Taşıdığı Zehirin Ne kadar Etkili Olduğunu Bilen Yılanın Davranışları

Taşıdığı Zehirin Ne kadar Etkili Olduğunu Bilen Yılanın Davranışları
İnanç Baral Editör İnanç Baral  AyşegülŞenyiğit Özdil 2. Editör Ayşegül Şenyiğit Özdil
3 dakika
30,736 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Bazı yılan türleri, evrimsel süreçte edinilmiş özelliklerinin bir parçası olarak vücutlarında başka canlılar için zehirli olan maddeler üretirler; ancak her yılan bunu yapamaz. 

Normalde vücudunda zehir taşımayan Japon Kaplanı çim yılanı (Rhabdoptis tigrinus) türü, avladıkları canlıların sahip oldukları zehirleri vücudunda barındırabilen, mücadele edilmesi çok zor bir yılan türüdür. Sürüngenlerle beslenen memeliler ve yırtıcı kuşlar, erişkinlerinin boyu 1 metreyi genelde geçmeyen Japon Kaplanı çim yılanlarını sıklıkla avlarlar.

Ancak bu yılanlar, doğal olarak tükettikleri ve bir zehir kesesine sahip olan kara kurbağaları nedeniyle çok ilginç bir evrimsel adaptasyon geçirmişlerdir: Bu yılanlar, avladıkları kara kurbağalarının sahip olduğu zehri, boyun bölgelerinde yer alan özelleşmiş bir yapı (İng: nuchal gland) sayesinde kendi vücutlarına aktarabilmektedir!

Bu türün yılanları olası bir tehdit sezinlediklerinde, karakteristik olarak boyun bölgelerini ortaya çıkaracak şekilde kamburlaşırlar. Bu sizi şaşırtabilir; çünkü bir yılan için boyundan alınan darbe ölümcül olabilecektir; dahası, boyunlarını ileri sürmek avcılar için kolayca kavranabilecek bir yüzey yaratmaktadır. Ancak yılanlar bu pozisyonu bilerek alırlar: Boyunlarında zehir taşıdıklarını bilirler! Bu durumda yılanı kavrayan avcı, boyun bölgesini ısırmasıyla beraber zehre maruz kalmış olur ve bu nedenle yılanı hızla bırakır (veya ölür).

Reklamı Kapat

Bunu "bildikleri" sonucuna nasıl varabiliriz? Diğer çim yılanı türlerine bakarak! Her çim yılanında bu davranışı görmemekteyiz. Kara kurbağalarının az olduğu ya da hiç olmadığı bölgelerde yaşayan çim yılanları, kamburlaşma davranışı göstermek yerine, saklanma davranışını seçmektedir. Buradan hareketle, çim yılanlarının avlarının zehir taşıdıklarını anladıkları görülmektedir.

Bu, deneysel olarak da doğrulanmıştır: Japonya'daki Kyoto Üniversitesi'nden Akira Mori ve Knoxville'deki Tenessee Üniversitesi'nden Gordon Burghardt, yapmış oldukları çalışmalarında Japon Kaplan yılanının yavrularını, kara kurbağasının çok ve az olduğu Japonya’ya ait olan adacıklarda yetiştirmişlerdir. Çalışma kapsamında yetiştirilen yılanların diyetleri zehir taşıyan ve zehir taşımayan kara kurbağaları içermeleri yönünden kontrole tabi tutulmuştur. Kara kurbağası bulunmayan adalarda yetiştirilen yılanlara, zehir keseli kara kurbağaları yedirildikten sonra bu yılanlar tehdit anında kaçmak yerine boyunlarını ortaya çıkaracak şekilde kamburlaşma davranışı göstermiştir.    

Kendini Bil!

Yapmış oldukları çalışmadaki bu sıradışı gözlem konusunda araştırmacılardan Gordon Burghardt düşüncelerini şu sözlerle ifade etmiştir:

Bildiğimiz kadarıyla, karada yaşayan omurgalı türlerinde avladıkları hayvanların hangilerinin zehirli olduğunu ve dahası kendilerinin ne zaman zehirli olduğunu bilerek hareket eden tek tür budur. Doğada, zehir barındıran canlılarla beslenen, yılanlar gibi birçok farklı tür mevcuttur; ancak şimdiye kadar diyete bağlı davranış değiştiren bir türe rastlanmamıştır. Zehirli Dart kurbağalarında kendilerini avcılardan koruyan toksik bir yapının olduğu biliniyor olsa da, toksin varlığı ve yokluğuna bağlı bu kurbağalarda bir davranış değişikliği görülmemiştir.

Çalışma hakkında Utah Eyalet Üniversitesi (Logan, ABD) öğretim üyesi Alan Savitzky şu yorumlarda bulunmuştur:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Araştırmacıların yapmış olduğu dikkat çekici çalışma, sadece aynı tür yılanın iki popülasyonu arasındaki farkları göstermekle kalmamış, daha önce zehir keseli kara kurbağası yememiş olan popülasyona zehir keseli kara kurbağası yedirilmesi suretiyle kimyasal olarak korunma davranışı gösterdiklerini de ortaya koymuştur.

Söz konusu yılanların nasıl olup da bu durumun farkında oldukları cevaplanması gereken bir başka sorudur. Yılanlar bilinmeyen bir mekanizma ile boyun bölgelerindeki zehir miktarını tespit ediyor olabilir ya da belki de sindirim sisteminde yer alan mikrofloranın vücutlarına aldıkları zehire verdikleri tepkiler ile boyunlarındaki zehirin etkinliği hakkında bilgi sahibi oluyor olabilir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İnanılmaz 21
  • Tebrikler! 14
  • Muhteşem! 8
  • Bilim Budur! 8
  • Merak Uyandırıcı! 6
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Güldürdü 2
  • Umut Verici! 2
  • Üzücü! 2
  • Korkutucu! 2
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: New Scientist | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/07/2021 23:04:06 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3205

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Canlı
Sinek
Atmosfer
Normal Doğum
Genom
Kuantum Fiziği
Maskeler
Küresel Isınma
Maske Takmak
İklim Değişimi
Vaka
Bilgisayar
İklim
Teori
Diş Gelişimi
Albert Einstein
Cinsel Seçilim
Konuşma
Sosyal Medya
Türkiye
Öğrenme
İnsan Sağlığı
Gaz
Anksiyete
Genel Halk
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın