Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Teleskoplar: Teleskop Kundağı ve Takip Sistemi

Teleskoplar: Teleskop Kundağı ve Takip Sistemi
11 dakika
182

Teleskop kundağı (ya da kurgu sistemi) bir teleskobun olmazsa olmazıdır. Hiçbirimiz teleskobun yalnızca tüpünü alıp gözlem yapma şansına sahip değiliz. Öncelikle teleskobu sağlam bir şekilde, yere oturtacak bir yapıya ihtiyacımız var. Bu yapı gerektiğinde, Dünya’nın dönüş hareketinden dolayı gece boyunca yer değiştiren yıldızları da takip etmeli. Aksi halde baktığımız bir bölgedeki yıldızlar sürekli görüntüden çıkacaktır. Eğer astrofotoğrafçılık yapıyorsanız, bu kesinlikle istemediğimiz bir şeydir.

Tüm bunlara değinmeden önce, gökyüzündeki koordinat sistemlerine biraz değinmeliyiz. Çünkü teleskobun baktığı yer gökyüzüdür ve her baktığınız noktanın bir koordinatı bulunur. Her ne kadar bunu düşünerek yapmasak da teleskobun hareketini anlamak açısından oldukça önemli bir konudur.

Tüm Reklamları Kapat

1) Yükseklik ve Ufuk Açısı (Altitude & Azimuth kısaca Alt-Az) Koordinatlar

Türkçelerine genelde pek aşina değiliz fakat, kavramları anlamak açısından önemli olduğunu düşünüyorum. Yükseklik, bildiğimiz şekilde yüksekliği ifade eder. Gök cisminin yerden (ufuktan), dik açısal uzaklığıdır. Ufuk açısı ise, ufukta kuzeyden açısal olarak ne kadar doğuda olduğunu ifade eder.

Yukarıdaki görüntü Stellarium adlı programdan çekilmiş bir görüntüdür. Buradaki ufka paralel çizgiler ve ufka dik çizgiler bahsettiğimiz Yükseklik ve Ufuk Açısı (Altitude ve Azimuth ya da kısa adıyla Alt-Az) sistemini gösteriyor. Yere paralel çizilen çizgiler Yükseklik (Altitude), yere dik olan çizgiler ise kuzeyden doğuya doğru artan Ufuk Açısı'nı (Azimuth) temsil ediyor.

Tüm Reklamları Kapat

Bu koordinat sisteminde, zaman geçtikçe yıldızın Alt-Az değerleri de değişir. Çünkü yıldızlar gece boyunca, Dünya’nın yaptığı dönüş hareketinden ötürü Kutup Yıldızı'nın etrafında dolanıyor gibi görünür. (Bkz. Kutup Yıldızı Neden Sabittir?) Bu koordinat sisteminin dezavantajları için tekrar bu konuya döneceğiz.

Alt-Az teleskop kundakları başlangıç ürünü olarak satılan, çoğunlukla da ne yazık ki "oyuncak" kategorisinde olan teleskoplarda kullanılır. Astrofotoğrafçılık açısından pek tercih edilmez. Lakin profesyonel olarak go-to olduğu halde Alt-Az teleskop kundağı da bulunur. Bunun da kendi içlerinde sorunları vardır.

2) Ekvatoryal (Eşlek) Koordinatlar

Sistem hakkında bilgi vermeden önce şunu açıkça söyleyebiliriz ki, her ne kadar üstteki sistem basit ve pratik gibi görünse de profesyonel olan herkes ekvatoryal sistemi kullanır. Bu sistemin temelinde Dünya’nın kendisi vardır. Yukarıda bahsettiğimiz Alt-Az sisteminde tepe noktası sizin başucunuzdur. Fakat burada Kutup Yıldızı, daha doğru ifade edecek olursak Dünya’nın dönüş ekseni referans alınır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Dolayısıyla Dünya dönüş hareketi yaptıkça, koordinat sistemi de bir bütün olarak döner. Bu sistemin en büyük avantajı buradadır. Anlaşılması kolay olması açısından dönüş ekseninden uzaklığı demek yerine, aşağı yukarı bu noktaya denk gelen Kutup Yıldızı'ndan olan uzaklığı diye ifade edeceğim.

Bu koordinat sistemindeki iki eksenden birisi dik açıklık (Declination-DE), diğeri ise sağ açıklıktır (Right Ascension-RA). Dik açıklık, kutup yıldızından olan dik uzaklığı ifade eder. Sağ açıklık ise bir saat gibidir. Kutup yıldızı saatin merkezinde ise, saatin merkezinden uzaklık dik açıklıkken, saatin kaç olduğu sorusunun cevabı da sağ açıklıktır.

Başka bir ifadeyle, merkezi Kutup Yıldızı olan bir çember çizdiğimizi düşünürüz. Bu çemberin yarıçapı, bizim dik açıklığımızdır. Çemberin neresinde olduğumuz ise sağ açıklığın ifadesidir.

Eğer Stellarium'u veya başka bir programı açıp yıldızların dik açıklık değerini kontrol edecek olursanız, dik açıklık değerinin kutup yıldızında 90’dan başlayarak, uzaklaştıkça 0’a gittiğini göreceksiniz. Halbuki ben yukarıda Kutup yıldızından olan uzaklık olarak ifade etmiştim. Esasında dik açıklığın tam tanımı, ekvator düzleminden olan uzaklıktır. Fakat ben örneklendirmesi kolay olduğundan ve böyle daha kolay benimsendiğini düşündüğümden bu şekilde ifade ettim. Dolayısıyla Kutup yıldızından hesap yaparken bulduğumuz değeri 90’dan çıkarırız.

Örneğin Vega, kutup yıldızından 52 derece kadar uzakta, dolayısıyla dik açığı 90-52=38 derece olur.

Tüm Reklamları Kapat

Bu sistemi anlatırken kutup noktası ve ekvator tanımlarını kullandık, Dünya referanslı olduğunu söyledik. Bunu daha iyi anlamak için aşağıdaki şekli inceleyebilirsiniz.

Ekvatoryal koordinat sistemi
Ekvatoryal koordinat sistemi

*Yazının amacı bu koordinat sistemlerini açıklamak olmadığı için, terimlerin bilimsel açıklamaları yerine anlaşılabilir olması açısından farklı ifadeler kullandım. Dolayısıyla eğer bu koordinat sistemleri ile ilgili bilgi edinmek istiyorsanız bu yazıyı referans almamanızı öneririm.

Teleskop Kundağı

Alt-Azimuth Kundak (Alt-Az Kundak)

Teleskop tüpünün altında görünen Alt-Az kurgu.
Teleskop tüpünün altında görünen Alt-Az kurgu.

Teleskop denilince akla gelen ilk görüntüdeki teleskop kundağıdır. Teleskop Alt-Az koordinat sisteminde dolaşır. Yani daha basit ifade edecek olursak, teleskop sağa-sola ve yukarı-aşağı hareket eder. Oldukça basit ve pratik görünmesine karşın çok kullanışsızdır.

Her ne kadar ucuz olduğu için cazip de olsa bununla özellikle yüksek yakınlaştırmalarda çok sorun yaşarsınız. Çünkü çıplak gözle pek fark etmeseniz de yakınlaştırma yaptıkça gök cisimlerinin hareketi çok belirgin hale gelir. Ay'ın kraterlerini izlerken Ay'ın birkaç dakika içinde görüntüden çıktığını görürsünüz. Alt-Az teleskop kundağı kullanarak Ay'ı elle takip etmeye çalışmak gerçekten zorlayıcı olabilir.

Tüm Reklamları Kapat

O nedenle teleskop alırken Alt-Az kundağa sahip bir kundak genellikle tercih edilmez. Bunlar tripod kullanmakla eş değerdir.


Çatal Kundak (Alt-Az)

Bir Schmidt-Cassegrain türü teleskobu tutan Çatal Kurgu.
Bir Schmidt-Cassegrain türü teleskobu tutan Çatal Kurgu.

Bu kurgu türü de Alt-Az kurgu sistemini kullanır, fakat birazdan bunun bir istisnasına değineceğiz. Bu kurgu yapısı itibariyle bir çatal gibi teleskobu tuttuğu için bu şekilde anılır. Bu kundaklar da Alt-Az kundaktır, fakat mekanik sistemi bakımından daha farklı tasarlanmışlardır. Çoğu profesyonel teleskop ve gözlemevlerindeki devasa teleskoplar bu tarz kurgu üzerine kuruludur. Çünkü söz konusu büyük ağırlıklar olunca dengeyi en iyi şekilde sağlamak şarttır, bu da yapısı bakımıyla çatal kundaklarda daha kolaydır. Bu teleskoplar çoğunlukla birGo-To sistemine sahiptir. Birazdan buna ayrıca değineceğiz.

*Ufak teleskoplarda ikinci bir kol denge için gerekli olmadığından bunlar tek kollu da olabilir. Her ikisini de temel olarak Alt-Az olarak düşünebiliriz. Önemli olan hareketin gerçekleştiği koordinat sistemidir.


Dobson Kundak

Bir Dobson türü kurgu.
Bir Dobson türü kurgu.

Dobson teleskoplardaki kundak türü de Alt-Az koordinat sistemini kullanır. Özellikle amatör teleskop yapanların tercih ettiği kundak türüdür, çünkü yapımı son derece basit ve düşük maliyetlidir. Dolayısıyla sadece gözlem amaçlı bir teleskop alacaksanız bu kurgu türüne sahip bir teleskop alabilirsiniz. Çünkü teleskobun fiyatına kurgu sistemi de dahildir. Dobson kurgular ucuz olduğundan verdiğiniz paranın çoğu teleskoba gider, dolayısıyla aynı fiyata daha büyük bir teleskop alabilirsiniz.

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Transandans

2020 Kraliyet Akademisi Bilim Kitabı Ödülü Finalisti

İnsanı sadece alet edevat kullanan bir çeşit akıllı şempanze olarak düşündüğümüzde türümüzün olağanüstü yönünü gözden kaçırıyoruz. Etrafınıza bakın: Gördüğünüz her şeyin –kendimiz dahil– akıllı tasarımcılarıyız.

Basit taş aletlerden akıllı telefonlara nasıl geldik? Avcı-toplayıcı gruplar nasıl oldu da çokuluslu imparatorluklara evrildi? Sapiens okurları bilişsel bir devrimin –beynimizde meydana gelen çarpıcı evrimsel değişim sayesinde ilkel insanların modern bireylere dönüşmesinin– kültürel bir patlama yarattığını söyleyecektir. Gaia Vince ise Transandans’ta modern insanın genler, çevre ve kültürün birlikte geçirdiği incelikli bir evrimin ürünü olduğunu öne sürüyor. Ona göre insanı benzersiz kılan şey bireysel zekâmızdan çok, kolektif kültürümüz. Vince popülasyon genetiği, arkeoloji, paleontoloji ve nörobilimdeki öncü gelişmelerden yola çıkarak evrimimizin dört lokomotifi olan Ateş, Dil, Güzellik ve Zaman’ın, türümüzü Homo omnis adını verdiği aşkın bir süperorganizmaya nasıl dönüştürdüğünü gösteriyor. Transandans bizleri kimliğimiz üstüne yeniden düşünmeye çağıran ve aldığımız bu uzun yolun sonunda bugün çok daha büyük ama daha yıkıcı olabilecek bir şeyin eşiğinde durduğumuzu gösteren etkileyici ve kışkırtıcı bir kitap.

“Ufuk açıcı, harikulade bir çalışma.”

TIM FLANNERY, Bilim İnsanı Ve Ölümcül Havalar Kitabının Yazarı

Devamını Göster
₺70.00
Transandans

Eğer amacınız astrofotoğrafçılık ise bu yukarıdaki üçlüden hiçbiri sizin için uygun değildir. Bunun için aşağıdaki kurgu türlerini incelemelisiniz.


Ekvatoryal Kundak Sistemi

Ekvatoryal (eşlek) kurgu sistemine sahip bir teleskop.
Ekvatoryal (eşlek) kurgu sistemine sahip bir teleskop.

Eğer amacınız astrofotoğrafçılık ise sahip olmanız gereken teleskop kundağı, ekvatoryal kundaktır. Bunun yanında bir de birazdan değineceğimiz takip motoru gereklidir. Bu kundak türü ekvatoryal (eşlek) koordinat sisteminde hareket ettiğinden ötürü, gece boyunca Dünya dönüş hareketi yaparken tam tersi yönde kendisi de döner (takip motoru olduğunda). Dolayısıyla baktığı noktadaki yıldızları yalnızca tek bir eksende hareket ederek sorunsuzca takip edebilir. Fakat belirtmekte fayda var ki bu takip için bir takip motoru gereklidir. Burada değinmeye çalıştığımız şey, bu teleskop kundağının takip için uygun olan sistem olduğudur.

Bu teleskop kundağı eşlek koordinat sistemini kullandığından ötürü kutup ayarı (polar alignment) dediğimiz ayar yapılmalıdır. Teleskop kundağının bakış doğrultusu, kutup yıldızına denk getirilmeli ve gözlem boyunca hareket ettirilmemelidir (aslında Dünya'nın dönüş eksenine denk getirilmelidir fakat Kutup yıldızı aşağı yukarı bu eksen üzerinde yer alır). Çünkü Dünya gece boyunca dönüş hareketini sürdürürken, siz de teleskop kundağını bu eksene göre ayarlayıp ters yönde hareket yaptırırsınız. Yani Dünya ile aynı dönüş eksenine sahip bir sistem oluşturursunuz, böylece tersine hareket yaparak yıldızı gece boyunca olduğu yerde duruyormuş gibi izleyebilirsiniz.

Ekvatoryal kundağın çalışma prensibi
Ekvatoryal kundağın çalışma prensibi

Yukarıdaki fotoğrafta görüldüğü gibi kutup ekseni (polar axis) Kutup yıldızına doğru yönlendirilir. Kutup yıldızı bulunduğunuz yerin enlemi kadar yerden yüksekliğe sahip olduğundan ötürü, sizin sisteminiz de bir eğime sahip olur. Bundan sonra yapılan hareket sağ açıklık ekseni (RA) boyunca dönmektir. Yani kurgu sistemi bir çember çizer. Dik açıklık (DEC) hareketi ise, teleskobu sağa sola doğru döndürmektir. Bir diğer anlamıyla bu eğim verilmiş Alt-Az sistemdir.


Ekvatoryal (Eşlek) Çatal Kurgu

Eşlek kurgu sistemine uyarlanmış bir çatal kundak.
Eşlek kurgu sistemine uyarlanmış bir çatal kundak.

Az önce bahsettiğimiz çatal kundağı ekvatoryal koordinat sistemine göre uyarlayabilirsiniz. Böylece Alt-Az kurgu sisteminden ekvatoryal kundak sistemine geçersiniz ve artık astrofotoğrafçılık ve gözlemler için uygun bir teleskobunuz olmuş olur. Normalde ekvatoryal kundağın avantajları da olmasına karşın gözlemevlerindeki devasa teleskoplarda bu sistem tercih ediliyor.

Bunun sebebi de teleskobu iki yönden tutarak iyi bir denge sağlamasıdır (mekanik avantajlar). Çünkü denge, takipte oldukça önemlidir ve devasa bir teleskobu devasa bir ekvatoryal sistem üzerine oturtmak pek de akla yatkın değildir.

Tüm Reklamları Kapat


Takip Sistemi (Go-To Sistem)

Alacağınız bir teleskop kundağı hangi sistemine sahip olursa olsun, eğer astrofotoğrafçılık yapmak istiyorsanız haricen başka şeyler de olması gereklidir. Teleskobunuzdan baktığınızda Dünya’nın dönüş hareketinden ötürü yıldızlar bir süre sonra görüntüden çıkacaktır. Ne kadar çok yakınlaştırırsanız görüntü o kadar hızlı kayar. Çıplak gözle geniş bir alanı gördüğümüzden ötürü bunu pek fark edemeyiz, fakat yakınlaştıkça hareket barizleşir.

Neden Astrofotoğrafçılık İçin Takip Motoruna İhtiyacım Var?

Astrofotoğraf çekmek için gerekli olan en önemli unsur uzun pozlama yapabilmektir. Burada basitçe uzun pozlama kavramına değinmemiz gerekiyor.

Bir fotoğraf makinesinin deklanşörüne bastığınız zaman bir ses duyarsınız. Bu, oradaki perdenin (diyaframın) açılıp kapanma sesidir. Her ne kadar anlık gibi olsa da, eğer dikkat ederseniz karanlık bir ortamda bu ses biraz gecikmeli olur. Bunun sebebi görüntünün görünebilir olması için ortamda yeterli ışık olmamasından dolayı pozlama süresinin artmasıdır. Siz deklanşöre bastığınız anda sensörün üstüne ışık düşmeye başlar, yeterli olduğu anda ya da sizin belirlediğiniz bir anda kapanır. Bu arada belirli bir süre geçer bu süre genellikle en düşük olarak saniyenin 4000’de 1’idir. En uzun olarak ise, istediğiniz kadar olabilir. İşte uzun pozlama budur. (Bkz. Astrofotoğrafçılık)

Diyaframı açarsınız ve istediğiniz süre boyunca ışık toplarsınız. Bu sayede çok sönük şeyleri görmeniz mümkün olur. Çünkü saniyede 100 foton alıyorsanız ve görmeniz için 1000 foton gerekiyorsa, 10 saniye pozlamanız yeterli olacaktır. Eğer aydınlık bir ortamda bunu yaparsanız görüntü ışığa aşırı doyarak bembeyaz olur.

Tüm Reklamları Kapat

Yıldızlar da çok sönük objeler olduğundan, daha sönük olanları görebilmek için uzun pozlama yaparız. Bu bazen 10 dakika hatta 1 saat bile olabilir. Eğer bu hareket boyunca görüntü hareket ederse, yıldızınız bir çizgi gibi uzar. Çünkü başlangıçta görüntünün ortasından size foton yollarken, zamanla hareket ettiği noktalardan yollayarak ilerlemesine devam eder. Bu sayede yıldız izi fotoğrafları çekebilirsiniz. Fakat eğer daha sönük objeleri görmek istiyorsanız yıldız olduğu yerde durmalıdır. Yani iyi bir takip şarttır.

Bir yıldız izi fotoğraf çalışması.
Bir yıldız izi fotoğraf çalışması.

Go-To Sistemler ve Takip Motoru

Eğer işleri biraz daha kolaylaştırmak istiyorsanız, teleskop kundağını Go-To özelliğe sahip olarak seçebilirsiniz. Bu özellik, teleskobunuzu kumanda ederek, gerek bilgisayardan gerek el kumandasından istediğiniz yere yönlendirebilmenizi sağlar. Gerekli ayarları yaptıktan sonra "şu cisme git" (go-to) dediğinizde, teleskop yazılımı sayesinde oraya gider ve o gök cismini takip etmeye başlar. Fakat takdir edersiniz ki, böyle bir teleskop kundağının maliyeti oldukça fazladır.

Çatal kundağa sahip neredeyse her teleskopta bu sistem bulunur. Daha önce Alt-Az sistemlerin astrofotoğrafçılık için uygun olmadığını, astrofotoğrafçılık için takip gerektiğini söylemiştik. Bu sistem takip yapıyor, fakat astrofotoğrafçılık için uygun değil. Bu nasıl oluyor?

Koordinat sisteminizi ekvatoryal koordinat sistemine göre ayarlamazsanız, gök cismi gece boyunca Kutup yıldızı etrafında döneceğinden, görüntü de kendi etrafında döner. Buna alan dönmesi (field rotation) adı verilir (Bkz. Alan Dönmesi Nedir?). Her ne kadar bu hareket çok bariz olmasa da belirli sürede pozlama süresinin üstüne çıkmanıza engel olur. O sebeple en iyi takip için sisteminiz ekvatoryal sistem olmalıdır. Fakat yine de normal çatal kurgulaya sahip teleskop kundağıyla da hedefi yüksek tutmayacağınız fotoğraflar çekebilirsiniz.

Tüm Reklamları Kapat

Alt-Az kurguya sahip çatal kundakta alan dönmesi.
Alt-Az kurguya sahip çatal kundakta alan dönmesi.

Eğer teleskop kundağınız ekvatoryal olursa, teleskop da gök cismiyle birlikte döneceğinden görüntüde hiçbir değişiklik olmaz.

Sonuç olarak, teleskop kundağı için iki çeşit önemli unsur bulunur. Bunlar, tasarımı-mekaniği ve kullandığı koordinat sistemidir. Sizin takip yapıp astrofotoğraf çekip çekemeyeceğini belirleyen, kullandığı koordinat sistemidir. Eğer astrofotoğrafçılık yapmak istiyorsanız, öncelikle ekvatoryal sisteme sahip bir teleskop kundağı almalısınız. Ayrıca bu teleskop kundağının bir Go-To özelliği olmasa bile bir takip motoru bulunmalıdır. Tasarımı, mekaniği ise bu noktadan sonra sizin tercihinize kalıyor.


Hazırlayan:Ögetay Kayalı

Referanslar
1. Prof. Dr. Varol Keskin, Ege Üniversitesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü, Pratik Astronomi Ders Notları
2. SkyAtNightMagazine, <https://www.skyatnightmagazine.com/advice/a-basic-guide-to-telescope-mounts/>

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
0
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 02/12/2022 11:48:47 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/12791

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Kişilik
Biliş
Abiyogenez
Kas
Kuantum Fiziği
Hukuk
Doğa
Beyaz
Ses
Komplo
Kimyasal
Şempanzeler
Kimya
Öğrenme Teorileri
Balık
Şempanze
Bakteri
İklim Değişikliği
Element
Evrimsel Biyoloji
Yeşil
Felsefe
Antropoloji
Tercih
İspat
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ö. Kayalı. Teleskoplar: Teleskop Kundağı ve Takip Sistemi. (27 Eylül 2020). Alındığı Tarih: 2 Aralık 2022. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/12791
Kayalı, Ö. (2020, September 27). Teleskoplar: Teleskop Kundağı ve Takip Sistemi. Evrim Ağacı. Retrieved December 02, 2022. from https://evrimagaci.org/s/12791
Ö. Kayalı. “Teleskoplar: Teleskop Kundağı ve Takip Sistemi.” Edited by Ögetay Kayalı. Evrim Ağacı, 27 Sep. 2020, https://evrimagaci.org/s/12791.
Kayalı, Ögetay. “Teleskoplar: Teleskop Kundağı ve Takip Sistemi.” Edited by Ögetay Kayalı. Evrim Ağacı, September 27, 2020. https://evrimagaci.org/s/12791.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.