Titanosaurlar: Keşfedilen En Büyük Dinozorlar!

Titanosaurlar: Keşfedilen En Büyük Dinozorlar! Paleontology
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
4 dakika
15,595 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Dünya'nın en büyük dinozorlarının yaşadığı coğrafya olmasıyla meşhur olan Arjantin'de yaşayan bu dev canavarlara ait harika bir görsel. Her bir türün bilimsel adı ve bulunduğu şehir/bölge/eyalet, dinozorun temsili bir rekonstrüksiyonu ile birlikte gözüküyor. Ayrıca görselin alt kısmında, yaşadıkları zamanlar da görülebilir.

İnsanlarla Dinozorlar Bir Arada Yaşadı mı?

İnsanlar hiçbir zaman dinozorlarla bir arada yaşamadı. Dinozorlar, ilk Homo cinsi türlerin evriminden 63 milyon yıl kadar önce yok oldular. Yani arada çok ama çok uzun bir zamansal farklılık söz konusu... Ancak bir anlığına Jurassic Park'ın hayal dünyasına dalın ve bu dev canlılarla aynı ortamda yaşadığınızı düşünün!

Prehistoric Life in the Phanerozoic Eon

Bilinen En Büyük Dinozorlar

2017'de, Patagonya'da yaşamış olan yaklaşık 100 milyon yıllık yeni bir fosil örneği bulundu. Çeşitli sitelerde ''en büyük kara hayvanı'' diye tabir edilse kesin bir şey söylemek zor. Bu tarz iddiaların bağımsız kaynaklarca da doğrulanması gerekiyor.

Reklamı Kapat

Şu anda bilinen en büyük dinozorlar arasında, tek bir omurga kemiği (vertebra) sayesinde büyüklüğü tahmin edilebilen Amphicoelias ve yine tek bir bacak kemiği (tibia) üzerinden büyüklüğü tahmin edilebilen Bruhathkayosaurus bulunmaktadır. Buna rağmen Bruhathkayosaurus'un boyutları yanlış anlaşılmış olabilir; çünkü bazı akademik kaynaklar bu türün bir titanozor değil, bir theropod olduğunu dile getirmektedir. Amphicoelias'ın ise abartılmış bir örnek olduğu söyleniyor. 

Ne yazık ki bu bahsettiğimiz örnekler kaybolduğu, çalındığı veya kırıldığı için sadece geriye kalan görseller ve ölçümler sayesinde biliniyorlar. Bu yüzden elde gerçek fosiller olmadığı için yeni akademik araştırmalar yapılamıyor. Zaten birçok sauropod örneği birkaç parça kemik üzerinden biliniyor. Zira bu büyüklükteki canlıların tamamen korunması son derece zor.

Bu harika infografikte, geçmişin devleri olan dinozorlara ve özellikle de boyutlarına ait önemli bazı bilgileri bulacaksınız.
Bu harika infografikte, geçmişin devleri olan dinozorlara ve özellikle de boyutlarına ait önemli bazı bilgileri bulacaksınız.
Nature

Patagonyalı Bir Dev!

Öte yandan bulunan 6 fosil üzerinde yapılan incelemeler ardından, 2017'de keşfedilen dev cinse Patagotitan mayorum adı verildi. Bulunan uyluk kemiği şimdiye kadarki en büyük sauropod uyluğudur. Fosillerin büyüklüğünden dolayı çıkarılmaları 2 haftayı bulmuştur. Kendisi yeryüzünde yürümüş en büyük hayvanlardan olan sauropodlar alt takımının titanosaur grubuna üyedir. Bu yüzden Argentinosaurus gibi gelmiş geçmiş en büyük kara hayvanlarından biri olduğu kesindir. Muhtemelen Argentinosaurus'tan bile iri olabilir. Fakat ''en büyüğü'' olduğunun belirtilmesi son derece tartışmaya açıktır.

