Thayer Yasası veya Karşıt Renk Perdesi: Büyük Beyaz Köpek Balıkları, Deri Renkleri Sayesinde Nasıl Kamufle Olurlar?

Thayer Yasası veya Karşıt Renk Perdesi: Büyük Beyaz Köpek Balıkları, Deri Renkleri Sayesinde Nasıl Kamufle Olurlar?
Büyük beyaz köpek balığı
Ayşegül Şenyiğit Özdil Editör Ayşegül Şenyiğit Özdil
3 dakika
898 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Köpek balıkları okyanuslarda, denizlerde ve bazı tatlı sularda yaşayan canlılardır. Çoğu insan için oldukça korkutucu olan bu canlılar boyutlarıyla, dişleriyle, yüzgeçleriyle; filmlere, dizilere, kitaplara ve hatta oyunlara konu olmuştur. Bilindik köpek balığı türleri arasında kaplan köpek balığı, balina köpek balığı, çekiç kafalı köpek balığı ve mavi köpek balığı sayılabilir.

Köpek balıklarının evrimi 450 milyon yıl öncesine kadar dayanır. Bazı fosiller, köpek balıklarının ya da köpek balığına benzer canlıların Ordovisyen Dönem'de ortaya çıktığını göstermektedir. Bu dönemin sonlarında yaşamış dişsiz, köpek balığı benzeri canlılar bulunmuştur. Devoniyen Dönemin ortalarında görülen Cladoselache cinsi, köpek balıkları olarak tanıyabileceğimiz ilk canlı grubudur. Paleosen Dönemde (66- 23 milyon yıl önce) köpek balıkları giderek farklı ve daha büyük formlara evrimleşmeye başlamıştır.

470'den fazla türün arasında en bilinen köpek balığı türlerinden birisi hiç kuşkusuz büyük beyaz köpek balıklarıdır (Carcharodon carcharias). Büyük beyaz köpek balıklarının ataları olan geniş dişli makolar, bugüne kadar evrimleşmiş en iri köpekbalıkları olan Megalodonlar ile günümüzden yaklaşık 45 milyon yıl önce aynı sularda yaşamış ve rekabet etmiştir. 3.4 ila 6 metre arası uzunlukta ve ağırlığı iki tona kadar ulaşabilen büyük beyaz köpek balıkları, ılıman sularda yaşar. Çenelerinde 3000 adet kesici diş bulunur ve yaklaşık 4000 psi (278 bar) ile en güçlü çenelerden birine sahiptir. Vücutlarının üst kısmı koyu gri, alt kısmı ise beyazdır.

Thayer Yasası ve Karşıt Renk Perdesi

Derilerinin böyle olması, yaşadıkları bölgede açık bir şekilde dolaşırken kamufle olarak avlanmalarını sağlar. Yukarıdan bakıldığında, gölgeli su rengiyle eşleşen grimsi renk ve aşağıdan bakıldığında ise yüzeye yaklaşılmasıyla güneş ışınları ile aydınlanan suyun rengiyle eşleşen beyaz renk, büyük beyazların başarılı bir şekilde kamufle olmalarını sağlar. Işık yukarıdan geldiği için gölge köpek balığının alt kısmına yani beyaz rengin olduğu yere denk gelir, dolayısıyla yandan bakıldığında bile bu kamufle olma durumu geçerliliğini korur.

Reklamı Kapat

Üstelik bu tip bir deri rengine sahip olan canlılar sadece büyük beyaz köpek balıklarıyla sınırlı değildir. Örneğin penguenler, yelken balıkları ve kambur balinalar da aynı şekilde kamufle olurlar. Hayvanlardaki bu kamuflaj yöntemine Thayer Yasası veya "karşıt renk perdesi" olarak da çevirebileceğimiz "countershading" denmektedir. Hayvanın bedeninin üst tarafının koyu, alt tarafının ise açık renk olduğu bu desen bazı memelilerde, sürüngenlerde, kuşlarda ve böceklerde (hem avcılarda hem av olan hayvanlarda) bulunmaktadır. Büyük beyaz köpek balıklarının doğal seçilim sonucu bu şekilde adapte olmaları onları suların başarılı avcıları haline getirmiştir.

Köpekbalıklarının Diğer Avlanma Adaptasyonları

Büyük beyaz köpek balıklarının daha iyi avlanmalarını sağlayan bir diğer özellik ise bedenlerinin "V" şeklinde pullarla kaplı olmasıdır. Aslında balık pulundan çok dişe benzeyen bu yapılara "deri dişleri" adı verilir. Deri dişleri, sürüklenmeyi ve türbülansı azaltır ve daha sessiz ve daha hızlı yüzmeyi sağlar. Hatta bazı mayo tasarımcıları köpek balıklarının bu özelliğinden yararlanarak yüzücülerin daha hızlı yüzmesini sağlayan bir mayo kumaşı üretmişlerdir.

Doğal seçilimle evrimleşen başka bir özellikleri de üst çenelerinin kafataslarıyla kaynaşmamış ancak esnek bağ dokularıyla kafaya tutunmuş bir şekilde olmasıdır. Bu sayede kafalarıyla daha ileri uzanarak avlarını ısırma kabiliyetlerini artırmışlardır.

Bugün nesli tükenme tehlikesi içinde olan büyük beyaz köpek balıkları, yıllar süren bir evrimsel süreç içerisinde doğal seçilimle birçok özellik edinmiştir. Bu özellikler daha da iyi avlanmalarını sağlamış ve bu sayede hayatta kalmışlardır.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 5
  • Tebrikler! 5
  • Bilim Budur! 3
  • İnanılmaz 3
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Umut Verici! 2
  • Üzücü! 1
  • Korkutucu! 1
  • Güldürdü 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 18/04/2021 05:50:52 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10082

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Aminoasit
Bakteriler
Önlem
Zihin
Alkol
Kalp
Hasta
Elektrokimya
Bebek
Beslenme Bilimi
Matematik
Sars-Cov-2 (Covid19 Koronavirüs Salgını)
Dünya Sağlık Örgütü
Yüz
Türlerin Kökeni
Duygu
Türkiye
Doğru
Video
Köpekbalığı
Burun
Bilgi Felsefesi
Protein
Hava
İspat Yükü
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku