İnsanların COVID-19 Kurallarına Uymalarında Aile ve Arkadaşların Rolü Nedir?

İnsanların COVID-19 Kurallarına Uymalarında Aile ve Arkadaşların Rolü Nedir? HHU Hub
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
4 dakika
507 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

COVID-19 vaka ve ölümlerinin artmakta olduğu, aşılanmanın sokağa çıkma yasaklarını ortadan kaldıracak en önemli çıkar yol olarak belirdiği bu günlerde, daha çok insanın kurallara uymasını sağlamak gitgide daha büyük aciliyet kazanmakta.

Pandeminin başından beri, gerek insanları kurallara uymaya teşvik eden kampanyalar gerekse liderlerin mesajları, toplumu, virüs tehdidinin ciddiyetine ikna etmeye çalışıyor. Ancak insan davranışı üzerine yapılmış onlarca yıllık araştırmaya göre, belirsizliğin ve korkunun yüksek olduğu bu gibi zamanlarda insanlar, hareketlerini etraflarındaki kişilere uyum sağlayacak şekilde düzenlerler. Sosyal norm çalışmaları, sosyal bir doğaya sahip olmaları nedeniyle, insanların, yeni kurallar geldiğinde onları ancak ve ancak etrafındakiler uygularsa uyguladıklarını göstermektedir. Bu ise, kimsenin başı çekmeye gönüllü olmadığı durumlarda sıkıntılı bir kısır döngüye yol açmaktadır.

Bazı ülkelerin liderleri, küresel salgın süresince, insan davranışını yönlendiren sosyal ilkeleri görmezden geldiler. Kuzey yarım küredeki ülkelerin uyguladığı pek çok kampanyada, adeta bir propaganda yapılıyormuşçasına bireyler hedef alındı: “SENİN doğru hareket etmeni istiyoruz!”. Diğer ülkeler ise daha farklı bir yol izledi. Örneğin Singapur, Çin ve Güney Kore, toplumu tek bir vücut halinde hareket ettirmeye odaklandı. Sosyal bağlılığa vurgu yapan bu tür stratejiler, genel anlamda Batı kültürüne sahip Yeni Zelanda, Avustralya gibi ülkelerde de benimsendi.

Bu gibi ülkeler arası farkları gözlemlememiz üzerine, bir grup araştırmacı olarak global ölçekli bir araştırma yürüttük. Çalışmamızda, mevcut kriz ortamında neyin insanları en etkin şekilde bir araya getirdiğini araştırdık. İnternet üzerinden yaptığımız anket çalışmasına, 2020 Nisan-Temmuz ayları arasında 110 ülkeden 6500’ü aşkın kişi katıldı. İnsanlara, kendilerinin, arkadaşlarının ve ülkelerindeki vatandaşların Covid-19 yönergelerine ne derecede uyduklarını ve bu yönergeleri ne kadar onayladıklarını sorduk. Bu soruyu sorarken arkadaşların veya diğer vatandaşların gerçek davranışlarıyla değil, katılımcılarımızın onların hareketleriyle ilgili ne düşündüğüyle ilgileniyorduk. Bu önemli bir nokta, çünkü insanların kuralları kabul etme eğilimleri, başkalarının da o kurallara uyduklarına dair büyük beklentiler geliştirdikleri ölçüde artar.

Reklamı Kapat

Bulgularımız, pek çok hükümetin bireyci varsayımlarının aksi bir resim ortaya çıkarttı: Covid-19 kurallarını en çok uygulayanlar, bu kuralları en doğru bulanlar veya hastalığın kötü etkilerine maruz kalma riski en yüksek olanlar değildi. Kuralları aksatmadan uygulayanlar, yakın aile ve arkadaş çevresi kurallara en çok uyan kişilerdi. Bunun yanı sıra, hastalığa maruz kalma riski yüksek olanlar içinde de sosyal çevresi daha geniş olanlar, Covid-19 kurallarına daha çok uyum gösterdiler. Bu bulguların yaş, cinsiyet, ülke ve yerel kısıtlamaların sıkılığından bağımsız olarak geçerliliği koruduğunu gördük.

Ülkenin Rolü

Peki ya diğer vatandaşlar? Yaptığımız analizler, ülkedeki diğer vatandaşların kurallara uyup uymadığının, ülkesine çok güçlü bir bağla bağlanmış olan kişiler için büyük önem taşıdığını gösterdi. Bu insanlar için ülkelerinin rolünün, ailelerinkine benzer bir role sahip olduğunu gördük.

Bu bulgu, kişilerin ülkelerine dair olan hislerinin salgına yaklaşımlarını nasıl da can alıcı bir şekilde etkileyebileceğinin altını çiziyor. Eğer ülkenin önde gelenleri yasakları delerlerse, ülkesine sıkı sıkıya bağlı olan kişiler için bu, bir aile üyesinin kurallara aykırı davrandığını görmeye eşdeğer bir etki yapabilir. Bu da kişilerin güven duygusunun yitimine ve onların da kurallara aykırı davranmalarına sebep olabilir. İngiltere’de hükümet danışmanı Dominic Cummings’in karantina yasağını delmesinin ardından yapılan çalışmalarda bu olguya “Cummings etkisi” adı verilmiştir.

Gerek küresel salgın gerekse bizim araştırmamızın sonuçları çok net bir mesaj içeriyor: insanlar sosyal varlıklardır, fakat herkesle aynı oranda sosyalleşmezler. Davranışlarımızı etkileyen bağlar, bizi ailemize, arkadaşlarımıza ve millet gibi daha soyut varlıklara bağlayan bağlardır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Neyi Değiştirebiliriz?

İleriye baktığımızda, insanların Covid-19 kısıtlamalarına uymalarını sağlamak için toplumsal mesajlarda ciddi değişikliklere gidilmesi gerektiği görülüyor. Bizim tavsiyemiz, hükümetlerin bireysel sorumluluk veya hastalığa maruz kalma riski üzerinden gitmek yerine toplumun yararı için ahenk içinde hareket etmek gibi ortak değerlere vurgu yapmaları.

Arkadaşlar ve aile herkes için önemli olduğuna göre, birtakım pratik adımlar da sunulabilir: Örneğin, telefonlarımızdaki egzersiz uygulamalarına benzer şekilde, sosyal uygulamalara getirilecek basit işaretler aracılığıyla insanlar, aşılandıklarını yakın arkadaşlarına duyurabilirler. Sosyal medyada kuralları ihlal edenlere öfke püskürtmek yerine olumlu, teşvik edici örneklerin kullanılması, insanları bir araya getirmede ve kurallara uyumu arttırmada daha etkili bir yöntem olacaktır.

Bu virüsle savaşımızda aşikâr olan şudur: Karşılaşılan zorluk sosyal mesafeyi korumak olduğunda bile çözüm, sosyal yakınlıkta bulunacaktır. İnsanlığın karşı karşıya olduğu zorluklar, yakın çevremizle kurduğumuz bağların gücü sayesinde çözülecektir.

Not: Bu yazıya katkı sağlayan Martha Newson ve Ophelia Deroy'a teşekkür ederiz.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 9
  • Bilim Budur! 3
  • Umut Verici! 1
  • Muhteşem! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 03/08/2021 12:52:05 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10076

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Factchecking
Çağ
Ara Tür
Uzaylı
Beslenme Bilimi
Adaptasyon
Beslenme Biçimi
Bilim İnsanı
Zihin
Yayılım
Dinozor
Yumurta
Hava
Kalıtım
Parazit
Element
Kedigiller
Metal
Süpernova
Hormon
Gen İfadesi
Nadir
Dünya
Avrupa
Kemik
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın