Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Yeni ve Olumsuz Bilgilere Yönelik Bilişsel Önyargı, Yeni Sosyal Gruplardan Daha Fazla Şüphe Duymanıza Neden Olabilir!

Yeni ve Olumsuz Bilgilere Yönelik Bilişsel Önyargı, Yeni Sosyal Gruplardan Daha Fazla Şüphe Duymanıza Neden Olabilir! Association for Psychological Science
3 dakika
276
Tüm Reklamları Kapat

İnsanların diğer grupların üyelerine karşı önyargıları, en azından kısmen, güç ve kaynaklar için rekabet etmeyi haklı çıkarmamıza hizmet eden motivasyonel süreçlerden kaynaklanır. Psychological Science dergisinde yayınlanan bir araştırma, gruplarla karşılaştığımızda olumsuz bilgilere öncelik verdiğimizi, bu nedenle bu önyargıların sosyal bilişsel bir temeli olabileceğini öne sürüyor.[1]

Ruhr Üniversitesi Psikoloji Bölümü'nde doktora adayı ve çalışmanın ilk yazarı Johanna Woitzel, bu etkinin insanların yeni bir sosyal grupla paylaşabilecekleri olumlu özellikleri göz ardı ederek yeni grupları önceki gruplardan ayıran farklı olumsuz özelliklere odaklanmalarına yol açabileceğini belirtiyor:

Dış gruplar ve azınlıklar, iç gruplardan ve çoğunluklardan daha yeni ve daha az tanıdık olduğundan bulduğumuz etkiler, bu grupların neden sıklıkla dezavantajlara maruz kaldığına yönelik bilişsel bir açıklama sunabilir. Daha yeni oldukları için insanlar, paylaşılan birçok olumlu özelliğe bakmaksızın, farklı olan olumsuz özelliklere odaklanırlar.

Tüm Reklamları Kapat

Woitzel ve Ruhr Üniversitesi profesörü Hans Alves bu olguyu, 2.615 katılımcının bir dizi kurgusal uzaylı türünü ya da hayali arkadaş grubunu değerlendirdiği beş çalışmayla inceledi. İlk çalışmada, 601 katılımcı sırasıyla üç farklı türün her birinden altışar uzaylıyla tanıştırıldı. Her grupta, türlerin yarısı kötü veya yalancı gibi olumsuz bir özelliğe, diğer yarısı ise kibar ve güvenilir olarak tanımlandı.

Farklı-olumsuz durumda, türler aynı pozitif özellikleri paylaşırken, negatif özellikleri farklıydı. Farklı-pozitif durumda ise türler aynı negatif özellikleri paylaşırken farklı pozitif özelliklere sahipti.

Araştırmacılar, katılımcıların farklı-olumsuz özelliklere sahip uzaylı türleriyle ne kadar geç tanışırlarsa onları o kadar daha az sevimli olarak değerlendirdiklerini ortaya koydular. Ayrıca, katılımcılar daha sonra tanıştıkları kişileri, daha önceki gruplardan daha olumsuz özelliklere sahipmiş gibi hatırladılar. Farklı-olumlu özelliklere sahip türler ise daha sonra tanıtıldıkça daha sevimli olarak değerlendirildi. Genel olarak ise daha sonraki gruplardaki bireyler, daha olumlu özelliklere sahip olarak hatırlanmıştı. Woitzel, şöyle anlatıyor:

İnsanların bir dizide daha sonra karşılaştıkları gruplarla ilgili izlenimleri, bu grupların farklı özelliklerinden, bir dizide daha önce karşılaştıkları gruplarla ilgili izlenimlerinden daha güçlü bir şekilde etkilendi. Eğer bu paradigmalarda farklı nitelikler gerçek dünya için doğru olduğunu varsaydığımız gibi olumsuzsa daha yeni gruplar dezavantajlıydı.

Woitzel ve Alves, 303 katılımcının yer aldığı ikinci bir çalışmada da bulgularını doğrulayarak katılımcıların bir tür ne kadar geç tanıtılırsa o kadar farklı-olumsuz veya farklı-olumlu nitelikleri hatırladıklarını buldular.

Tüm Reklamları Kapat

Sonraki araştırmalarında, bu bilişsel önyargıların nasıl stereotiplere dönüşebileceğini inceleyen araştırmacılar, 506 katılımcıdan tanıtılan 18 bireyden sonra her bir uzaylı türünü en iyi tanımlayan bir özelliği seçmeleri istediler. Önceki çalışmalarda olduğu gibi, katılımcıların farklı-olumsuz koşulda bir türü tanımlamak için olumsuz bir özellik seçme olasılıkları daha yüksekken farklı-olumlu koşulda olumlu bir özellik seçme olasılıkları daha yüksekti.

Yazarlar, son iki çalışmada ise katılımcıların bir grubun çoğunluk ya da azınlık statüsüne ilişkin bilgilere nasıl tepki verdiklerini karşılaştırdı. Bu çalışmaların ilkinde, 605 katılımcı bir gruptan altı uzaylı ve başka bir gruptan 12 uzaylı ile tanıştırılmış, her grubun yarısı olumlu, diğer yarısı ise olumsuz özellikler sergilemiştir.

Önceki çalışmalarda olduğu gibi, katılımcılar bir türü farklı-olumsuz koşulda daha sonra tanıdıklarında daha az sevimli, farklı-olumlu koşulda daha sonra olarak tanıdıklarında ise daha sevimli olarak algıladıklarını bildirmişlerdir. Bu, etki türün sayısal çoğunluk ya da azınlık olmasından etkilenmemiştir. Araştırmacılar bu etkiyi, 600 katılımcının, katılımcının kendi kimliğine bağlı olarak cinsiyet iç gruplarını ve dış gruplarını temsil eden erkek ve kadın arkadaş gruplarının sevimliliğini değerlendirdiği ikinci bir çalışmada da tekrarladı. Woitzel, şöyle anlatıyor:

İnsanların sosyal gruplarla karşılaşma ve özelliklerini öğrenme sırası, onlara yönelik tutumlarının oluşumunda önemli bir rol oynuyor.

Woitzel, gelecekteki araştırmalarında, diğer sosyal gruplar hakkında elde edilen dolaylı bilgilerin insanların daha önce hiç tanışmadıkları gruplara ilişkin algılarını nasıl etkileyebileceğini ve motivasyonel ve bilişsel süreçlerin sosyal tutumlarımızı şekillendirmek için nasıl etkileşime girdiğini araştırmak istediğini belirtiyor.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
6
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

Feragatname: Evrim Ağacı, doğrudan üniversiteler, akademik dergiler veya resmi bilim kurumları tarafından yayınlanan bu basın açıklamalarını temel editöryal düzenlemeden geçirmektedir; ancak açıklamaların isabetliliğinden sorumlu değildir. Basın açıklaması konusundaki sorularınızı aşağıdaki medya irtibat kişisine yöneltebilirsiniz.

Medya İrtibat
  • Association for Psychological Science - APS

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • İnanılmaz 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Korkutucu! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 15/06/2024 10:40:17 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/17747

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Basınç
Goril
Çekirdek
Sağlık Örgütü
Ara Tür
Olumsuz
İyi
Epidemik
Özel Görelilik
Özellikler
Anatomi
Taklit
Deri
Sars-Cov-2 (Covid19 Koronavirüs Salgını)
Optik
Yaşam
Factchecking
Tarih
Entropi
Sinirbilim
Kuşlar
Analiz
Hukuk
Radyo
Entomoloji
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
U. Derin. Yeni ve Olumsuz Bilgilere Yönelik Bilişsel Önyargı, Yeni Sosyal Gruplardan Daha Fazla Şüphe Duymanıza Neden Olabilir!. (28 Mayıs 2024). Alındığı Tarih: 15 Haziran 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/17747
Derin, U. (2024, May 28). Yeni ve Olumsuz Bilgilere Yönelik Bilişsel Önyargı, Yeni Sosyal Gruplardan Daha Fazla Şüphe Duymanıza Neden Olabilir!. Evrim Ağacı. Retrieved June 15, 2024. from https://evrimagaci.org/s/17747
U. Derin. “Yeni ve Olumsuz Bilgilere Yönelik Bilişsel Önyargı, Yeni Sosyal Gruplardan Daha Fazla Şüphe Duymanıza Neden Olabilir!.” Edited by Ufuk Derin. Evrim Ağacı, 28 May. 2024, https://evrimagaci.org/s/17747.
Derin, Ufuk. “Yeni ve Olumsuz Bilgilere Yönelik Bilişsel Önyargı, Yeni Sosyal Gruplardan Daha Fazla Şüphe Duymanıza Neden Olabilir!.” Edited by Ufuk Derin. Evrim Ağacı, May 28, 2024. https://evrimagaci.org/s/17747.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close