Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Süt Dişlerinden Kök Hücre Elde Etmek Mümkün mü? Bu Dişler Saklanmalı mı?

Süt Dişlerinden Kök Hücre Elde Etmek Mümkün mü? Bu Dişler Saklanmalı mı? AMDG
5 dakika
45,101
Tüm Reklamları Kapat

İddia

Çocuğunuzun çıkardığı ilk dişi atmayın! 2003 yılında yapılan ve tekrardan incelenmeye başlanan bir araştırmada, çocuğun saklanan süt dişinin ileride hayatını kurtarabileceğini gösterdi. İlk dişte yer alan kök hücreler sayesinde tedavi ancak kök hücre ile mümkün olan hastalıklara çare oluyor.

Gerçek mi?

Karışık
Karışık
İçeriği paylaşan oluşumlardan birisi: "Gönül Sofrası Rahmet Pınarı"
İçeriği paylaşan oluşumlardan birisi: "Gönül Sofrası Rahmet Pınarı"
Ezgi Çetinkaya (Evrim Ağacı Okur Paylaşım Grubu)

Gerçek Taraflar

Süt dişlerinden kök hücre elde etmenin mümkün olduğu doğrudur. Ayrıca bu kök hücrelerin bazı hastalıkların tedavisinin nadir yöntemlerinden biri olma potansiyeli olduğu doğrudur. Ek olarak, kök hücrelerin süt dişlerinde bulunduğunu tespit eden ilk araştırmanın 2003 tarihinde yayımlandığı da doğrudur.

Sahte Taraflar

Bir çocuğun düşen "ilk diş"inin herhangi bir özelliği yoktur; bütün süt dişleri aynı özelliktedir. Ayrıca çocuğunuzun süt dişlerinden alınabilecek kök hücreleri güvenli bir şekilde saklamanızın tek yolu, "süt dişi bankası" adı verilen kök hücre merkezlerinde kriyojenik yöntemlerle saklamaktır. Yani süt dişlerini evinizdeki bir kâse veya peçete içinde saklamanızın herhangi bir anlamı yoktur - bu şekilde saklanan dişlerde kök hücreler kısa bir süre içinde ölecektir ve işlevsiz hale gelecektir.

Tüm Reklamları Kapat

İddianın Kökeni

Bu iddia, çeşitli Facebook grupları tarafından, akademik çalışmaların profesyonel bir gözle okunmaması ve kulaktan dolma bilgilerin dikkatlice analiz edilmeksizin paylaşılması sonucunda yayılmıştır.

Bilgiler

Dişin diş pulpası adı verilen kısmında genç kök hücreler bulunmaktadır. Diş pulpası, dişin kök ve boyun kısmında bulunan ve damarlar ile sinirleri barındıran canlı kısmıdır. Aşağıda dişin kısımları görülmektedir:

Tüm Reklamları Kapat

Dişin Kısımları
Dişin Kısımları
Vikipedi

Kök hücreler, kendilerini süresiz olarak yenilemeyi sürdürebilen ve birçok diğer hücreye dönüşebilen; yani bir diğer deyişle diğer hücrelerin "kaynağı" olan hücrelerdir. Bu hücreler, tıbbi araştırmaların en gözde konularından birisidirler; öyle ki, diyabetten kansere, Alzheimer'dan kalp hastalıklarına kadar birçok hastalığın tedavisinde kök hücrelerle ilgili çalışmalar sürdürülmektedir.

Kök hücreleri iki büyük kategoriye ayırmak mümkündür: embriyonik kök hücreler ve yetişkin kök hücreleri. Bunlardan ilki yalnızca ana rahmindeki embriyo evresinde bulunur. İkincisi ise doğumdan sonra vücudun birçok bölgesinde bulunur. Bu bölgeler arasında kemik iliği, göbek bağındaki kan hücreleri, yağ hücreleri ve 2003 senesinde Proceedings of National Academy of Sciences dergisinde ilk olarak ilan edildiği üzere, süt dişleri bulunmaktadır. Süt dişlerindeki kök hücrelerin, diğer kök hücrelere göre bazı farklılıkları da bulunmaktadır. Araştırmacılar bunu şöyle anlatıyor:

Süt dişlerinden elde edilen kök hücreler çok uzun ömürlü, kültür içinde çok hızlı şekilde çoğaltılabiliyor ve eğer laboratuvar şartlarında doğru şekilde kullanılırlarsa özelleşmiş dentin, kemik ve nöral hücre üretimi yapabilmeleri mümkün. Eğer ilerleyen araştırmalar bu bulguları doğrularsa, diş hasarlarını tedavi etmenin, kemik yenilenmesini tetiklemenin ve sinir hastalıklarını veya sinir hasarlarını tedavi etmenin kolay bir yolu bulunmuş olabilir.

Dişleri Saklamalı mı?

Çocuklarınızın süt dişlerini öylece bir bardağın içine koyup veya peçeteyle sarıp sarmalayarak saklamanız mümkün değil. Çünkü süt dişleri döküldükten kısa bir süre sonra içindeki kök hücreler de ölecek ve kullanılamaz hale gelecektir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bunun için yurtdışında süt dişi bankaları (veya genel olarak kök hücre bankaları) bulunmaktadır. Bu bankalarda dişler, kriyojenik sıvılar içerisinde güvenle saklanmaktadır ve ilerleyen dönemde ihtiyaç olursa bu dişler çözülerek içindeki kök hücrelerden faydalanmak mümkün olmaktadır. Ancak bu ucuz bir işlem değildir: Store-A-Tooth firması, 2018 itibariyle her bir diş için 1749 Amerikan Doları (USD, $) ve her yıl 120$ para talep etmektedir. The Tooth Bank firması diş başına 475$ ve yıllık 115$ ücretle çalışmaktadır. StemSave firması ise diş başına 630$ ücret ve yıllık 120$ saklama masrafı talep etmektedir.

Türkiye'de de bunu yapan birkaç kök hücre bankası mevcuttur. Bunların en öne çıkanı GENKORD firmasıdır. Firmanın fiyat tarifesi internet sitelerinde belirtilmemiş olsa da, Hizmetler sayfasında hem ön ödeme, hem de 1, 5, 10, 15 yıllık ödeme paketleri olduğu vurgulanmaktadır. Ayrıca sitede bu kök hücrelerin hangi hastalıkların tedavisinde kullanılabileceğine dair detaylı bir liste de bulunmaktadır. Diş Bankası ise bu hizmeti veren bir diğer firmadır ve yine tarife bilgisine yer verilmemiştir.

Kök Hücreler Hangi Hastalıklarda Kullanılabilir?

Kök hücreler birçok hastalıkta potansiyel olarak kullanılabilecek olsa da, her hastalıkta aynı derecede umut vaadetmiyor. Clinical Trials sitesinde 2016 yılında yayımlanan bir listeye göre, kök hücreler çok büyük oranda kas, kemik ve kıkırdak hastalıkları için umut vaadediyor.

Daha önemlisi, kişilerin kendi kök hücrelerinden üretilen yeni hücreler, savunma sistemi tepkisini en aza indirmek açısından çok önemli olduğu için, gerektiği zaman kök hücrelerin erişilebilir olması çok büyük öneme sahip. Buna bağlı olarak bu hücreler, bağışıklık sistemi hastalıkları için de potansiyel bir öneme sahip - ne var ki bu alandaki etkisi, kas, kemik ve kıkırdak hastalıklarına göre çok daha düşük.

Kök hücreler üzerinde yapılan araştırmalar, kalp ve kan hastalıklarından organ nakli araştırmalarına, solunum yolları hastalıklarından vasküler hastalıklara, kansere, cilt hastalıklarına kadar birçok hastalığa odaklanıyor. Ne yazık ki bu alanlardaki çalışmaların aktif çözümlere dönüşebilmesi için halen uzun bir yol bulunuyor.

Tüm Reklamları Kapat

Süt Dişi Kök Hücreleri Umut Vaadediyor mu?

Hem evet, hem hayır.

Evet, çünkü kök hücre tedavisinin birçok hastalıkta kilit rol oynayacağında uzmanlar hemfikir gibi gözüküyor. Bu alanda yapılan her atılım, bizi birçok hastalığın nihai tedavisine bir adım daha yaklaştırıyor.

Ancak aynı zamanda hayır, çünkü bu konuda heyecanlanıp kök hücre bankalarına sarılmak için biraz erken. Az önce de izah ettiğimiz gibi, bu potansiyelin ne derecede ürüne dönüşeceğini kestirmek için halen çok erken.

Dolayısıyla eğer ki genetik veya aile geçmişi gibi nedenlerle kritik bir hastalığın, hele ki kök hücre tedavisine ihtiyaç duyan bir hastalığın (özellikle de diş ve kemik hastalıklarının) çocuğunuzda görüleceğini düşünüyorsanız, bu yöntem üzerinde durabilirsiniz. Ancak özel bir gerekçe yoksa, şu etapta süt dişlerinden kök hücreler elde etmek amacıyla bu dişleri saklamanın pek bir anlamı yok gibi gözüküyor. Hele ki benzer kök hücrelerin vücudun diğer bölgelerinden de üretilebileceği düşünülecek olursa...

Tabii ki bu konularda hekiminize danışmak ve onun yönlendirmesi ışığında karar almak en önemli nokta. Eğer bir hekim bu tarz bir bankanın kullanılmasının faydalı olacağını düşünüyorsa, bu adımı ciddi olarak değerlendirmenizde fayda var.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
29
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İçerikle İlgili Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 14
  • Merak Uyandırıcı! 6
  • Umut Verici! 4
  • Muhteşem! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • İnanılmaz 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 02/03/2024 02:53:17 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7418

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Astronomi
Ara Tür
Yağ
Elementler
Pediatri
Genom
Sayı
Kartal
Tercih
Kafatası
Kuş
Akciğer
Mikrobiyota
Sinirbilim
Yumurta
Eczacılık
Kozmoloji
Gaz
Bebek
Teyit
Müfredat
Plastik
İyi
Nötron Yıldızı
Kilo
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Uzayda
Uzayda "Aşağı" Yön Ne Tarafta?
Hediye Almanın Gerçek Amacı Gerdek mi?!
Hediye Almanın Gerçek Amacı Gerdek mi?!
Ay'daki Bayrağı Teleskopla Görebilir miyiz?
Ay'daki Bayrağı Teleskopla Görebilir miyiz?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı. Süt Dişlerinden Kök Hücre Elde Etmek Mümkün mü? Bu Dişler Saklanmalı mı?. (8 Ekim 2018). Alındığı Tarih: 2 Mart 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/7418
Bakırcı, Ç. M. (2018, October 08). Süt Dişlerinden Kök Hücre Elde Etmek Mümkün mü? Bu Dişler Saklanmalı mı?. Evrim Ağacı. Retrieved March 02, 2024. from https://evrimagaci.org/s/7418
Ç. M. Bakırcı. “Süt Dişlerinden Kök Hücre Elde Etmek Mümkün mü? Bu Dişler Saklanmalı mı?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 08 Oct. 2018, https://evrimagaci.org/s/7418.
Bakırcı, Çağrı Mert. “Süt Dişlerinden Kök Hücre Elde Etmek Mümkün mü? Bu Dişler Saklanmalı mı?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, October 08, 2018. https://evrimagaci.org/s/7418.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close