Taşıdığı Zehirin Ne kadar Etkili Olduğunu Bilen Yılanın Davranışları

Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Vücutlarında zehir taşıyan kara kurbağaları (İng. toad) ile beslenen yılanlar, diyetlerinin neticesinde zehirli hale gelmektedir ve görüldüğü kadarıyla yılanlar bunun farkındadır.

Bazı yılan türleri yapılarının bir parçası olarak vücutlarında başka canlılar için zehirli olan maddeler üretir, ancak bazı yılanların böyle bir yeteneği yoktur.  Normalde vücudunda zehir taşımayan Japon Kaplanı çim yılanı (Rhabdoptis tigrinus) türü, avladıkları canlıların sahip oldukları zehirleri vücudunda barındırabilen, mücadele edilmesi çok zor bir yılan türü olarak karşımızda durmaktadır.

Bu türün yılanlarının erişkinlik boyu çoğunlukla 1 metreden daha kısa olduğu için sürüngenlerle beslenen memeli ve yırtıcı kuşlar için hedef türlerden biri olmaktadır. Ancak bu türün yılanlarının diyetinde yer alan ve zehir kesesi taşıyan kara kurbağaları sayesinde, yılanlar avladıkları kara kurbağalarının sahip olduğu zehiri boyun bölgelerinde yer alan özelleşmiş bir yapı (nuchal gland) sayesinde kendi vücutlarına aktarabilmektedir.

Bu türün yılanları olası bir tehdit sezinlediklerinde, karakteristik olarak boyun bölgelerini ortaya çıkaracak şekilde kamburlaşma gösterirler. Bu kamburlaşma davranışı ile boyun bölgesi avcının kavrayışına uygun hale geliyor olsa da, yılanlar boyun bölgelerinde dışarıdan aldıkları zehiri taşıdıkları için bu pozisyonu bilerek almaktadır. Bu durumda yılanı kavrayan avcı, boyun bölgesini ısırmasıyla beraber zehire maruz kalmış olacaktır.

Ancak tüm çim yılanları (Keelback (biyo.)) benzer davranış göstermemektedir. Karakurbağalarının az olduğu ya da hiç olmadığı bölgelerde yaşayan çim yılanlarında kamburlaşma davranışı göstermek yerine, saklanma davranışı yaygındır. Buradan hareketle, çim yılanlarının avlarının zehir taşıdıklarını anladıkları görülmektedir.

Kyoto Üniversitesi (Japonya) üyesi Akira Mori ve Tenessee Üniversitesi (Knoxville, ABD) üyesi Gordon Burghardt, yapmış oldukları çalışmalarında Japon Kaplan yılanının yavrularını kara kurbağasının çok ve az olduğu Japonya’ya ait olan adacıklarda yetiştirmişlerdir. Çalışma kapsamında yetiştirilen yılanların diyetleri zehir taşıyan ve zehir taşımayan kara kurbağaları içermeleri yönünden kontrole tabi tutulmuştur. Kara kurbağası bulunmayan adalarda yetiştirilen yılanlara, zehir keseli kara kurbağaları yedirildikten sonra bu yılanlar tehdit anında kaçmak yerine boyunlarını ortaya çıkaracak şekilde kamburlaşma davranışı göstermiştir.     

 

Kendini Bilmek

Yapmış oldukları çalışmadaki bu sıradışı gözlem konusunda araştırmacılardan Gordon Burghardt düşüncelerini şu sözlerle ifade etmiştir:

Bildiğimiz kadarıyla, karada yaşayan omurgalı türlerinde avladıkları hayvanların hangilerinin zehirli olduğunu ve dahası kendilerinin ne zaman zehirli olduğunu bilerek hareket eden tek tür budur. Yılanlar gibi, doğada zehir barındıran canlılarla beslenen birçok farklı tür mevcuttur, ancak şimdiye kadar, diyete bağlı davranış değiştiren bir türe rastlanmamıştır. Zehirli Dart kurbağalarında kendilerini avcılardan koruyan toksik bir yapının olduğu biliniyor olsa da, toksin varlığı ve yokluğuna bağlı bu kurbağalarda bir davranış değişikliği görülmemiştir.

Çalışma hakkında Utah Eyalet Üniversitesi (Logan, ABD) öğretim üyesi Alan Savitzky şu yorumlarda bulunmuştur:

Araştırmacıların yapmış olduğu dikkat çekici çalışma, sadece aynı tür yılanın iki popülasyonu arasındaki farkları göstermekle kalmamış, daha önce zehir keseli kara kurbağası yememiş olan popülasyona zehir keseli kara kurbağası yedirilmesi suretiyle kimyasal olarak korunma davranışı gösterdiklerini de ortaya koymuştur.

Söz konusu yılanların nasıl olup da bu durumun farkında oldukları cevaplanması gereken bir başka sorudur. Yılanlar bilinmeyen bir mekanizma ile boyun bölgelerindeki zehir miktarını tespit ediyor olabilir ya da belki de sindirim sisteminde yer alan mikrofloranın vücutlarına aldıkları zehire verdikleri tepkiler ile boyunlarındaki zehirin etkinliği hakkında bilgi sahibi oluyor olabilir.  


Yazan: Mary E. Bates

Kaynaklar ve İleri Okuma:

  1. Bu yazı New Scientist sitesinden çevrilmiştir. 
  2. http://dx.doi.org/10.1037/com0000075
  3. Ana Görsel: Pinterest

Çeşitlilik (Varyasyonlar) ve Evrim: Çeşitlilik, Evrimsel Değişimin Bir İzdüşümüdür!

Isaac Asimov'dan Carl Sagan'a Mektuplar

Yazar

Ali Aslan

Ali Aslan

Yazar

Katkı Sağlayanlar

İnanç Baral
İnanç Baral
Editör
Konuyla Alakalı İçerikler
  • Anasayfa
  • Gece Modu

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim