Tele Sağlık ve Telepsikoloji Çağı: Uzaktan Erişimli Psikoloji Seansları, Zihinsel Sağlığın Geleceğini Nasıl Şekillendiriyor?

Tele Sağlık ve Telepsikoloji Çağı: Uzaktan Erişimli Psikoloji Seansları, Zihinsel Sağlığın Geleceğini Nasıl Şekillendiriyor?
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
4 dakika
736 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Tele sağlık kavramı, teknolojiye paralel ilerlemektedir. Anlamı, genel olarak, sağlıkla ilgili hizmetlerin ve bilginin elektronik ortamda teleiletişim teknolojisiyle dağıtılmasıdır. Bunun içine hasta bakımı olduğu kadar; klinisyenlerin eğitimi, gözetimi; toplu eğitimler de girer. Tele sağlık sayesinde, sağlık kuruluşuna erişimin kısıtlı olduğu bölgelere de erişim mümkün olabilecek; ve salgın sırasında aksayan sağlık hizmetlerini de iletebilmek sağlanabilecektir.

Tele Sağlık Uygulamalarının Dünü ve Bugünü

Tele sağlık, insanların iletişim şekilleri de geliştikçe buna uyum sağlamakta ve uzun zamandır da kullanılmaktadır. Afrika kabileleri arasında, komşu kabileyi hastalık salgını olduğu konusunda uyarmak için dumanla haberleşme yöntemi de kullanılmıştır ve kullanılmaktadır. Tarihte, telesağlığın modern anlamda ilk kullanımı ise, telefonun mucidi Alexander Graham Bell pantolonuna asit döktüğünde yardım almak için asistanı Bay Watson'ı aradığında olmuştur.

Teknoloji geliştikçe, tele sağlık hayatın içine daha fazla dahil olmaya başlamıştır. 2000'lerin başından itibaren, cep telefonu ve dizüstü bilgisayarların gelişimine de paralel olarak bireysel hastalara ulaşım daha rahat hale gelmiştir.

2010'lardan itibaren ise kalp atımı, uyku kalitesi ölçen kol bantları; dijital tansiyon cihazları, ateş ölçer gibi cihazların da bulut teknolojisine entegre hale getirilmesiyle beraber tele sağlık oldukça işlevsel hale gelmeye başlamıştır.

Reklamı Kapat

COVID-19 Salgını Sırasında Tele Sağlık

Telesağlığın en büyük avantajı hasta ve doktorları dijital ortamda fiziksel mesafeden bağımsız olarak bir araya getirmesidir. Bunun önemi, COVID-19 salgını sırasında da daha çok ön plana çıkmaya başlamış, özellikle batı devletleri tele sağlık teknolojileri için ciddi bütçeler ayırmaya başlamışlardır. Yaygın ve gelişkin tele sağlık uygulamaları COVID-19 salgını ve ileride çıkabilecek diğer salgınlarda huzurevleri gibi riskli ortamlarda sosyal mesafeyi en aza indirerek hastaları korumakta olduğu kadar buralarda görev yapan sağlık personellerini ve genel olarak toplumun genelini korumaya yardımcı olabilecektir.  

ABD'de COVID-19 Tele sağlık programı için kongreden geçen bir kararla 200 milyon dolar bütçe ayrılmıştır.

İngiltere'de de Ulusal Sağlık Hizmeti verilerine göre, salgın öncesinde 340 milyon doktor ziyaretinin ancak yüzde 1'ini tele sağlık oluştururken; salgın sonrası bu rakam katlanmıştır ve bu hizmeti sunan dijital firmalar talebi karşılamakta zorlanmaktadır.

Avustralya'da da sağlık bakanlığı, sağlık personelini COVID-19 sırasında tele sağlık üzerinden hasta görmeleri için cesaretlendirmektedir. 

Farklı ülkeler COVID-19 hastalarının günlük takibini yapıp yayılma seyrini gözlemleyebilmek için akıllı telefonlara uygulamalar geliştirmişlerdir.

Türkiye'de de tele sağlık hizmetleri 2007 yılında Sağlık Bakanlığı Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü bünyesinde resmi olarak çalışmalara başlamıştır. Bunun dışında COVID-19 salgını ile ilgili olarak geliştirilen yazılımlar bulunmaktadır.

Tele Psikoloji

Salgınlar sırasında hastalık tehlikesinin yarattığı kaygıya ek olarak, Dünya'da yaygın olarak uygulanan karantina nedeniyle sosyal ve fiziksel etkileşimler kısıtlanmışlık, insanlarda yalnızlık hissini ve özellikle toplum içinde riskli gruptaki kişilerin psikolojik olarak baskı altında olmasını beraberinde getirebilir.