Öte yandan ''en büyüğü'' denilmesinin sebebi, kesin olarak ölçülmüş ve elimizde somut kanıtları mevcut olan örnek olmasındandır. Bu canlı, adeta bir uzay mekiği gibidir: 6 metrelik yüksekliğe, 37 metrelik uzunluğa ve 69 tonluk ağırlığa sahiptir. 

Sauropodlar paleobiyolojik açıdan oldukça önemli canlılardır. Onların dolaşım sistemlerini anlamak, biyolojilerini anlamak çok önemlidir. Nasıl bu denli büyük hacimlere ulaşabildiklerini kesin olarak bilmiyoruz. Çalışmayı yürüyen araştırmacılardan biri olan Diego Pol'e göre, Kretase Dönemi'nde artmış olan çiçek çeşitliliği ile bir ilgisi olabilir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Büyüklüğü Nasıl Tahmin Ediyoruz?

Bilim insanları Patagotitan'ın ne kadar ağır olduğunu öğrenmek için iki ayrı yöntem kullandı. Birinci yöntemde, hayvanın kütlesini femur (uyluk kemiği) ve humerus (kol kemiği) çevresi üzerinden ölçebilen bir denklem kullandılar. Çünkü bunlar hayvanı taşımak için kullanılan en önemli iki kemiktir ve gerçek ağırlığını yansıtması muhtemeldir. Denklem, 52 ile 86 ton aralığında 69 ton olarak gösterdi.

İkinci yöntemde ise iskeletin üç boyutlu bir modeli oluşturuldu. Oradan hacmi hesaplanarak kütlesi ölçüldü. Bu teknik 45 ile 77 ton gibi biraz daha küçük bir aralık gösterdi. Zaten sauropodların ağırlık ölçümleri hep bu şekilde olmuştur. Hatta bu ölçüm diğer birçok türe nazaran daha tutarlıdır. Argentinosaurus'un ölçümleri zamanında oldukça kötü korunmuş bir femur üzerinden yapılmıştı.

Patagotitan'ın iskeletinin bir kopyası zaten Amerikan Doğal Tarih Müzesi'nde sergileniyor. Ancak o kadar büyük ki kafası müzenin koridoruna kadar uzanıyor. Onlar oldukça yavaş hareket eden devasa canlılardı. Fakat aynı zamanda vücut büyüklükleri sayesinde yırtıcılardan da kaçmalarına gerek yoktu, güvendeydiler. Sadece jüvenil (olgunlaşmamış) olan bireyler tehlike altındaydı.

Aynı zaman diliminde yaşan meşhur Tyrannosaurus rex ve Giganotosaurus için bile yeterince korkutucuydular. Bazen korkutucu olmak için keskin pençelere ve sivri dişlere gerek kalmayabiliyor. Yürüyen bir binaysanız, oldukça korkutucu sayılırsınız. 

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 15
  • Muhteşem! 8
  • İnanılmaz 5
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Bilim Budur! 1
  • Umut Verici! 1
  • Üzücü! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • J. Davis. The World's Biggest Dinosaur Weighed As Much As The Space Shuttle. (09 Ağustos 2017). Alındığı Tarih: 23 Temmuz 2019. Alındığı Yer: IFLS | Arşiv Bağlantısı
  • S. Borenstein. Patagotitan Mayorum: New Study Describes The Biggest Dinosaur Ever. (09 Ağustos 2017). Alındığı Tarih: 23 Temmuz 2019. Alındığı Yer: Phys.org | Arşiv Bağlantısı
  • E. Yong. Meet Patagotitan, The Biggest Dinosaur Ever Found. (08 Ağustos 2017). Alındığı Tarih: 23 Temmuz 2019. Alındığı Yer: The Atlantic | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 03/12/2021 05:02:06 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5198

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Avrupa
Beyaz
Mitler Ve Gerçekler
Renk
Kedi
Hematoloji
Solunum
Hücre
Tüyler
Kimya
Zooloji
Gaz
Adaptasyon
Beyin
Doğum
Kozmoloji
Anksiyete
Eczacılık
Skeptisizm
Güneş Sistemi
İnfografik
Çiftleşme
Genel Halk
Samanyolu Galaksisi
Su Ayısı
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et