Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Taşıdığımız Neandertal DNA'sı, Fiziksel Görünüşümüzü Etkilemiyor Olabilir!

Eğer Çillerinizin, Kızıl Saçlarınızın ve Hatta Uyku Bozukluklarınızın Neandertal Genlerinizden Size Miras Kaldığını Düşünüyorsanız, Yanılıyor Olabilirsiniz.

Taşıdığımız Neandertal DNA'sı, Fiziksel Görünüşümüzü Etkilemiyor Olabilir!
İzlandalıların kızıl saçları ve çilleri Neandertal atalarından kalmamış olabilir.
Pixabay
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Science Magazine isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu haber 6 ay öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Eğer çillerinizin, kızıl saçlarınızın ve hatta uyku bozukluklarınızın aile ağacınızdaki Neandertal'den size kaldığını düşünüyorsanız, yanılıyor olabilirsiniz. Neredeyse dünyadaki her insan genomlarında bir miktar Neandertal izi barındırıyor. Fakat onbinlerce İzlandalı genomu üzerinde yapılan çalışma, genomlarımızdaki Neandertal mirasının fiziksel özelliklerimiz veya hastalık eğilimlerimiz üzerinde çok az ,belki de hiç etkisinin bulunmadığını gösteriyor.

Paleogenetikçiler yaklaşık 10 yıl önce çoğu Avrupalı ve Asyalının %1 ila %2 oranında Neandertal DNA'sı taşıdığını keşfettiler. Ayrıca Melanezyalıların ve Avustralya Aborijinlerinin buna ek olarak %3 ila %6 oranlarında, Asya'da yaklaşık 50 bin ila 200 bin yıl öncesinde yaşamış olan Denisovanlardan miras aldıkları DNA'yı taşıdıkları keşfedildi.

Daha sonraki dönemlerde yapılan birçok çalışma, antik insan türlerinden gelen bu gen varyantlarının günümüz insanlarındaki depresyon, kan pıhtılaşması, diyabet ve diğer rahatsızlıklara yakalanma risklerini artırdıklarını gösterdi. Bunun yanında, biyobankalardaki genom ve sağlık verileri ile medikal veritabanlarının taranması yoluyla yapılan çalışmalar bu arkaik DNA'ların, kafatası şekillerinde değişikliğe sabep olduğunu, bağışıklık sistemimizi güçlendirdiğini, göz ve saç rengimize ve güneşe hassasiyetmize etki ettiğini gösteriyordu.

Yaşayan İzlandalılardaki arkaik DNA'ları inceleyen yeni çalışma ise önceki çalışmaların birçoğuna meydan okur nitelikte. Danimarka'daki Aarhus Üniversitesinden araştırıcılar, İzlanda'daki deCODE Genetics veritabanındaki 27,566 İzlandalıya ait genomları tarayıp, bilinmeyen arkaik gen varyantlarını aradılar. Sonuç olarak 56,000 ila 112,000 potansiyel arkaik gen varyantı katoalogladılar.

Bulgularından biri ise tespit ettikleri arkaik DNA'nın %84,5'nin Neandertallerden gelirken, %3.3'ünün Denisovanlardan ve %12.2'sinin ise bilinmeyen kaynaklardan geldiğiydi.

Daha sonra araştırıcılar, 271 fenotipik özelliğin Neandertal ve Denisovan DNA'sı ile ilişkisini araştırdılar. Önceki diğer çalışmaların aksine, ekip incelemelerinde tüm genomları kullandılar, bu da modern insan genlerinin de bu özellikleri etkileyip etkilemediğini görmelerine olanak sağladı. Sonuçları ise çoğu özelliğin modern insan gen varyantlarıyla açıklanabildiği oldu. Yayınladıkları makalede, sahip oldukları arkaik DNA'nın sadece 5 özelliği etkilediğini gösterdiler. Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsünden araştırmanın baş yazarı biyoinformatikçi Laurits Skov, arkaik varyantlardan birini taşıyan erkeklerin prostat kanserine yakalanma risklerinin azaldığını, iki diğer varyantı taşıyan hem kadınların hem de erkeklerin boylarının daha kısa olduğu ve artan seviyede kan pıhtılaşmasına sahip olduklarını gördüklerini belirtiyor.

Daha önce yapılan araştırmaların aksine, araştırıcılar, arkaik DNA ile çiller, saç rengi, göz rengi ve Crohn hastalığı ve lupus gibi otoimün hastalıkları arasında önemli seviyede ilişki olmadığını gösterdiler. Sonuç olarak, Neandertal DNA'sı sadece birçok genin etkileşim içerisinde olduğu komplike özellikler üzerinde küçük bir etkiye sahiplerdi. (Bunun yanında, araştırma ekibi, kafatası şekli ya da bağışıklık foksiyonu gibi Neandertal etkisinin güçlü kanıtlarla desteklendiği özellikleri incelemediler.)

Princeton Üniversitesinden popülasyon genetikçi Joshua Akey, İzlandalılarda Denisovan DNA'sı bulunmasının etkileyici olduğunu söylemekte. Ayrıca, bu kanıtın Denisovanların İzlanda'da yaşamış olduğu anlamına gelmediğini, bu genlerin günümüz İzlandalıları henüz adaya ulaşmadan önce Denisovanlarla çiftleşen Neandertallerden veya modern insanlardan bu grubun atalarına geçtiğini gösteriyor olduğunu belirtiyor. Genomumuzun çoğu modern olduğu için Neandertal genlerinin görece az etkiye sahip olmasının da çok şaşırtıcı olmadığını ekliyor.

Bilgisayarlı biyolog Janet Kelso ise Akey'e katılmanın yanı sıra, Neandertal genlerinin diğer popülasyonlarda farklı etkiye sahip olabileceğini de göz ardı etmemek gerektiğini düşünüyor.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

deCODE'un yönetim kurulu başkanı genetikçi Kári Stefánsson, "Şimdilik, Neandertal DNA'sının önceki çalışmaların iddia ettiğinin aksine çok fazla etkiye sahip olmadıklarını kabul etmemiz gerekiyor." diyor. Bunun yanında ise bu konunun üzerine daha çok gitmeyi plandıklarını, Neandertal ve Denisovan genlerinin ekspresyonları üzerine, deCODE veri tabanındaki İzlandalılardaki 5000'den fazla proteini inceleyerek çalışacaklarını belirtiyor.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Bilim Budur! 10
  • Tebrikler! 8
  • Muhteşem! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • İnanılmaz 2
  • Umut Verici! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Magazine | Arşiv Bağlantısı
  • L. Skov, et al. (2020). The Nature Of Neanderthal Introgression Revealed By 27,566 Icelandic Genomes. Nature. | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/10/2020 19:29:40 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8590

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
İspat
Erkek
Endokrin Sistemi Hastalıkları
Çocuk
Stephen Hawking
Hastalık Kataloğu
Hafıza
Balina
Ara Geçiş Türleri
Sürüngen
Evrim Ağacı Duyurusu
Toplumsal Cinsiyet
Safsata
Kuyrukluyıldız
Sinaps
Bebek Doğumu
Samanyolu Galaksisi
Doğum
Kedi
Hamilelik
Hücre
Kanser
Evrim Ağacı
Abd
Evrimsel Psikoloji
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Okul, hayata hazırlık olmamalı. Okul, hayat olmalı.”
Elbert Hubbard
Geri Bildirim Gönder