Uzun süre sosyal yalıtılmışlık içinde bulunan bireylerde depresyon, kaygı bozukluğu ve uyku bozukluğu oluşabilmekte ve buna bağlı olarak fiziksel sağlıkta da bozulmalar gözlemlenmektedir. Yüzde 30 artan kalp krizi riski; 50 yaş üstü bireylerde %40 daha fazla bunama ihtimali ve bağışıklık sisteminin çökmesi sosyal yalıtılmışlıkla bağlantılı sorunlar olarak araştırmalarda ortaya çıkmıştır.

Reklamı Kapat

Tele sağlığın alt dalı olan telepsikoloji bu konuda yardımcı olabilir. Amerikan Psikologlar Derneği COVID-19 salgını sırasında ABD'deki psikologları telepsikoloji uygulamaları konusunda cesaretlendirmiş ve bu konuda farklı kaynakları erişime açmıştır. Avrupa Psikolog Dernekleri Federasyonu da COVID-19 ile ilgili bilgi merkezini internette yayınlamıştır ve telepsikoloji odak noktasındadır.

Yapılan araştırmalar, telepsikolojinin farklı yaş gruplarında, farklı popülasyonlarda farklı psikolojik rahatsızlıklar için (örnek: kaygı, depresyon, travma sonrası stres bozukluğu) etkin ve güvenli bir tedavi yöntemi olduğunu ortaya koymuştur. Buna ek olarak, etkinliği yüzyüze psikoterapiyle aynı olarak değerlendirilmiştir.

Telepsikolojinin yetersiz kalabileceği konular intihara, şiddet uygulamaya yatkın ya da kendisine şiddet uygulanan bireyler; teknoloji konusunda sanrıları olan kişiler olarak değerlendirilebilir. Bunun nedeni de psikoloğun danışanın mevcut ortamı konusunda kontrol sahibi olmaması olarak tanımlanabilir. Bu durumlarda bile; bir klinikte yatan ya da hapishanede bulunan popülasyonlarda telepsikoloji uygulamalarının etkinliği gözlemlenebilmektedir.

Türkiye'de de İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü bünyesinde Korona Virüs Online Destek Ruhsal Destek Programı hayata geçirilmiştir Bunun dışında, öğrencilerin uzaktan eğitimine paralel olarak Sakarya Üniversitesi, Yıldız Teknik Üniversitesi gibi yüksek öğretim kurumlarında da telepsikoloji hizmetleri hayata geçirilmeye başlanmıştır.

Reklamı Kapat

Telepsikoloji konusunda da en önemli görünen risk güvenliktir. Bedava görüntülü görüşme uygulamaları zaman zaman hacklenebilmektedir, bu durumda da telepsikoloji hizmeti alan bireylerin verilerinin gizliliği korunamaz. Bunun dışında bu bedava görüntülü konuşma hizmeti sağlayan şirketler, verileri birbirine satabilmekte veya paylaşabilmektedir. Bu veriler sonrasında da pazarlama için kullanılabilmektedir. Bu durumda da psikoterapinin en temel ilkelerinden olan "gizlilik" korunamaz.

Kişisel verilerin korunması için telepsikolojide uyulması gereken standartlar Avrupa'da GPDR ve ABD'de HIPAA tarafından düzenlenmektedir. Bu standartlara uyulmadığı takdirde terapistleri çok ciddi yaptırımlar karşılamaktadır, binlerce dolar ve euro para cezasının yanında hapis cezası söz konusu olabilmektedir. Bu standartları sağlayan abonelikle çalışan çeşitli yazılım şirketleri bulunmaktadır. Clocktree, Doxy.me, Vsee bunlara örnek olarak verilebilir.

Tele sağlık konusunda farklı uygulamalar mevcutken, telepsikolojiye yönelik Türkçe yazılım eksikliğinin giderilmesi Türkiye'de bu eksikliğin giderilmesi için yardımcı olabilir. 

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 2
  • Tebrikler! 2
  • Umut Verici! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 01/08/2021 00:51:53 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8702

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Biyocoğrafya
Beslenme Davranışları
Çocuklar
Beslenme Bilimi
Erkek
Moleküler Biyoloji Ve Genetik
Sivrisinek
Sinek
Jinekoloji
Diş Hastalıkları
Araştırma
Sars Mers
Yavru
Afrika
Lgbt
Yüksek
Kadın
Hastalık Dağılımı
Homeostasis
Fotoğraf
Büyük Patlama
Bitkiler
Sıcaklık
Teori
Korku
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın