ülkesinde titanyum dioksit endüstri işçilerinin bulunduğu risk faktörleri ve sağlığa etkilerin araştırıldığı ve şu ana kadar yapılmış en kapsamlı çalışmada, üretim endüstrisinde çalışanların, genel popülasyona kıyasla akciğer kanserinde düşük bir oranda artırılmış risk bulunduğu (yani kanser riskinin az miktarda arttığı) gösterildi; fakat bir neden-sonuç ilişkisi kurulamadı. Aynı çalışmada titanyum dioksitin böbrek kanseriyle herhangi bir ilişkisi bulunamadı.

Amerika ve Montreal, Kanada'da yürütülen diğer çalışmalarda ise titanyum dioksitin, akciğer ve böbrek üzerine artırılmış bir risk kanseri bulunmadığı kaydedildi.

Özetle, Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (IARC) tarafından, titanyum dioksit solunumunun insanlarda kansere sebebiyet vermesinin mümkün olduğu belirtilmiş; ancak titanyum dioksitin kansere yol açtığı yönünde yeterli bir kanıt bulunmadığının altı çizilmiştir.

Hayvan Deneyleri

Bununla birlikte, hayvanlar üzerinde yapılan bir çalışmada, aşırı doz titanyum dioksit solunumuna maruz bırakılan farelerde iyi ve kötü huylu tümör gelişimi gözlenmiş, bazı deneylerde de sadece iyi huylu tümör gelişimi gözlemlenmiştir.

Tüm Reklamları Kapat

2010 yılında yayınlanan bir diğer makalede, farelerin 100 nanometreden büyük titanyum dioksit parçacıklarını soluması halinde akciğerlerde titanyum dioksit birikimi görüldü ve buna bağlı olarak tümör dokularına rastlandı.

2017 yılında Food and Chemical Toxicology dergisinde yayınlanan bir makalede, farelerin derisine titanyum dioksit içerikli kremler sürüldü (kilogram başına 5, 10, 20 miligram düzeyinde). Yapılan çalışmada, farelerin ömründe, hayatta kalma başarısında, genel sağlık durumunda, vücut ağırlığında dikkate değer bir değişime rastlanmadı. Ayrıca doza bağlı bir tepki görülmediği için, maddenin deri yoluyla temasının biyolojik bir önemi olmadığı, deri kanserini tetikleyemeyeceği sonucuna varıldı.

2018 yılında Food and Chemical Toxicology dergisindeki bir makalede, 11 nanometrelik titanyum dioksit nanoparçacıklarının Drosophila melanogaster türü meyve sineklerinde kanserojen etkiye sahip olduğu gösterilmiştir.

Sonuç olarak, titanyum dioksitin solunum yoluyla alınması halinde insan-harici hayvanlarda kansere veya kanser-benzeri oluşumlara sebebiyet verdiğini gösteren kanıtlar bulunmaktadır.

Tüm Reklamları Kapat

Sonuç

Tüm bu açılardan bakacak olursak, titanyum dioksitin genel geçer olarak insanlarda kansere neden olduğu sonucuna varılması mümkün değildir. Ancak hayvan deneylerinden gelen veriler ve özellikle de nanoparçacıklar halinde solunmasının insanlarda da yaratabileceği sorunlara yönelik bulgular, titanyum dioksitin tamamen masum olmayabileceğini göstermektedir. Bu bakımdan, titanyum dioksitin "ölümcül bir canavar" olarak nitelenmesinin abartılı olduğu söylenebilir.

Her bilimsel konuda olduğu gibi, bu konuda da akademik çalışmaların yasa yapıcılar ve halk tarafından dikkatle takip edilmesi, uzmanların ve güvenilir bilimsel kaynakların önerileri çerçevesinde kararlar alınması en doğrusu olacaktır.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
56
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 56
  • Bilim Budur! 20
  • Muhteşem! 10
  • Merak Uyandırıcı! 9
  • İnanılmaz 6
  • Umut Verici! 5
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Korkutucu! 4
  • Grrr... *@$# 3
  • Güldürdü 2
  • Üzücü! 1
  • İğrenç! 1
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • International Agency for Research on Cancer (FAD). (2010). Iarc Monographs On The Evaluation Of Carcinogenic Risks To Humans. ISBN: 9789283212935.
  • U.S. Food and Drug Agency. Listing Of Color Additives Exempt From Certification. (13 Şubat 2020). Alındığı Tarih: 13 Şubat 2020. Alındığı Yer: FDA | Arşiv Bağlantısı
  • French Agricultural Research Institute. (2017). Additif Alimentaire E171 : Les Premiers Résultats De L’exposition Orale Aux Nanoparticules De Dioxyde De Titane. INRAe. | Arşiv Bağlantısı
  • USDA Foreign Agriculture Service. France Bans Titanium Dioxide In Food Products By January 2020. (5 Mart 2019). Alındığı Tarih: 17 Şubat 2020. Alındığı Yer: USDA | Arşiv Bağlantısı
  • S. Çeşmeli, et al. (2018). Application Of Titanium Dioxide (Tio 2 ) Nanoparticles In Cancer Therapies. Journal of Drug Targeting. | Arşiv Bağlantısı
  • M. P. C. Naves, et al. (2018). Assessment Of Mutagenic, Recombinogenic And Carcinogenic Potential Of Titanium Dioxide Nanocristals In Somatic Cells Of Drosophila Melanogaster. Food and Chemical Toxicology, sf: 273-281. | Arşiv Bağlantısı
  • F. Furukawa, et al. (2011). Lack Of Skin Carcinogenicity Of Topically Applied Titanium Dioxide Nanoparticles In The Mouse. Food and Chemical Toxicology, sf: 744-749. | Arşiv Bağlantısı
  • B. Trouiller, et al. (2009). Titanium Dioxide Nanoparticles Induce Dna Damage And Genetic Instability In Vivo In Mice. Cancer Research. | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 15/04/2024 11:40:28 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8275

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Biyoçeşitlilik
Tarih
Anksiyete
Etoloji
Yıldız
Ay Görevleri
Elektrokimya
Bağışıklık
Yeme
Sıvı
Taksonomi
Popülasyon
Taklit
Habercilik
Amerika
Yaşamın Başlangıcı
Ara Tür
Madde
Tekillik
Genetik Müdahale
Zehirli Mantar
Göz
Nanoteknoloji
Stephen Hawking
İklim Değişimi
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
H. Kocakuşak, et al. Titanyum Dioksit Nedir? Söylendiği Gibi Kansere Neden Oluyor mu?. (17 Şubat 2020). Alındığı Tarih: 15 Nisan 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/8275
Kocakuşak, H., Bakırcı, Ç. M. (2020, February 17). Titanyum Dioksit Nedir? Söylendiği Gibi Kansere Neden Oluyor mu?. Evrim Ağacı. Retrieved April 15, 2024. from https://evrimagaci.org/s/8275
H. Kocakuşak, et al. “Titanyum Dioksit Nedir? Söylendiği Gibi Kansere Neden Oluyor mu?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 17 Feb. 2020, https://evrimagaci.org/s/8275.
Kocakuşak, Hüseyin. Bakırcı, Çağrı Mert. “Titanyum Dioksit Nedir? Söylendiği Gibi Kansere Neden Oluyor mu?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, February 17, 2020. https://evrimagaci.org/s/8275.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close