Tek Kişilik Hücre Hapsi: Aşırı İzolasyon Beyni Nasıl Etkiler?

Zalim bir ceza yöntemi olan tek kişilik hücre hapsi, muhtemelen mahkumların beyinlerini küçülterek onlarda fiziksel işkence etkisi yaratıyor!

Tek Kişilik Hücre Hapsi: Aşırı İzolasyon Beyni Nasıl Etkiler?
Yazar Liz Tung Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
6 dakika
6,962 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

2018'in kasım ayında bir pazar sabahı Angola Three Hapishanesinde en uzun süre mahkum kaldığı bilinen Robert King, nörobilimcilerden oluşan bir ekibin karşısına çıktı ve tek başına hücre hapsinde geçirdiği 29 yılını anlattı. Şöyle dedi:

Yıkıcı bir deneyim... Üzerinde etkileri oluyor ve bu etkiler, kalıcı.

King, kendisi gibi mahkum olan bir diğer kişinin ölümünden sorumlu tutulup, sonrasında mahkemenin mahkumiyet kararını geri çevirmesi üzerine salıverileli neredeyse 20 yıl oldu. Fakat King, şimdi bile görüşü, hafızası ve açık alanlarda yön bulma ile ilgili sorunlar yaşadığını söylüyor.

King, deneyimini Sinirbilim Cemiyeti (Society for Neuroscience) tarafından düzenlenen 2018 konferansında anlattı. San Diego'da, tıklım tıklım dolu bir salonda, beş uzman ve King, aşırı izolasyonun beyni nasıl etkilediğini tartıştılar.

Reklamı Kapat

Society for Neuroscience'ın 2018 konferansı
Society for Neuroscience'ın 2018 konferansı
whyy.com

Yıllar boyunca araştırmacılar, hücre hapsinin psikolojik etkilerini belgeledi - ki bu sonuçlar aksiyete, depresyon ve hatta psikozu içeriyordu. Ama araştırmacılar, beyinde fiziksel bir seviyede neler olduğunu ortaya çıkaran nörolojik etkileri keşfetmeye yeni başladı.

Bu, özellikle “zalim ve sıra dışı ceza”nın hukuki tanımı konusunda mahkemelerde sıklıkla yaşanan zorluklarla mücadele eden hücre hapsi muhalifleri için önemli bir çalışma. Araştırma daha emekleme döneminde, ama şimdiden bütün dünyada çapında olmasa da, mahkemelerde başarı sağlamaya başladı bile! Kasım oturumunu kuran ve yöneten Michael Zigmong, şöyle diyor:

Bağış yapan sponsorluk acentalarını bize para vermeye ikna etmekle çok uğraştık. Muhtemelen bununla 4 yıldır uğraşıyoruz ve hiç başarılı olmadık.

Zigmong, yakınlardaki emekliliğine kadar hayatının neredeyse 50 yılını Pittsburgh Üniversitesi’nde geçirmiş bir nöroloji araştırmacısı ve profesörü. Kariyeri, ağırlıklı olarak Parkinson Hastalığı üzerindeki çalışmalar üzerineydi, fakat 4 yıl kadar önce Zigmond rota değiştirdi ve izolasyon konusuna odaklanmaya başladı.

Bu konu, bazı yönlerden Zigmond’un önceden yaptığı çevresel zenginleştirme (sosyal etkileşim ve zihinsel uyarma) kavramının, beyin fonksiyonu ve direnci üzerindeki rolüne odaklanan araştırmalarının doğal uzantısıydı. Şöyle diyor:

İnsanlar, beynin sinirsel döngüsünün çevresel zenginleştirmenin çeşitlerinden geliştirilmiş olduğunu biliyordu. Bu yüzden aslında "Eğer çevresel zenginleştirme beyni geliştiriyorsa, bunun anlamı 'İzolasyon beyni bozar.' demektir." demek, dilbilimsel bir değişimdi. Şunu söyleyebilirim: Hapishanelerde hücre hapsinin sonuçlarını öğrenmesi gereken insanlar ve sistemler var.

Bu değişim, 6 veya 7 yıl önce Zigmond’un Pittsburgh Üniversitesi’nden iş arkadaşı Jules Lobel tarafından tetiklendi.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Lobel, yakınlarda hücre hapsine kapatılmayı içeren büyük bir dava üstlenmişti. Bu dava, yüzlerce kişinin yıllarını, hatta on yıllarını hücrede geçirdiği devasa bir hapishane olan Pelican Bay Hapishanesi'ndeki mahkumlar tarafından, Kaliforniya eyaletine karşı topluca açılan bir davaydı.

Hücre hapsinde geçen bu yılların zalim ve sıra dışı bir ceza olduğunu kanıtlamaya çalıştı; ama bir sorun vardı: Hem federal yasalar hem de mahkemeler, bir cezanın ABD Anayasasının Sekinci Değişiklik Maddesi (İng: "8th Amendment") altında korunan hakların ihlali kapsamına girmesi için, hasarın psikolojik değil, fiziksel yapılması gerektiğini savunuyordu. Lobel şöyle diyor:

Amerikan yasalarında psikolojik problemlere genellikle fiziksel problemler kadar ağırlık verilmez Bu da beni ve bazı müvekillerimi 'Neden buna nörobilimsel bir bakış açısıyla yaklaşmıyoruz? Bunun fiziksel bir organ olan beyin üzerindeki etkisinin adı nedir?' diye sormaya itti.

Lobel bir grup nörobiliciyi mahkemede uzman tanık olarak listeledi. Hücre hapsinin beyin üzerindeki etkileri üzerine bir araştırma olmamasına rağmen, beynin insanın iyi olması için gereken sosyal etkileşimin önemini ve bu etkileşim ortadan kaybolduğunda oluşan zararı mahkemeye gösterebildiler.

Onun bilgisine göre bu, nörobilimin ilk defa hücre hapsi konulu bir davada kullanılması olarak da tarihe geçmişti. Bu düşünce yöntemi işe yaramış gibi göründü; çünkü Kaliforniya, uzatılmış hücre hapsinde bulunan binlerce mahkumu salarak davayı sonuçlandırdı.

Reklamı Kapat

Ama bu dava, aynı zamanda araştırmadaki Michael Zigmond’a hitap eden bir boşluğu da vurgulamış oldu. Yıllar boyunca çevresel zenginleştirmenin beyne etkisi üzerinde çalışmıştı. Bu dava ve gelecekteki potansiyel davalar ise, tam tersi üzerineydi: İzolasyonun beyin üzerindeki etkileri hakkında çalışıyorlardı.

Bunun sonunda Zigmond Jefferson Üniversitesi’nde bir nörobilimci olan ve Zigmond gibi Parkinson hastalığının ve çevresel zenginleştirmenin beyin üzerindeki etkilerini araştırmış Richard Smeyne'in de yardımını istedi. Symeyne, "Bu konuya hiç ilgim yoktu." diyor; ancak Zigmond'un, kendisinin "sosyal vicdanı" konumundaki bir kişi olduğunu da ekliyor:

Onun tutkusu cidden beni buna çeken şey oldu ve şimdi bunu yaparken, beraber çok zaman geçiriyoruz.

Bağışçıların toplanması, çeşitli nedenlerden dolayı zaman aldı. Yasal sektördeki organizasyonlar, fazlasıyla farelere dayalı araştırmalar olması sebebiyle araştırmalarını eleştirdi. Zigmond ve Smeyne de bunun analiz amacıyla insanların üstünde aşırı izolasyon testi yapılmasının veya beynini çıkarmanın etik problemlere yola açacağı gerekçesiyle gerekli olduğunu söyleyerek cevap verdi. Zigmond şöyle anlatıyor:

Aslında bana basitçe "İlgilenmiyoruz." dediler. Yaptığınız şey, hücre hapsinin koşullarıyla tamamen alakasız dediler. Siz laboratuvar hayvanları üstüne çalışıyorsunuz, bizse insanlar hakkında konuşuyoruz; arada hiçbir bağlantı yok dediler.

ABD'nin Ulusal Sağlık Enstitüsü (İng: "National Institute of Health") gibi araştırma kurumları da tekliflerini reddetti. Zigmond şöyle anlatıyor:

Reklamı Kapat

Tavırları, sormaya çalıştığınız sorular çok basitçe der gibi. Ve bizim cevabımız da; bak, şu an hapishanelerde bu uzun süreli izolasyonların anatomik ve biyokimyasal sonuçlarını söylenmesi gereken bir sürü kişi ve sistem var.

Araştırma şu 4 temel soruya dayanıyor:

  • İzolasyon hangi yollarla beyni etkiliyor?
  • Bu değişikliklerin ortaya çıkması için ne kadar zaman gerekiyor?
  • Yaş bu sonuçların şiddetini etkiliyor mu?
  • Geri döndürülebilir mi?

İki yıl önce Zigmond ve Smeyne ilk iki soruyu cevaplandırmak için tasarlanmış deneyler üstüne çalışmaya başladılar. Zenginleştirilmiş çevrede birkaç nesil fare yetiştirdiler, kafesleri etkileşime girmeleri için başka farelerle, oyuncaklarla ve başka beyin uyarıcı unsurlarla doldurdular. Sonra farelerin bir kısmını tek başlarına, oyuncaksız ve daha küçük kafeslere koydular. Bir ile üç ay arasında değişen sürelerden sonra iki taraftan da fareleri kurban ederek beyinlerini ve özellikle nöronlarını karşılaştırdılar.

Smeyne ve doktora öğrencilerinden birisi, bütün nöronları Sinirbilim Cemiyeti'nin yıllık toplantısından önce tek tek incelemeleriyle sonuçlanan acı verici bir süreç sonucunda çalışmayı tamamladı. O toplantı, Smeyne’in bulgularını paylaştığı yerdi: Farelerin beyinlerinin duyu ve motor bölümlerinde nöronlar 1 ayda %20 ve 3 ayda %25 kadar küçülmüştü.

Smeyne bu bulguların önemli olduklarını söyledi; çünkü bulgular, tek kişilik hücre hapsinin yasa ve mahkemelerin psikolojikten daha önemli bulduğu gerçek, fiziksel bir zarar verdiğini gösteriyordu. Şöyle diyor:

Eğer birisini hapse atar ve kollarının yüzde 20’sini alıp "Bu, seni burada tutmanın doğal bir sonucu" dersek, insanlar sinirlenecektir ve "Bunu yapamazsınız, bu işkence!" diyeceklerdir. Ama insanları bu duruma sokuyoruz ve nöronları, yani beynin yapısal bir parçası, %20 küçülüyor. Bunu dışarıdan göremesek de fiziksel bir hasar yaratıyoruz.

Bu küçülme, aynı zamanda nöronların etkili bir şekilde çalışabilme kapasitesine hasar verdiği için önemli. Smeyne şöyle anlatıyor:

Nöron, basitçe beynin bilgileri ileten hücreleridir. Yani bir hücre daha küçükse, komşularıyla iletişim kurma şansı azalır. Bunun gibi değişiklikler, Robert King ve tek kişilik hücre hapsinde uzun zaman geçiren diğer kişilerde görülen uzun süreli semptomlardan sorumlu olabilir.

Araştırmanın sonraki adımı bu değişikliklerin tersine döndürülüp döndürülemeyeceğini bulmak:

Biz bu nöronlarda kalıcı bir değişikliğe mi sebep oluyoruz, yoksa nöronların normal haline geri dönebilme yetisi var mı? Umarım, umarım kalıcı bir değişikliğe sebep olmuyoruzdur. Çünkü eğer durum öyle olsaydı, bu yaptığımızın fiziksel işkence olduğunu düşünürdüm.
Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 11
  • İnanılmaz 6
  • Grrr... *@$# 4
  • Tebrikler! 2
  • Bilim Budur! 2
  • Muhteşem! 1
  • Güldürdü 1
  • Umut Verici! 1
  • Üzücü! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: whyy.org | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/09/2021 13:33:51 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9647

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Deniz
Canlılık Cansızlık
Kafatası
Bilim İnsanları
Darwin
Tarih
Mikrobiyoloji
Lipit
Canlılık
Kitap
Cinsel Yönelim
Ribozim
Sosyal Medya
Epidemik
Savunma
Tehdit
Bilinç
Zaman
Tarım
Madde
Görüş
Hastalık Dağılımı
Hareket
Köpek
Genel Görelilik
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın