Tembellik ve Erteleme: Bugünün İşini Yarına Bırakmak Bizim Suçumuz Mu?

Tembellik ve Erteleme: Bugünün İşini Yarına Bırakmak Bizim Suçumuz Mu?
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
26,802 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Uzun süredir dağınık halde duran gardırobunuzu düzene sokmanız gerekiyor, ama ne zaman? Bugün mü? Yok, olmaz. Hem hava güneşli, böyle bir günde bu sıkıcı iş yapılır mı? Belki yarın? Mümkün değil, kuzeninizin kınası var. Peki, yarından sonra? “Hımm, bakarız”. Böyle diye diye haftalar geçmiş, bir de bakmışsınız ki gardırobunuzun içinde aradığınızı bulamaz olmuşsunuz. “Aaa, aynı ben!” diyorsanız, endişe etmeyin, şu koca dünyada yalnız değilsiniz. 

Suç Bizde Mi?

Büyük ölçekte baktığımızda, bizi üretkenlikten alıkoyan bu durum aslında o kadar “evrensel” ki, öyle görünüyor ki, beynimiz “erteleme”ye programlı! Bize göre can sıkıcı olan ama yapmak zorunda olduğumuzu hissettiğimiz eylemleri yapıp yapmamaya karar vermeden önce, beynimizin içinde resmen bir savaş yaşanır. Bu savaş, beynin “haz” merkezini de içeren bilinçdışı “limbik sistem” ile “mantıklı kararlar” vermemizi sağlayan “prefrontal korteks” arasındadır. Bu iki sistemi biraz daha açalım:

Tehlikeli ya da nahoş durumlardan otomatik olarak (düşünmeden) kaçmamızı ve hazza yönelmemizi sağlayan limbik sistem, beynin en eski ve en baskın bölümlerinden biridir. Buna karşın, daha sonradan evrimleşmiş ve en zayıf olan prefrontal korteks ise edinilen bilgileri harmanlayıp bir karara ulaşmamızı sağlayan ve otomatik olmayan bir bölümdür. İşte, bu savaşı limbik sistemin kazanması durumunda, hoş bulmadığımız ama yapmak zorunda olduğumuz işlerimizi başka bir zamana erteleriz. 

Yapabileceğimiz Bir Şeyler Olmalı!

Elbette ki, bu iki sistemin nasıl çalıştığını bilmek, “başka bir güne erteleme” davranışına bir çözüm getirmiyor. Ancak, Almanya’nın Konstanz Üniversitesi’nde yapılmış bir çalışma, bu kalıplaşmış davranışımızı anlayıp onu kırmamıza yardımcı olabilir. 

Reklamı Kapat

Sean McCrea önderliğindeki bir psikolog ekibi, iki grup öğrenciyle bir deney yapar. Ekip, birinci gruptaki öğrencilerden, banka hesabı açmak gibi günlük sıkıcı işleri “nasıl” yapacaklarını bir e-postada anlatmalarını ve üç hafta içerisinde göndermelerini talep eder. (Mesela, öğrenciler, banka memuruyla olan görüşme veya form doldurma gibi eylemleri anlatırlar). İkinci grup öğrencilerden beklenilen şey ise “niçin” bir banka hesabı açmaları gerektiğini anlatan bir e-posta yazmalarıdır. 

Burada amaç, birinci grupta olan öğrencilerin “somut” düşünmelerini, ikinci gruptakilerin ise “soyut” düşünmelerini sağlamaktır. (Her iki gruba da üç hafta içerisinde görevi tamamlamaları karşılığında makul bir ücret alacakları önceden duyurulmuştur.) 

Ve üç haftanın sonunda durum şöyledir: birinci gruptaki “nasıl, ne zaman, nerede” gibi sorularla somut düşünmeleri sağlanan öğrencilerin çoğu görevi zamanında tamamlamış, diğer gruptaki soyut düşünen öğrencilerin yarısından çoğu ise görevi tamamlamada başarısız olmuşlardır. 

Bu deneyden çıkan sonuç: söz konusu eylem hakkında ne kadar somut düşünürsek, o kadar “erteleme”ye daha az eğilimli oluşumuzdur. Bir dahaki sefere bir şeyi ertelemeye meyilli olduğunuzu hissettiğinizde, onun üzerine gidin ve doğrudan fiziksel bir faaliyete geçmeseniz de, üzerine düşünün. Kafanızdan atmayın. Kısa bir süre sonra prefrontal korteksinizin savaşı kazandığını ve işinizin başına geçtiğinizi göreceksiniz.

Yapacaklarınızı Kendinize Saklayın!

Bir diğer tavsiyemiz ise şu: Yapacaklarınızı kendinize saklayın!
Bir diğer tavsiyemiz ise şu: Yapacaklarınızı kendinize saklayın!

Amaçlarımızı başkalarına söylemek, benliğimizi tatmin ederek onları gerçekleştirmek için harekete geçme isteğimizi azaltır. 63 kişiyle yapılan testlerin sonuçlarına göre, amaçlarını gizli tutanların onları gerçekleştirme olasılıkları, amaçlarını açıklayıp kabul görenlerinkine göre daha fazla.

Beynimizde benlik imajımızı oluşturan kimlik sembolleri, hem eylemler hem de konuşma sonucunda yaratıldığından beyin, konuşmalarla yeterince tatmin olduğunda başka sembol arayışına son veriyor. Ayrıca aynı nedenle bir alt amacı (sağlıklı yemekler yemek) gerçekleştirmek, diğer bir alt amaç (yürüyüş yapmak) için çabayı azaltıyor.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 4
  • Muhteşem! 2
  • İnanılmaz 2
  • Umut Verici! 2
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/07/2021 20:10:25 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3281

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Doğa Gözlemleri
Köpekgil
Bakteriler
Hayatta Kalma
Hasta
Cansız
Dünya Dışı Yaşam
Bilim Tarihi
Elektromanyetizma
Bakteri
Zooloji
Ağız
Endokrin Sistemi
Kara Delik
Astrofotoğrafçılık
Hava
Uzay Aracı
Sivrisinek
Tümör
Su Ayısı
Genom
Karanlık Madde
Kuşlar
Carl Sagan
Malzeme
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın