Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Stratejik Düşünmenin Bir Numaralı İlkesi: Geleceğe Bakın ama Geçmişe Yönelik Akıl Yürütün!

Stratejik Düşünmenin Bir Numaralı İlkesi: Geleceğe Bakın ama Geçmişe Yönelik Akıl Yürütün! Pixabay
5 dakika
4,844
Evrim Ağacı Akademi: Oyun Teorisi Yazı Dizisi

Bu yazı, Oyun Teorisi yazı dizisinin 11. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Oyun Teorisi - 1: Oyunlar ve Oyunların Modellenmesi" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Podcast
7:50
İrem Öznur Kılıç
Seslendiren
Bionluk Logo sponsorluğunda seslendirildi.
48
  • İndir
  • Dış Sitelerde Paylaş
Tüm Reklamları Kapat

Oyun teorisinin temel ilkelerinden birisi, "ileriye bakmamız ve geriye doğru akıl yürütmemiz" önerisinde bulunan ilkedir.

Bu, temel bağlamda bir hamle yapmadan önce sizin ve rakiplerinizin yapabileceği bütün hamleleri bu hamlelerin yol açabileceği sonuçlarla beraber düşünmeniz gerektiği anlamına gelir. Bu değerlendirmenin ardından her potansiyel sonucun her bir oyuncu için ne kadar arzu edilir olduğuna bağlı olarak diğer oyuncuların hamlelerini tahmin edebilir ve kendi yapacağınız hamleyi belirleyebilirsiniz.

Makalemizde bu ilkenin nasıl çalıştığını görecek ve bu ilkeyi daha akıllıca kararlar alabilmek amacıyla nasıl uygulayabileceğinizi göreceksiniz.

Tüm Reklamları Kapat

Örnek: Reklam Vermeli mi, Vermemeli mi?

Şu senaryoyu hayal edelim:

  • MegaCorp, şu anda belirli bir tür yüksek kaliteli endüstriyel lazer satan tek şirkettir.
  • Startupo, şu anda MegaCorp tarafından domine edilen pazara girmeyi düşünen yeni bir şirkettir.
  • MegaCorp, Startupo'nun bu pazara girmesini engellemek amacıyla karını önemli ölçüde azaltarak yüksek maliyetli bir reklam kampanyası yürütebilir.
  • Startupo daha küçük ve daha esnek bir şirkettir; pazara girip girmemeye karar vermeden önce MegaCorp'un reklam kampanyasını yürütüp yürütmeyeceğini bekleme lüksü vardır.

Bu çerçevede her şirketin iki olası hamlesi vardır: MegaCorp reklamları yayınlayabilir veya yayınlamayabilir, Startupo pazara girebilir veya girmeyebilir.

Bu, bu senaryo kapsamında her biri oyuncular tarafından farklı şekilde sıralanan 4 olası sonuç olduğu anlamına gelir; 1 en çok arzu edilen sonuç ve 4 en az arzu edilen sonuçtur:

Megacorp'un sonuç sıralaması:

Tüm Reklamları Kapat

  1. Reklam yok, Startupo pazara girmiyor.
  2. Reklam var, Startupo pazara girmiyor.
  3. Reklam yok, Startupo pazara giriyor.
  4. Reklam var, Startupo pazara giriyor.

Startupo'nun sonuç sıralaması:

  1. Reklam yok, pazara giriş var.
  2. Reklam var, pazara giriş yok.
  3. Reklam yok, pazara giriş yok.
  4. Reklam var ve pazara giriş var.

Bu bilgiler ışığında bu senaryodaki tüm olası hamleleri ve sonuçları gösteren oyun ağacına ulaşırız:

Görselde "M" Megacorp, "S" Startupo şirketlerini, terminal nodlardaki numaralar ise ilgili sonucun Megacorp ve Startupo için arzulanabilirlik değerlerini temsil etmektedir.
Görselde "M" Megacorp, "S" Startupo şirketlerini, terminal nodlardaki numaralar ise ilgili sonucun Megacorp ve Startupo için arzulanabilirlik değerlerini temsil etmektedir.
Effectiviology

Ana hatlarıyla ele alındığında MegaCorp, reklam kampanyası yürütüp yürütmemeye yönelik kararını verirken bu senaryonun tüm olası sonuçlarına bakar ve ardından rakibinin en yüksek olasılıkla hangi hamleyi yapacağını belirlemeye çalışır:

  • MegaCorp kampanyayı yürütürse Startupo pazara girmemeyi seçecektir; zira bu senaryoda pazara girmek 4 numaralı sonuç yerine 2 numaralı sonucu getirir. Megacorp ise bu senaryoda 2 numaralı sonucuna ulaşmaktadır.
  • MegaCorp kampanyayı yürütmezse Startupo muhtemelen pazara girmeyi seçecektir; zira bu senaryo pazara girmemekten daha iyi bir sonuca yol açacaktır (1 numaralı sonuca karşı 3 numaralı sonuç). Bu durumda MegaCorp da 3 numaralı sonucuna ulaşacaktır.

Buna çerçevede MegaCorp'un Startupo'nun pazara girmesini engellemek için reklam kampanyasını yürütmesi gerektiği açıktır. Reklam kampanyası yürütüldüğünde Megacorp, Startupo'ya benzer şekilde 2 numaralı sonuca ulaşacaktır; reklam kampanyası yürütülmezse Megacorp 3, Startupo 1 numaralı sonuca ulaşacaktır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.

Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.

Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.

Bu örnekte önce senaryonun potansiyel sonuçları değerlendirilmiş, ardından Startupo'nun Megacorp'a karşı yapabileceği bütün karşı hamlelerin tespit edilmesi için sonuçlardan geçmişe doğru bir tümevarım incelemesi yürütülmüş ve böylelikle geleceğe bakıp geçmişi düşünme ilkesi uygulanarak Megacorp için en iyi eylem planı bulunmuştur.

Bu İlkeyi Uygularken Akılda Tutulması Gerekenler

Bu geriye doğru tümevarım yöntemi, aşağıdaki koşulları karşılayan bir oyunun optimal çözümünü bulmak için kullanılabilir:

  • Sıralılık: Oyun sıralı olmalıdır, yani oyuncular, oyuncuların eşzamanlı olarak hareket ettiği bir oyunun aksine belirli bir sırayla hareket etmelidir.
  • Sonluluk: Oyun sonlu olmalıdır, yani net bir bitiş noktası gereklidir.
  • Mükemmel bilgi: Oyuncular, oyunun olası hamleleri ve sonuçları ile her bir sonucun arzu edilebilirliği hakkında mükemmel bilgiye sahip olmalıdır.
  • Rasyonellik: Tüm oyuncular hamlelerini rasyonel bir şekilde belirlemeli, yani kendileri için en iyi sonuçları doğuracak hamleleri seçmelidir.

Gerçek dünyada işler elbette çok daha karışıktır ve özellikle mükemmel bilgiye nadiren erişebilmemiz ve insanların genellikle irrasyonel kararlar verme eğiliminde olması bu koşulların her durumda geçerli olmasını engellemektedir. Bunun üzerine oyunların, çok sayıda hamle yapma olasılığına ve birçok karmaşık amaca sahip olduğu ikiden fazla oyuncuyla oynanabildiği gerçeği de katılınca işler daha da karışık bir hal alır.

Bütün bu bilgiler bizi akılda tutmamızın son derece önemli olduğu bir kıssadan hisseye götürür: Bir oyun kapsamında seçebileceğiniz optimal bir stratejinin olması, bu stratejiyi her zaman bulabileceğiniz anlamına gelmeyebilir (satranç bunun iyi bir örneğidir). Bununla beraber göz önünde bulundurmanız gereken faktörler ve hususlar bu modele dahil edilebilir ve geriye dönük tümevarımcılık bu kapsamda yer alan, nasıl yaklaşırsanız yaklaşın, hiçbir şekilde basite indirgeyemediğiniz birçok senaryoda optimal stratejinin belirlenmesi için en iyi yol olmaya devam etmektedir.

Özet ve Sonuçlar

İleriye bakma ve geriye doğru akıl yürütme ilkesi, geriye doğru tümevarım kavramını temel almaktadır. Bu kavram da en uygun hareket tarzınızı belirlemek için bir sorunun sonucundan geriye doğru akıl yürütmeniz gerektiği fikridir.

Ana hatlarıyla bu, bir hamle yapmadan önce, sizin ve diğer oyuncuların yapabileceği olası hamleleri, bu hamlelerin yol açacağı olası sonuçlarla birlikte düşünmeniz gerektiği anlamına gelir. Ardından, farklı sonuçları her oyuncu için arzu edilebilirliklerine göre sıralayabilir ve bu sıralamayı temel alarak diğer oyuncuların hangi hamleleri yapacağını belirleyebilirsiniz.

Tüm Reklamları Kapat

Tüm bunları net bir şekilde ele alabilmek amacıyla her oyuncunun yapabileceği olası hamleleri ve bu hamlelerin yol açacağı sonuçları haritalayan bir oyun ağacı oluşturmalısınız. Geriye doğru tümevarımcı akıl yürütmelerinizde bu oyun ağacından faydalanabilirsiniz.

Bu stratejinin geçerliliği belirli koşullara bağlıdır. Bu koşullar arasında oyuncuların sırayla hamle yapması, "oyunun" belli bir sonu olması, tüm oyuncuların mükemmel bilgiye sahip olması ve oyuncuların rasyonel kararlar vermesi yer almaktadır.

Bu stratejiyi gerçek hayatta uygulamak zor olabilir; zira gerçek hayatta senaryolar genellikle daha karmaşıktır ve gereken koşulların tamamı sağlanamayabilir. Ancak geriye doğru tümevarım, gerçek hayat senaryolarını ele alan stratejilerin yine de en iyilerinden birisidir.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
Evrim Ağacı Akademi: Oyun Teorisi Yazı Dizisi

Bu yazı, Oyun Teorisi yazı dizisinin 11. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Oyun Teorisi - 1: Oyunlar ve Oyunların Modellenmesi" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
64
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 15
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 8
  • İnanılmaz 2
  • Umut Verici! 2
  • Muhteşem! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Korkutucu! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 15/07/2024 23:48:34 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/13504

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Ses Kaydı
Konuşma
Yakınsak Evrim
Depresyon
Bilim İnsanları
Sürüngen
Kuyruksuz Maymun
Google
Paleontoloji
Yaşamın Başlangıcı
Isı
Diş Gelişimi
Yüksek
Nüfus
Haber
Oksijen
Bilgi Felsefesi
İmmünoloji
Toprak
Şehir
Kök Hücre
Dinozorlar
Kuyruk
Türlerin Kökeni
Molekül
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
I. Shatz, et al. Stratejik Düşünmenin Bir Numaralı İlkesi: Geleceğe Bakın ama Geçmişe Yönelik Akıl Yürütün!. (8 Aralık 2022). Alındığı Tarih: 15 Temmuz 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/13504
Shatz, I., Karagözoğlu, M. (2022, December 08). Stratejik Düşünmenin Bir Numaralı İlkesi: Geleceğe Bakın ama Geçmişe Yönelik Akıl Yürütün!. Evrim Ağacı. Retrieved July 15, 2024. from https://evrimagaci.org/s/13504
I. Shatz, et al. “Stratejik Düşünmenin Bir Numaralı İlkesi: Geleceğe Bakın ama Geçmişe Yönelik Akıl Yürütün!.” Edited by Mert Karagözoğlu. Evrim Ağacı, 08 Dec. 2022, https://evrimagaci.org/s/13504.
Shatz, Itamar. Karagözoğlu, Mert. “Stratejik Düşünmenin Bir Numaralı İlkesi: Geleceğe Bakın ama Geçmişe Yönelik Akıl Yürütün!.” Edited by Mert Karagözoğlu. Evrim Ağacı, December 08, 2022. https://evrimagaci.org/s/13504.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close