Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Titanosaurlar: Keşfedilen En Büyük Dinozorlar!

Titanosaurlar: Keşfedilen En Büyük Dinozorlar! Paleontology
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Dünya'nın en büyük dinozorlarının yaşadığı coğrafya olmasıyla meşhur olan Arjantin'de yaşayan bu dev canavarlara ait harika bir görsel. Her bir türün bilimsel adı ve bulunduğu şehir/bölge/eyalet, dinozorun temsili bir rekonstrüksiyonu ile birlikte gözüküyor. Ayrıca görselin alt kısmında, yaşadıkları zamanlar da görülebilir.

İnsanlarla Dinozorlar Bir Arada Yaşadı mı?

İnsanlar hiçbir zaman dinozorlarla bir arada yaşamadı. Dinozorlar, ilk Homo cinsi türlerin evriminden 63 milyon yıl kadar önce yok oldular. Yani arada çok ama çok uzun bir zamansal farklılık söz konusu... Ancak bir anlığına Jurassic Park'ın hayal dünyasına dalın ve bu dev canlılarla aynı ortamda yaşadığınızı düşünün!

Prehistoric Life in the Phanerozoic Eon

Bilinen En Büyük Dinozorlar

2017'de, Patagonya'da yaşamış olan yaklaşık 100 milyon yıllık yeni bir fosil örneği bulundu. Çeşitli sitelerde ''en büyük kara hayvanı'' diye tabir edilse kesin bir şey söylemek zor. Bu tarz iddiaların bağımsız kaynaklarca da doğrulanması gerekiyor.

Şu anda bilinen en büyük dinozorlar arasında, tek bir omurga kemiği (vertebra) sayesinde büyüklüğü tahmin edilebilen Amphicoelias ve yine tek bir bacak kemiği (tibia) üzerinden büyüklüğü tahmin edilebilen Bruhathkayosaurus bulunmaktadır. Buna rağmen Bruhathkayosaurus'un boyutları yanlış anlaşılmış olabilir; çünkü bazı akademik kaynaklar bu türün bir titanozor değil, bir theropod olduğunu dile getirmektedir. Amphicoelias'ın ise abartılmış bir örnek olduğu söyleniyor. 

Ne yazık ki bu bahsettiğimiz örnekler kaybolduğu, çalındığı veya kırıldığı için sadece geriye kalan görseller ve ölçümler sayesinde biliniyorlar. Bu yüzden elde gerçek fosiller olmadığı için yeni akademik araştırmalar yapılamıyor. Zaten birçok sauropod örneği birkaç parça kemik üzerinden biliniyor. Zira bu büyüklükteki canlıların tamamen korunması son derece zor.

Bu harika infografikte, geçmişin devleri olan dinozorlara ve özellikle de boyutlarına ait önemli bazı bilgileri bulacaksınız.
Bu harika infografikte, geçmişin devleri olan dinozorlara ve özellikle de boyutlarına ait önemli bazı bilgileri bulacaksınız.
Nature

Patagonyalı Bir Dev!

Öte yandan bulunan 6 fosil üzerinde yapılan incelemeler ardından, 2017'de keşfedilen dev cinse Patagotitan mayorum adı verildi. Bulunan uyluk kemiği şimdiye kadarki en büyük sauropod uyluğudur. Fosillerin büyüklüğünden dolayı çıkarılmaları 2 haftayı bulmuştur. Kendisi yeryüzünde yürümüş en büyük hayvanlardan olan sauropodlar alt takımının titanosaur grubuna üyedir. Bu yüzden Argentinosaurus gibi gelmiş geçmiş en büyük kara hayvanlarından biri olduğu kesindir. Muhtemelen Argentinosaurus'tan bile iri olabilir. Fakat ''en büyüğü'' olduğunun belirtilmesi son derece tartışmaya açıktır.

Öte yandan ''en büyüğü'' denilmesinin sebebi, kesin olarak ölçülmüş ve elimizde somut kanıtları mevcut olan örnek olmasındandır. Bu canlı, adeta bir uzay mekiği gibidir: 6 metrelik yüksekliğe, 37 metrelik uzunluğa ve 69 tonluk ağırlığa sahiptir. 

Sauropodlar paleobiyolojik açıdan oldukça önemli canlılardır. Onların dolaşım sistemlerini anlamak, biyolojilerini anlamak çok önemlidir. Nasıl bu denli büyük hacimlere ulaşabildiklerini kesin olarak bilmiyoruz. Çalışmayı yürüyen araştırmacılardan biri olan Diego Pol'e göre, Kretase Dönemi'nde artmış olan çiçek çeşitliliği ile bir ilgisi olabilir.

Büyüklüğü Nasıl Tahmin Ediyoruz?

Bilim insanları Patagotitan'ın ne kadar ağır olduğunu öğrenmek için iki ayrı yöntem kullandı. Birinci yöntemde, hayvanın kütlesini femur (uyluk kemiği) ve humerus (kol kemiği) çevresi üzerinden ölçebilen bir denklem kullandılar. Çünkü bunlar hayvanı taşımak için kullanılan en önemli iki kemiktir ve gerçek ağırlığını yansıtması muhtemeldir. Denklem, 52 ile 86 ton aralığında 69 ton olarak gösterdi.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

İkinci yöntemde ise iskeletin üç boyutlu bir modeli oluşturuldu. Oradan hacmi hesaplanarak kütlesi ölçüldü. Bu teknik 45 ile 77 ton gibi biraz daha küçük bir aralık gösterdi. Zaten sauropodların ağırlık ölçümleri hep bu şekilde olmuştur. Hatta bu ölçüm diğer birçok türe nazaran daha tutarlıdır. Argentinosaurus'un ölçümleri zamanında oldukça kötü korunmuş bir femur üzerinden yapılmıştı.

Patagotitan'ın iskeletinin bir kopyası zaten Amerikan Doğal Tarih Müzesi'nde sergileniyor. Ancak o kadar büyük ki kafası müzenin koridoruna kadar uzanıyor. Onlar oldukça yavaş hareket eden devasa canlılardı. Fakat aynı zamanda vücut büyüklükleri sayesinde yırtıcılardan da kaçmalarına gerek yoktu, güvendeydiler. Sadece jüvenil (olgunlaşmamış) olan bireyler tehlike altındaydı.

Aynı zaman diliminde yaşan meşhur Tyrannosaurus rex ve Giganotosaurus için bile yeterince korkutucuydular. Bazen korkutucu olmak için keskin pençelere ve sivri dişlere gerek kalmayabiliyor. Yürüyen bir binaysanız, oldukça korkutucu sayılırsınız. 

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 7
  • Muhteşem! 3
  • İnanılmaz 1
  • Üzücü! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • J. Davis. The World's Biggest Dinosaur Weighed As Much As The Space Shuttle. (2017, Ağustos 09). Alındığı Tarih: 23 Temmuz 2019. Alındığı Yer: IFLS | Arşiv Bağlantısı
  • S. Borenstein. Patagotitan Mayorum: New Study Describes The Biggest Dinosaur Ever. (2017, Ağustos 09). Alındığı Tarih: 23 Temmuz 2019. Alındığı Yer: Phys.org | Arşiv Bağlantısı
  • E. Yong. Meet Patagotitan, The Biggest Dinosaur Ever Found. (2017, Ağustos 08). Alındığı Tarih: 23 Temmuz 2019. Alındığı Yer: The Atlantic | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 05/08/2020 17:11:47 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5198

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Kategoriler ve Etiketler
Tümünü Göster
Güncel
Agora
Instagram
Radyasyon
Mühendislik
Robot
Mers
Hastalık Dağılımı
Önlem
Matematik
Şempanzeler
Mikroevrim
Parçacık
Sürüngen
Hekim
Bilim
Aslan
Albert Einstein
Hominidae
2019-Ncov
İklim
Balıkçılık
Sahtebilim
Eğitim
Kültür
Ecza
Afrika
Bakteriler
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bazen, kimsenin hakkında hiçbir şey düşünmediği insanlar, kimsenin hakkında hiçbir şey düşünmediği şeyleri yapabilen kişilerdir.”
Andrew Hodges
Geri Bildirim Gönder