Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Steroid Hormonların Hayvan Davranışları Üzerindeki Hızlı Etkileri

Steroid Hormonların Hayvan Davranışları Üzerindeki Hızlı Etkileri
12 dakika
3,624
  • Etoloji

Steroid hormonların, davranışları uzun dönemde etkiledikleri varsayılır. Son bulgular, steroidlerin stres tepkilerini ve sosyal davranışları süratle, dinamik bir şekilde düzenlediğini göstermekte.

Uzun vadeli manipülasyonlar, testosteron gibi steroid hormonların saldırganlık üzerindeki etkilerini belirlemek için yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir. Kısırlaştırma ve/veya hormon ekleme şeklinde uygulanan bu işlemler, steroid hormonların davranışa etkilerini belirlemekte oldukça etkili bir yaklaşımdır. Öğrenciler steroidlerin nasıl çalıştığını öğrenirken, steroid hormon alıcılarının nasıl transkripsiyon faktörleri gibi davrandığını, hücre çekirdeğindeki genlerin nasıl denetlediğini öğrenirler (Şekil 1). Bu saatlerce, hatta günlerce süren bir işlemdir ve bilim camiası bu mekanizmayı 1960’ların başında çekirdekteki steroid reseptörlerinin keşfi ile incelemeye başlamıştır (Pfaff & Levine 2008). Bu incelemeler nedeniyle, steroidlerin hızlı etkileri yıllar boyunca odak dışı kalmıştır. Hızlı mekanizmalar, steroid yoğunluğuna bağlı olarak, saniyeler ya da dakikalar içerisinde oluşabilir ve genellikle çekirdekteki reseptörlerden bağımsız olarak düşünülür (Şekil 1). Ancak steroidlerin davranışlar üzerindeki ani etkileri üzerine ilgi tekrar artmakta. (Vasudevan & Pfaff 2006). Yakın zamandaki keşifler, steroid hormonlarının, davranışları dakikalar içerisinde çeşitli yollarla etkilediğini göstermektedir ve bu yollara genomik olmayan mekanizmalar denir. Steroidlerin hızlı etkilerinin belirlenmesi için kısırlaştırma ve dışarıdan hormon eklenmesi gibi farklı deneyler içeren yaklaşımlar gerekmekte.

Tüm Reklamları Kapat

Genomik ve genomik olmayan steroid hormonların faaliyeti (2010 Nature Education)
Genomik ve genomik olmayan steroid hormonların faaliyeti (2010 Nature Education)

Genomik mekanizmalar, hormonların sitoplazmadaki reseptörlere bağlanmasıyla başlar. Hormon/alıcı bileşimi, mRNA’yı değiştirmek için hücre çekirdeğine ilerler. Bu sürecin davranışları etkilemesi saatler hatta günler alabilir. Genomik olmayan mekanizmalar ise genellikle hormonların hücre zarına tutunmasıyla gerçekleşir. Bu alıcılar daha sonra diğer hücre sinyal yollarını aktifleştirir ve bu da davranışta, saniyeler içinde, ani değişimlere neden olur.

Stres

Yüksek kare labirent, farelerin yeni çevreleri keşfetmeye olan doğal eğilimi ile açıktaki alanlardan kaçınma eğilimi arasındaki çatışmayı ölçer. (2010 Nature Education)
Yüksek kare labirent, farelerin yeni çevreleri keşfetmeye olan doğal eğilimi ile açıktaki alanlardan kaçınma eğilimi arasındaki çatışmayı ölçer. (2010 Nature Education)

Glukokortikoidler (kortizol ve kortikosteron) omurgalılarda, bilinmeyen ve zararlı uyarılar alındığında salgılanır. Glukokortikoidlerin işlevi, üreme gibi süreçlerden ayrı olarak, acil durumlar için saklanan enerjiyi harekete geçirmektir (Sapolsky ve arkadaşları, 2000). Örneğin, Amerika tavşanları (Lepus americanus), Kanada vaşaklarının (Lynx canadensis) daha az yavrusu olduğu, yani daha fazla yırtıcı olduğu dönemlerde, daha yüksek böbrek üstü hormon (kortikosteron) oranlarına sahiptir (Boonstra ve ark. 1998). Bu hormonlar devamlı olarak benzeri şartlara ve sağlık durumlarına sahip bireyler ve popülasyonlar arasında ölçülmektedir. Ancak güncel bulgular göstermektedir ki glukokortikoid ve uygunluk tahminleri arasındaki ilişki sadece popülasyonlar arası değil, aynı popülasyon içinde bile değişebilir (Bonier ve ark. 2009). Bunun sebebinin glukokortikoid seviyesindeki şiddetli yükselmelerin, kronik yükselmelerden farklı olarak, psikolojik ve davranışsal etkileri olabileceğinden dolayı olduğu düşünülmektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Frank Moore’un laboratuvarında yaptığı çalışmalarda, glukorkortikoidlerin içerden salınımı ya da dışarıdan alınması ile erkek sert derili semenderlerin (Taricha granulosa) saatlerce ya da günlerce süren bir kur davranışı olan dişiye tutunma hareketlerinde azalma gözlemlemiştir (Moore & Miller 1984). Daha da önemlisi bu davranışın engellenmesi, böbrek üstü hormon salınımından sekiz dakika sonra başlamaktadır (Orchinik ve ark. 1991). Hücre zarına bağlanan böbrek üstü hormon alıcıları, ki bunlar hücre çekirdeğine hareket etmezler, aynı zamanda semender beyninde de bulunmuştur. (Orchinik ve ark. 1991, 1992). Bu bulguların önemi, kur davranışlarının böbrek üstü hormon salınımı ile ani olarak azaltılarak düzenlenebileceğini göstermesidir. Çoğu çiftleşme ve kur hareketleri oldukça belirgindir ve bu da yırtıcı riskini arttırır (Cooper 1999). Bu durum avcılar tarafından tetiklenen stres tabanlı sistemlerin üreme aktivitelerini tehlike anında neden düşürdüğünü açıklamaktadır. Dişi koyunlarda, kortizol ani olarak hipofiz hassasiyetini değiştirir ve hipotalamus tarafından gonadotropin salgılatıcı hormon salgılanır (Breen & Karsch 2004). Bu durumun önemi, hipofiz bezinden salgılanan hormonların dişi üreme davranışlarını etkilemesidir (Blaustein 2010).

Fare güvende olduğu alandan açıkta olan alana ilerlerken, farenin daha dikkatli hareket ettiği (kollarını açtığı) gözlenmektedir. (2010 Nature Education)
Fare güvende olduğu alandan açıkta olan alana ilerlerken, farenin daha dikkatli hareket ettiği (kollarını açtığı) gözlenmektedir. (2010 Nature Education)

Çeşitli türler arasında yapılan çalışmalarda, strese karşı davranışlar değişiklik göstermektedir (Sih ve ark. 2004). Örneğin, saldırganlık ve kaçma gibi aktif tepkiler veya itaat etme, tetikte olma gibi daha pasif tepkiler görülebilir. Aktif tepkiler düşük glukokortikoidlerle ilişkilendirilirken, pasif tepkiler ise genellikle yüksek glukokortikoid salınımına bağlıdır (Koolhaas ve ark. 1999, Carere ve ark. 2003). Yüksek kare labirent başa çıkma tepkilerindeki hareket motiflerinin ve dikkatli yaklaşma pozisyonlarının gözlenmesini sağlar (Crawley 2007; Şekil 2). Bu labirent, farelerin yeni çevreleri keşfetmeye olan doğal eğilimi ile açıktaki alanlardan kaçınma arasındaki çatışmayı ölçer. Keşfe yönelik davranış gösteren fareler açık alanlarda daha fazla zaman geçirirken, keşif merakı düşük olan fareler kapalı alanlarda daha fazla zaman geçirir. Bir korelasyon araştırmasında, dikkatli davranan bireylerin daha yüksek böbrek üstü hormon salgıladığı gözlenmiştir. Bu duruma takiben, bireylere dışarıdan böbrek üstü hormon verilmesi iki dakika içerisinde dikkatli tutumlara neden olmuş ve bu davranış protein sentez inhibitörleri tarafından durdurulmamıştır (Mikics ve ark. 2005). Bu sonuç oldukça önemlidir, çünkü protein seviyesindeki değişimlerin davranışı etkilemesi için gen ifadesinde değişikliğe neden olması gerekmektedir. Böbrek üstü hormonların dikkatli, temkinli davranışlara ani etkisi, değiştirilmiş gen ifadesinden bağımsız meydana gelir. Buna bağlı olarak böbrek üstü hormon, beyin aktivitesini ve/veya nörotransmitter (sinir iletici) madde salınımını değiştirip, hücre zarındaki alıcılara bağlanması ile süreç sağlanmaktadır.

Kur Yapma

Dişi zebra ispinozlarının beyinlerindeki estradiol (östrojen hormon türevi) seviyesinin mikrodiyaliz ile ölçümleri. 30 dakikalık zaman dilimi içerisinde erkek zebra ispinozları dişiler ile aynı ortamda bulunduğunda estradiol seviyeleri öncesine kıyasla iki katına çıkar. 30 dakikanın sonunda dişiler ortamdan çıkarılır ve estradiol seviyesi aniden düşer. (Remage-Healy ve ark. 2008) (2010 Nature Education)
Dişi zebra ispinozlarının beyinlerindeki estradiol (östrojen hormon türevi) seviyesinin mikrodiyaliz ile ölçümleri. 30 dakikalık zaman dilimi içerisinde erkek zebra ispinozları dişiler ile aynı ortamda bulunduğunda estradiol seviyeleri öncesine kıyasla iki katına çıkar. 30 dakikanın sonunda dişiler ortamdan çıkarılır ve estradiol seviyesi aniden düşer. (Remage-Healy ve ark. 2008) (2010 Nature Education)

Kur davranışları, muhtemel eşler ile dinamik hareketler ve karmaşık davranış etkileşimleri içerir. Birçok çalışma testosteronun erkek kur davranışlarına önayak olduğunu belgelemiştir (Valenstein & Young 1955, Beach & Inman 1965). Ancak yakın zamandaki çalışmalar, kur davranışlarının steroid hormonlar tarafından ani olarak etkilendiği ortaya çıkarmıştır. Zebra ispinozları tek eş ile ürer ve erkekler dişilerin dikkatini çekmek için bir çeşit kuş şarkısı kullanır. Beyin tarafından kontrol edilen bu şarkıyla üremede, erkekler dişileri gördüğünde estradiol seviyelerinde ani bir artış görülür (Remage-Healey ve ark. 2008; Şekil 4). Estradiol bir östrojen türevidir. Başka bir çalışma ise estradiol hormonunun erkeklerde kur şarkısını kontrol ettiğini göstermektedir (Walters & Harding 1988) ve bu çalışmaya göre ani estradiol artışı, şarkı gibi kur davranışlarının sıklaşmasına neden olabilir. Estradiol hormonunun erkek bıldırcınlarda (Cornil ve ark. 2006) ve farelerde de (Cross & Roselli 1999) çiftleşme davranışlarını hızlıca arttırdığı gözlemlenmiştir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Zebra ispinozlarında, estradiol beyinde sentezlenir. Ancak eşeysel bezlerden salgılanan steroidler de davranışlarda ani değişmelere sebep olabilir. Erkek Japon balıkları (Carassius auratus), yumurtlayan dişilerle karşılaştığında plazma testosteronlarında ani bir artış görülür (Kobayashi ve ark. 1986). Testosterondaki bu artış oldukça önemli, çünkü testosteron miktarındaki artış erkeğin dişiye yaklaşma sıklığını artırır (Lord ve ark. 2009). Estradiol artışı da erkek davranışlarında benzer bir etkiye sahiptir. Bu gözlem oldukça önemli çünkü aromataz enzimi testosteronu estradiol hormonuna çevirir. Çalışmada ortaya çıkan bir diğer sonuç ise, aromataz inhibitörünün testosterondan estradiol hormonuna dönüşümünü engelleyerek testosteronun erkek üzerindeki olumlu etkiler göstermesini engellemesidir (Lord ve ark. 2009). Bahsi geçen iki sonuç göstermektedir ki testislerden salgılanan testosteron beyinde estradiol hormonuna dönüştürülür ve davranışı anında değiştirir. Androjenlerin vücutta dolaşması, erkek balon balıklarında da anlık olarak ses çıkarmayı arttırır (Remage – Healey & Bass 2006). Bu durum, erkeklerin dişi gördüğünde androjen salgılamasının, erkek kur hareketlerini artırmada ve bu sayede çiftleşme şansını artırmada önemli etkisi olduğunu gösterir.

Saldırganlık

Estradiol hormonunun saldırganlık üzerine etkisi günün uzunluğuna göre değişmektedir. Farelere dışarıdan estradiol verilmesi kış mevsimi gibi kısa günlerde on beş dakika içerisinde saldırganlığı arttırırken, yaz gibi uzun günlerde etki göstermemektedir. (2010 Nature Education)
Estradiol hormonunun saldırganlık üzerine etkisi günün uzunluğuna göre değişmektedir. Farelere dışarıdan estradiol verilmesi kış mevsimi gibi kısa günlerde on beş dakika içerisinde saldırganlığı arttırırken, yaz gibi uzun günlerde etki göstermemektedir. (2010 Nature Education)

Kur yapma ve üreme davranışlarını düzenleme dışında estradiol hormonunun saldırganlık üzerinde de önemli etkileri vardır. Saldırgan davranışlarda östrojene bağlı olan sistemler çevreye karşı oldukça hassastır. Birçok kemirgende, saldırganlık seviyesi gün uzunluğuna göre değişmektedir (Jasnow ve ark. 2002, Gutzler ve ark. 2009) ve bu durum mevsimsel sıcaklık farklarını, potansiyel besin miktarını tahmin etmelerini sağlar. Estradiol hormonunun saldırganlık üzerine etkisi özellikle gün uzunluğuna bağlıdır. Peromyscus cinsi farelerde, estradiol hormonu kısa kış günlerinde saldırganlığı arttırırken uzun yaz günlerinde saldırganlığı azaltır (Trainor ve ark. 2007). Bu değişikliğin nedeni beyindeki östrojen alıcısına sahip hücrelerin sayısı ile alakalı değildir. Aksine, estradiol hormonunun davranışa etkisi hormonların beyinde nasıl hareket ettiği ile açıklanmaktadır. Kısa günlerde estradiol hormonu on beş dakika içerisinde agresifliği arttırır (Trainor ve ark. 2007, 2008; Şekil 5). Bu durum ise gen ifadesinin saldırganlık düzeyini arttırmadan sorumlu olmadığını gösterir.

Serçeler üzerinde yapılan bir çalışmada, östrojen hormonunun kış mevsiminde erkeklerde saldırganlığı arttırdığı görülmüştür (Soma ve ark. 2000b) ve bu durum farelerdeki veriler ile örtüşmektedir. Ayrıca, estradiol sentezinin engellenmesi durumunda 24 saat içinde (Soma ve ark. 2000a) saldırganlık azalmaktadır ki bu süre oldukça kısadır. Kış mevsiminde, erkek serçelerin testosteron seviyeleri oldukça düşüktür. Ancak kış mevsiminde böbrek üstü bezleri oldukça fazla dehidroepiandrosteron (DHEA) hormonu üretir (Soma & Wingfield 2001) ve bu hormon androjen üretimini sağlar. Beyin DHEA hormonunu androjene çevirebilir ve bu işlem özellikle saldırganlık anlarında artar (Pradhan ve ark. 2010). DHEA miktarı kızıl sincaplarda kışın artar ve saldırganlık durumlarında DHEA miktarı kızıl hamsterlarda yüksektir (Scotti ve ark. 2009). Bu veri, DHEA hormonunun saldırganlığı düzenleme konusunda, farklı türler arasında oldukça önemli bir hormon olabileceğini ortaya koymaktadır. Beyindeki androjen sentezinin, yüksek testosteron seviyesinin doğurduğu metabolik sonuçlardan kaçınmak için, bölgesel hareketleri sağladığı hipotezi de bulunmaktadır.

Ötücü Serçe (2010 Nature Education)
Ötücü Serçe (2010 Nature Education)

Sonuç

Steroid hormonlar protein sentezi yolları aracılığıyla, etkili ve sürekli bir şekilde, değişen çevreye tepki olarak davranışı değiştirebilir. Ancak gördüğümüz gibi, bazı şartlar daha kısa süreli ve ani tepkiler gerektirebilir. Son çalışmalar steroid hormonların davranışları anında etkileyebileceğini, ancak bu etkilerin uzun dönemli gen ifadesindeki değişmelerden farklı yollar kullanarak gerçekleştiğini göstermiştir. Bu oldukça faydalı bir yöntem olabilir, çünkü testosteron gibi hormonlar zararlı yan etkileriyle de bilinmektedir. Örneğin, testosteronun uzun dönemli artışı harcanan enerjiyi arttırır (Marler ve ark. 1995) ve bağışıklık sistemini baskılayabilir (Mills ve ark. 2010). Ani ve gene bağlı olmayan değişmeler steroid hormonların, çevreye veya sosyal değişime göre, davranışı hızlıca değiştirmesini sağlar. Bu işleve uygun olarak, sert derili semenderlerin oldukça uzun süren ve onları avcılara karşı korumasız bırakan çiftleşme anında, bir avcı ile aniden karşılaşılırsa, kortikosteron aniden beyin aktivitesini değiştirir ve çiftleşme hareketlerini durdurur. Çalışmalar yapıldıkça, steroid hormonların hem kısa dönemde hem uzun dönemde davranışları değiştirmede oldukça önemli olduğu netleşmektedir.

Kaynak ve İleri Okuma:

  1. Bu yazı Nature sitesinden çevrilmiştir.
  2. Beach, F. A. & Inman, N. G. Effects of castration and androgen replacement on mating in male quail. Proceedings of the National Academy of Sciences USA 54, 1426–1431 (1965).
  3. Blaustein, J. D. "Feminine reproductive behavior and physiology in rodents: integration of hormonal, behavioral, and environmental influences." In Hormones Brain and Behavior, 2nd ed., eds. Donald W. Pfaff et al. (New York, NY: Academic Press): 67–107.
  4. Bonier, F. et al. Do baseline glucocorticoids predict fitness? Trends in Ecology and Evolution 24, 634–642 (2009).
  5. Boonstra, R., Hik, D. et al. The impact of predator-induced stress on the snowshore hare cycle. Ecological Monographs 68, 371–394 (1999).
  6. Boonstra, R. et al. Plasma DHEA leves in wild, territorial red squirrels: season variation and effects of ACTH. General and Comparative Endocrinology158, 61–67 (2008).
  7. Carere, C. et al. Fecal corticosteroids in a territorial bird selected for different personalities: daily rhythm and the response to social stress. Hormones and Behavior 43, 540–548 (2003).
  8. Cooper, W. E. Tradeoffs between courtship, fighting, and antipredatory behavior by a lizard, Eumece laticeps. Behavioral Ecology and Sociobiology 47, 54–59 (1999).
  9. Cornil, C. A. et al. Estradiol rapidly activates male sexual behavior and affects brain monoamine levels in the quail brain. Behavioural Brain Research 166, 110–123 (2006).
  10. Crawley, J. N. What's Wrong with my Mouse?: Behavioral Phenotyping of Transgenic and Knockout Mice, 2nd ed. Hoboken, NJ: Wiley, 2007.
  11. Cross, E. & Roselli, C. E. 17beta-estradiol rapidly facilitates chemoinvestigation and mounting in castrated male rats. American Journal of Physiology276, R1346–R1350 (1999).
  12. Gutzler, S. J. et al. Photoperiodic regulation of adrenal hormone secretion and aggression in female Syrian hamsters. Hormones and Behavior 56, 481–489 (2009).
  13. Jasnow, A. M. et al. Short days and exogenous melatonin increase aggression of male Syrian hamsters (Mesocricetus auratus). Hormones and Behavior42, 13–20 (2002).
  14. Breen, K. M. Karsch, F. J. Does cortisol inhibit pulsatile luteinizing hormone secretion at the hypothalamic or pituitary level? Endocrinology 145, 692–698 (2004).
  15. Kobayashi, M. et al. Gonadotropin surge during spawning in male goldfish. General and Comparative Endocrinology 62, 70–79 (1986).
  16. Koolhaas, J. M. et al. Coping styles in animals: current status in behavior and stress-physiology. Neuroscience and Biobehavioral Reviews 23, 925–935 (1999).
  17. Lord, L. D. et al. Rapid steroid influences on visually guided sexual behavior in male goldfish. Hormones and Behavior 56, 519–526 (2009).
  18. Marler, C. A. et al. Increased energy-expenditure due to increased territorial defense in male lizards after phenotypic manipulation. Behavioral Ecology and Sociobiology 37, 225–231 (1995).
  19. McEwen, B. S. & Wingfield, J. C. The concept of allostasis in biology and biomedicine. Hormones and Behavior 43, 2–15 (2003).
  20. Mikics, E. et al. Behavioral specificity of non-genomic glucocorticoid effects in rats: effects on risk assessment in the elevated plus-maze and the open-field. Hormones and Behavior 48, 152–162 (2005).
  21. Mills, S. C. et al. Fitness trade-offs mediated by immunosuppression in a small mammal. Evolution 64, 166–179 (2010).
  22. Moore, F. L. & Miller, L. J. Stress-induced inhibition of sexual behavior: corticosterone inhibits courtship behaviors of a male amphibian (Taricha granulosa). Hormones and Behavior 18, 400–410 (1984).
  23. Orchinik, M., Murray, T. F. et al. A corticosteroid receptor in neuronal membranes. Science 252: 1848-51 (1991).
  24. Orchinik, M., Murray, T. F. et al. Guanyl nucleotides modulate binding to steroid receptors in neuronal membranes. Proceedings of the National Acadamey of Sciences USA 89,3830-4 (1992).
  25. Pfaff, D. W. & Levine, J. E. Reconciling molecular neuroendocrine signals and the scientists who study them. Frontiers in Neuroendocrinology 29,167–168 (2008).
  26. Pradhan, D. S. et al. Aggressive interactions rapidly increase androgen synthesis in the brain during the non-breeding season. Hormones and Behavior57, 381–389 (2010).
  27. Remage-Healey, L. & Bass, A. H. From social behavior to neural circuitry: steroid hormones rapidly modulate advertisement calling via a vocal pattern generator. Hormones and Behavior 50, 432–441 (2006).
  28. Remage-Healey, L. et al. Forebrain steroid levels fluctuate rapidly during social interactions. Nature Neuroscience 11, 1327–1334 (2008).
  29. Sapolsky, R. M. et al. How do glucocorticoids influence stress responses? Integrating permissive, suppressive, stimulatory, and preparative actions. Endocrine Reviews 21, 55–89 (2000).
  30. Scotti, M. A. et al. Aggressive encounters differentially affect serum dehydroepiandrosterone and testosterone concentrations in male Siberian hamsters (Phodopus sungorus). Hormones and Behavior 56, 376–381 (2009).
  31. Sih, A. et al. Behavioral syndromes: an integrative overview. Quarterly Review of Biology. 79, 241–277 (2004).
  32. Soma, K. K. et al. Acute and chronic effects of an aromatase inhibitor on territorial aggression in breeding and nonbreeding male song sparrows. Journal of Comparative Physiology 186, 759–769 (2000a).
  33. Soma, K. K. et al. Oestrogen regulates male aggression in the non-breeding season. Proceedings of the Royal Society Londond Series B Biological Sciences 267, 1089–1096 (2000b).
  34. Soma, K. K. & Wingfield, J. C. Dehydroepiandrosterone in songbird plasma: seasonal regulation and relationship to territorial aggression. Hormones and Behavior 123, 144–155 (2001).
  35. Trainor, B. C. et al. Photoperiod reverses the effects of estrogens on male aggression via genomic and non-genomic pathways. Proceedings of the National Academy of Sciences USA 104, 9840–9845 (2007).
  36. Trainor, B. C. et al. Rapid effects of estradiol on male aggression depend on photoperiod in reproductively non-responsive mice Hormones and Behavior53, 192–199 (2008).
  37. Valenstein, E. S. & Young, W. C. An experimental factor influencing the effectiveness of testosterone proprionate in eliciting sexual behavior in male guinea pigs. Endocrinology 56, 173–185 (1955).
  38. Vasudevan, N. & Pfaff, D. W. Membrane initiated actions of estrogens in neuroendocrinology: emerging principles. Endocrine Reviews 28, 1–19 (2006).
  39. Walters, M. J. & Harding, C. F. The effects of an aromatization inhibitor on the reproductive behavior of male zebra finches. Hormones and Behavior 22, 207–218 (1988).
Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
2
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 06/02/2023 12:28:54 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5189

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Meyve
Sürüngen
Sinirbilim
Kanat
Veri Bilimi
Avcı
Doğa
Hızlı
Sinek
Biyocoğrafya
Radyo
Nüfus
Eşcinsellik
Anne
Besin
Sıcak
Habercilik
Beslenme Bilimi
Sahte
Neandertal
Hava
Türlerin Kökeni
Kalp
Psikiyatri
Öğrenme
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
M. Filizoğlu, et al. Steroid Hormonların Hayvan Davranışları Üzerindeki Hızlı Etkileri. (2 Ağustos 2017). Alındığı Tarih: 6 Şubat 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/5189
Filizoğlu, M., Öztürk, O. (2017, August 02). Steroid Hormonların Hayvan Davranışları Üzerindeki Hızlı Etkileri. Evrim Ağacı. Retrieved February 06, 2023. from https://evrimagaci.org/s/5189
M. Filizoğlu, et al. “Steroid Hormonların Hayvan Davranışları Üzerindeki Hızlı Etkileri.” Edited by Osman Öztürk. Evrim Ağacı, 02 Aug. 2017, https://evrimagaci.org/s/5189.
Filizoğlu, Mert. Öztürk, Osman. “Steroid Hormonların Hayvan Davranışları Üzerindeki Hızlı Etkileri.” Edited by Osman Öztürk. Evrim Ağacı, August 02, 2017. https://evrimagaci.org/s/5189.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Kural İhlali Seç
Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Kural İhlali Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.