Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Soyu Tükenmiş Kuşların Seslerini Dinleyin: Dijital Ses Arşivleri Soyu Tükenmiş Kuşları (Kısa Bir Süreliğine) Hayata Döndürebilir!

Geçmişte Duyulan Kuş Seslerini Tekrar Duyabilecek miyiz?

Soyu Tükenmiş Kuşların Seslerini Dinleyin: Dijital Ses Arşivleri Soyu Tükenmiş Kuşları (Kısa Bir Süreliğine) Hayata Döndürebilir! Wikipedia
Fildişi gagalı ağaçkakan
6 dakika
2,460
  • Ornitoloji
  • Soy Tükenmesi

İnsanlar soyu tükenmiş hayvanları düşündüklerinde, akıllarında taksidermi, iskeletler, 19. yüzyıl illüstrasyonları veya belki düşük çözünürlüklü siyah beyaz fotoğraflar canlanabilir. Çok yakın zamana kadar, bunlar kayıp varlıklarla karşılaşmanın tek yoluydu.

Buna rağmen teknolojik gelişmeler sayesinde, soyu tükenmiş türlerle yeni yollar aracılığıyla karşılaşmak mümkün. Bugünlerde birkaç tıklama ile internet üzerinden seslerini dinleyebiliriz.

Bu Reklamı Kapat

Eylül 2021'de ABD Balık ve Yaban Hayatı Servisi, 23 türün "nesli tükenmekte olan türler" listesinden çıkarılmasını önerdi; çünkü bu hayvanların artık soyunun tükenmişti. Bu grupta 11 kuş türünün yanı sıra çeşitli su canlıları, bir meyve yarasası ve bir Hawaii bitkisi vardı.[1]

Yüksek ihtimalle soyu tükenmiş olarak listelenen kuşlardan altısının sesi, onlar hala hayattayken kaydedilmişti: Bachman ötleğeni, Fildişi gagalı ağaçkakan ve dört yerli Hawaii ve Pasifik Adası türü: dizginlenmiş beyaz göz, Kaua'i 'o'o, büyük Kaua'i pamukçuğu (Kāma'o) ve siyah yüzlü bal sürüngeni (po'ouli). Kuş seslerini kaydedebilen teknoloji, yaklaşık bir asır önce geliştirildi, bu yüzden bulunan seslerin sahibi hayvanlar, şarkıları korunan ve şimdi soyu tükenmiş ilk türlerden bazıları olarak yer alıyor.

Bu Reklamı Kapat

Erkek bir Bachman ötleğeni (solda) ile dişi bir Bachman ötleğenin(sağda) 1907 yılında Harvard Üniversitesi zoolog Louis Agassiz tarafından çizimi.
Erkek bir Bachman ötleğeni (solda) ile dişi bir Bachman ötleğenin(sağda) 1907 yılında Harvard Üniversitesi zoolog Louis Agassiz tarafından çizimi.
The Conversation

O Kadar Sessiz Olmayan Bir Bahar

Ses kayıtlarına, 1 milyondan fazla ses kaydı tutan dev bir multimedya yaban hayatı arşivi olan Cornell Ornitoloji Laboratuvarı Macaulay Kütüphanesi adlı internet sitesinden ulaşılabiliyor. 2020 yılı itibariyle dünyadaki tüm kuş türlerinin %89'unun seslerinin yanı sıra fotoğraf ile videolarını da içerisinde bulunduruyor. 7 Temmuz 2022 itibariyle sitenin istatistikleri şöyle:

  • 40.516.792 fotoğraf, ses kaydı ve video,
  • 10.056 kuş türü,
  • 2.674 amfibi, balık ve diğer tür,
  • 80.129 katkı sağlayan,
  • (Arşivden faydalanarak yayınlanmış) 1.427 makale.

Site, hobisi olan kimseler, profesyonel ses kaydediciler ve bilim insanları tarafından yüklenen modern ses kayıtlarının yanı sıra 1929 yılına dek giden, dijitalleştirilmiş tarihi kayıtları içeriyor.[2]

Bilim insanları, bu kayıtları kuşların şarkılarının nasıl evrimleştiği ve hayvanların nasıl davrandığı gibi sorular üzerinde çalışmak için kullanıyorlar. Bu kayıtlara aynı zamanda halk da erişebiliyor. Macaulay Kütüphanesi müdürü Mike Webster, ses kayıtlarını "zaman kapsülleri" olarak düşündüğünü söyledi ve devamında:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Dünyadaki seslerin eskiden neye benzediğini duymamıza ve hâlen var olan seslerimizi gelecek için korumamıza izin veriyorlar.

Ona göre, kütüphanedeki tüm kayıtlar çok değerli. Kayıp türlerin çıkardığı sesler, Rembrandt veya Van Gogh gibi paha biçilmez sanat eserlerine benziyor. Adeta emsâli bulunmaz kayıtlar...

Ne yazık ki, bu yeni soyu tükenmiş hayvan seslerinin artması bekleniyor. Kuşlar mevcut ekolojik krizden ciddi şekilde etkilendi. Yalnızca Kanada ve ABD'de habitat kaybı, zehirli böcek ilaçları ve serbest dolaşan evcil kediler gibi tehditler, 1970 yılından bu yana kuş popülasyonu yaklaşık 3 milyar azalttı.[3], [4]

Rachel Carson'ın 1962 tarihli Sessiz Bahar kitabında, eğer insanlar Carson'ın bahsettiği şekilde pestisit kullanımı gibi yıkıcı davranışlarına devam ederse, ulusun kuş şarkısının olmadığı bir baharla yüzleşeceğini öne sürmesi, bir nesil Amerikan çevrecisine ilham verdi. Soyu tükenmiş kuşların ses kayıtları, neyin kaybolduğunu duymamıza izin vererek, bu öngörüye yeni bir güç katıyor.

Bu kayıtların değerini anlamak için iki türü dinleyelim: fildişi gagalı ağaçkakan ve Kaua'i 'ō'ō.

Fildişi Gagalı Ağaçkakan

Fildişi gagalı ağaçkakan veya kısaca fildişi gaga, çarpıcı görünümü ve son derece nadir olması nedeniyle "İlahi Kuş" veya "Kutsal Kâse Kuşu" olarak bilinen ikonik bir ağaçkakan türüdür. Güneydoğu ABD'de ve Küba'da bir alt türüyle mevcuttu, ancak 1800'lerden beri yok olduğu varsayılıyor. Azalışın ana sebeplerinin, Amerikan İç Savaşı'ndan sonra büyük ölçekli ormansızlaşma ve müze koleksiyoncuları tarafından yaygın olarak öldürülerek ortadan kaldırılması olduğu düşünülmektedir.[5]

Bu Reklamı Kapat

Bu tür, ABD Balık ve Yaban Hayatı Servisi'nin listesinde en tartışmalı olanıdır. Bazı insanlar, güneydoğu ABD ormanlarında fildişi gagalarının hala var olduğuna inanıyor. Türün son görüldüğü (ve bu gözlemin evrensel olarak kabul gördüğü) yıl 1944'tü; ama içerisinde 2000 yıllarındaki Cornell Ornitoloji Laboratuvarı'ndan bilim insanları da olmak üzere birçok kişi tarafından görüldüğü rapor edildi.[6]

1935 yılında Louisiana'da, bu kuşların kaybolmasından önce seslerini ve görüntülerini yakalamak için ülke çapında bir ses kaydı gezisine çıkan Cornell kuş bilimcileri tarafından fildişi gagalarının ses kayıtları da toplandı.[7] Yıllar boyunca, biri 1968 yılında ve bir kısmı da 2006 yılında olmak üzere, fildişi gagalarının başka birçok ses kaydı olduğu iddia edildi, ancak yalnızca 1935 yılında yapılan kayıtlar, kuşbilimciler ve kuş gözlemcileri arasında genel geçer olarak kabul gördü.[8]

Hâlâ fildişi gagayı arayanlar için 1935 kaydı, özellikle de internette ücretsiz olarak bulunabildiği için önemli bir araçtır. İnsanlar, bu kuşu aramaya çalışmadan önce, bu kaydı kullanarak kulaklarını eğitiyorlar ve bazıları bunu "playback" adı verilen bir teknik için kullanıyor. Playback tekniği çerçevesinde, hayatta kalan fildişi gagaların yanıt vereceği umuduyla eldeki ses kaydı potansiyel habitatlarda oynatılıyor. Ayrıca bilim insanları bu ses kaydını kullanarak, fildişi gagası olabileceğini düşünülen diğer modern ses kayıtlarını kıyaslayabilmektedir.[9]

Bir kuş gözlemcisi, kuş şarkılarını toplamak için bir parabolik ses mikrofonu kullanıyor.
Bir kuş gözlemcisi, kuş şarkılarını toplamak için bir parabolik ses mikrofonu kullanıyor.
The Conversation

Akıldan Çıkmayan, Tek Taraflı Bir Düet

Kaua'i 'ō'ō, (İngilizcede "kuh-wai-ee oh-oh" olarak, Türkçede "kuvayi-oğ-oğ" olarak telaffuz edilir), Hawaii adası Kaua'i'ye özgü küçük, koyu renkli bir kuştur ve karmaşık, flüt benzeri "oh-oh" şarkısıyla bilinir. ABD Balık ve Vahşi Yaşam Servisi listesindeki 11 Hawaii ve Pasifik Adası türünden biridir.

Bu Reklamı Kapat

Hawaii, şeker kamışı ve nakit mahsullerini ekmek için hassas ada habitatlarını mahveden Avrupalı ve Amerikalı sömürgeciler nedeniyle özellikle çevresel kayıptan harap olmuştur.[10] Egzotik yırtıcı hayvanların, sıtma taşıyan sivrisineklerin ve 1992 yılında gerçekleşen Iniki Kasırgası'nın da kuşların ölümünde payı vardır.[11]

Smithsonian Enstitüsü Laysan'ın Avifaunası’ndan Hollandalı J.G. Keulemans tarafından 1893 yılında yapılan Kauaʻi ʻōʻō kuşunun bir resmi.
Smithsonian Enstitüsü Laysan'ın Avifaunası’ndan Hollandalı J.G. Keulemans tarafından 1893 yılında yapılan Kauaʻi ʻōʻō kuşunun bir resmi.
The Conversation

Kuş bilimci Jim Jacobi, 1986 yılında erkek bir Kaua'i 'ō'ō kuşunun düetinin yarısının ünlü bir kaydını almayı başardı.[12] Elbette bunun gerçekten "son kuş" olup olmadığını bilmenin bir yolu yok; ancak kaydı, öyle değilmiş gibi dinlemek de çok zor.

Kaua'i 'ō'ō kuşunun şarkısının bir remiksi, arka plana eklenen ticari sömürü seslerini yansıtan bir yankıyla birlikte, Robert Davis tarafından 2009 yılında YouTube'a yüklendi. Kuşun ürkütücü çağrılarını, azalmasına sebep olan sömürünün gürültüsüyle yan yana getiren bu remiks, 1,5 milyondan fazla kez görüntülendi:

Hannah Hunter, doktorası sırasında, tarihi kuşların ses kayıtları hakkındaki araştırmasında, insanların sıklıkla bu türün şarkısıyla olan duygusal bağlarını gündeme getirdiklerini söylüyor. Bir bilim insanı ona, kaydı ağlamadan dinlemeyi oldukça zor bulduğunu söyledi. Bir başkası ise, derslerinde öğrencilerine kuş kaybının duygusal boyutlarını göstermek için ses kayıtlarını oynattığını anlatıyor.

Bu Reklamı Kapat

Maui adasında yalnızca küçük bozulmamış tropikal yağmur ormanlarında yaşayan kritik derecede nesli tükenmiş olan kiwikui (Maui papağan gagası) dahil olmak üzere birçok yerli kuş risk altında yaşıyor.
Maui adasında yalnızca küçük bozulmamış tropikal yağmur ormanlarında yaşayan kritik derecede nesli tükenmiş olan kiwikui (Maui papağan gagası) dahil olmak üzere birçok yerli kuş risk altında yaşıyor.
The Conversation

Dünya'yı Kurtarmanın Sesi

Ses kayıtları, hayvanların sesine ses katıyor. Sesler, onların eşsiz ruhlarını ve kişiliklerini sergilemelerine yardım ediyor. Bize bu varlıkların paha biçilmez olduğunu ve insanların onları korumakla yükümlü olduğumuzu hatırlatıyor.

Umarız soyu tükenmiş kuşların sesini dinlemek, insanların çoktan kaybolmuş olana üzüntü duymasına ve diğer türlerin şarkı söylemeye devam etmesi için çaba sarf etmesine yardımcı olur.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 4
  • Tebrikler! 4
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: The Conversation | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 10/08/2022 10:28:40 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/12082

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Vejetaryen
Yaşam
Ölüm
Beslenme
Hamilelik
Avrupa
Evrimsel Biyoloji
Enzim
Fotoğraf
Ortak Ata
Antik
Ara Tür
Amerika Birleşik Devletleri
Sosyal Mesafelendirme
Bebek
Cinsiyet Araştırmaları
Yörünge
Hareket
Sayı
Araştırmacılar
Yeni Koronavirüs
Obstetrik
Sıvı
Sars-Cov-2
Nükleik Asit
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.