Gece Modu

Bu yazı, Science Daily isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu haber 5 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Yıllarca bilim insanları, hayvanların zekasının belirlenmesinde beyin büyüklüğünün vücut büyüklüğüne oranını kullandı. Örneğin, kütle ve hacim büyüklüğü olarak insan beyni hayvanlar alemindeki en büyük beyin olmamasına rağmen, ortalama vücut ağırlığımız göz önüne alındığında beynimiz sıra dışı bir biçimde büyük kalmaktadır.

Kaliforniya Üniversitesi, Konstanz Üniversitesi ve Max Planck Ornitoloji Enstitüsü'ndeki bir grup bilim insanının alışmasına göre; hayvanlara ait iki karakter arasındaki ilişki, farklı hayvanlarda farklı evrimsel mekanizmalar tarafından şekillendirilmiştir. Bilim insanları beyin büyüklüğünü etkileyen en önemli faktörün beyin büyüklüğü üzerindeki evrimsel baskıdan ziyade, vücut büyüklüğü üzerindeki evrimsel baskı olduğunu bulmuşlardır.

Örneğin, yarasaların evrimsel sürecinde, vücut büyüklüğü beyin büyüklüğüne nazaran daha hızlı küçülerek beyin-vücut büyüklüğü oranını artmıştır. Sonuç olarak, küçük yarasalar çetinleşen çevre koşullarıyla beyin gücünü kullanarak baş edebilmek için, manevraya dayalı uçuş kabiliyetleriyle evrimleşmeye daha yatkınlaşmışlardır.

Bu, beyin-vücut büyüklüğü orantısının zeka seviyesini belirlemede net bir veri olarak kullanılamayacağını gösterir. Bu çalışma, Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayınlandı. Baş yazar Kaliforniya Üniversitesi Antropoloji Bölümü ile aynı üniversitenin Genetik, Evrim ve Çevre Bölümü'nde görev yapan Dr. Jeroen Smaers şunları söyledi: 

Zeka seviyesini belirlerken beyin-vücut oranını bir ölçü olarak kullandığımızda, varsayımımız bu ölçüyü belirlememizde beyin büyüklüğündeki değişimlerin öncü etki olduğuydu. Fakat şu an, beyin ve vücut büyüklüğü arasındaki ilişkinin düşündüğümüzden daha kompleks olduğunu gördük. Sanılanın aksine, beyin ve vücut büyüklüğündeki değişimler birbirlerinden bağımsız olarak meydana gelir. Bu değişimler farklı hayvan gruplarında farklıdır.

Kaliforniya Üniversitesi'ndeki araştırmacılar, en son nesli tükenmiş yarasa, karnivor ve primatlardan yüzlerce fosil toplayarak her tür için beyin ve vücut büyüklüğü evrimindeki değişimleri tablo haline getirdiler. Yarasaların aksine, milyonlarca yıl boyunca çoğu hayvan vücut büyüklüğünü beyin büyüklüğüne nazaran daha fazla arttırdı. 

Primat soylarında, beyin büyüklüğündeki küçülme, vücut büyüklüğündeki küçülmeyi marjinal bir şekilde geride bırakmıştır. Karnivorların evrimi de daha farklı bir hal aldı. Bu evrim, beyin büyüklüğü ve bilinç seçilimden daha çok vücut büyüklüğündeki değişiliklerle ilişkilidir. 

Farklılıklar göz önüne alındığında, bilim adamları zekasal seçilimin en önemli göstergesi olan beyin-vücut büyüklüğü oranının kalıtsal olarak, aslında daha önemli bir etki olan vücut büyüklüğünü gölgelediğini farkına vardılar.

Teşekkür: Bu yazıyı çeviren Erdem Yılmaz'a teşekkür ederiz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 1
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Çeviri Kaynağı: Science Daily
  • J. B. Smaers, et al. (2012). Comparative Analyses Of Evolutionary Rates Reveal Different Pathways To Encephalization In Bats, Carnivorans, And Primates. PNAS, sf: 18006-18011.

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 10/12/2019 06:41:50 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2786

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Özgürlüğün ne olduğunu bilmeyenler, onu talep edemezler.”
Johann Schubert
Geri Bildirim Gönder