Sosyal Medya, Gerçek Haberleri Öğrenmemizi Nasıl Zorlaştırıyor?

Okuyucular, Net Olarak Kategorilendirilmemiş ama Çok Farklı Türden İçeriklerin Bulunduğu Sosyal Medya Sitelerindeki Bilgilerin Kaynağını Daha Az Sorguluyor!

Sosyal Medya, Gerçek Haberleri Öğrenmemizi Nasıl Zorlaştırıyor? Pixabay
Yazar Jeff Grabmeier Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
1,505 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 1 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

New Media & Society dergisinde yayınlanan yeni bir çalışmanın sonucuna göre, eğlenceli memler ve kedi videoları bulduğunuz kaynaklardan aynı zamanda haber de okuyorsanız, ödediğiniz bir bedel var.

Çalışma, çeşitli haberler ile eğlence içeriklerinin bir arada bulunduğu sitelerde gezinen insanların, buldukları içeriklerin kaynaklarını kontrol etmeye daha az meyilli olduklarını gösterdi. Bu durum, insanların hicivli veya mizahi haberleri de gerçek sanabileceklerini gösteriyor.

Haberleri "dış politika" ve "eğlence" gibi keskin kategorilere ayıran sitelerdeki içerikleri görüntüleyen kişiler ise okudukları haberlerin kaynak ve güvenilebilirliğini değerlendirmede aynı sorunu yaşamadı.

Ohio State University'den Araştırma Görevlisi George Pearson'ın çalışmada belirttiği üzere bu bulgular, Twitter ve Facebook gibi sosyal medya sitelerinden haber okuyan kişilerin içerisinde bulunduğu tehlikeye dikkat çekiyor. Pearson şöyle ekliyor:

Reklamı Kapat

Sosyal medya siteleri bize çok çekici geliyor çünkü bunlar, ailenizden ve arkadaşlarınızdan bildirim alabileceğiniz, memlere ve kedi videolarına erişebileceğiniz, tüm medya içeriklerinin bir yerde toplandığı siteler. Ancak bu içerik çeşitliliği bizim sitedeki içeriklerin tümünü bir değerlendirmemize neden oluyor. Neyin eğlenceli neyin ciddi olduğunun değerlendirmesini yapmamız güçleşiyor.
Unsplash

Bu çalışma için Pearson, ''Link Me'' adında kurgusal bir sosyal medya sitesi yarattı. 370 katılımcı her birinde iki ya da dört paylaşım bulunan dört internet sitesini değerlendirdiler. Her bir paylaşım, bir başlık ile olayı ve paylaşımın kaynağıyla ilgili bilgileri özetleyen kısa bir paragraftan oluşuyordu.

Kaynaklar, isimleri ve tanımlarına göre düşük ya da yüksek güvenilirliğe sahip olacak şekilde tasarlandı. Kaynakların güvenilirlikleri önceden gerçekleştirilen bir çalışmada test edilmişti.

Örneğin, yüksek güvenilirliği olan kaynaklardan birinin adı "Washington Daily News" idi ve kaynak, "yüksek kalitesi ve tarafsız gazeteciliğiyle bilinen profesyonel basın kuruluşu" olarak tanımlandı. Düşük güvenilirliği olan kaynaklardan "Hot Moon" ise, "profesyonel olmayan yazarlar topluluğu" olarak tanımlandı. Tüm paylaşımlar gerçek haberlere ya da Reddit veya Tumblr'dan alınan sosyal medya paylaşımlarına dayanmaktaydı.

Katılımcılar siteyi inceledikten sonra çeşitli sorulara tabi tutuldular. Pearson'ın en çok ilgilendiği soru, katılımcıların güncel gelişmeleri içeren kategorideki haberlere mi yoksa eğlence gibi diğer kategorilerdeki haberlere mi daha çok dikkat ettiklerine yönelikti.

Bu, paylaşımların kaynaklarına dikkat ettiklerini ve nelerin haber olduğunu nelerin olmadığını anladıklarını gösterecekti.

Elde edilen sonuçlara göre, paylaşımların kategorilendirilmediği, yani ciddi haberlerin eğlence içerikleriyle bir arada sunulduğu sitelerde, katılımcıların içeriğin kaynağına daha az dikkat ettikleri görüldü.

Kaynağın güvenilebilir olduğunu temin edecek kaynak bilgilerini doğrulamaya daha az eğilim gösterdiler. Bu durum, insanların hicivli ya da mizahi içerikleri gerçek sanıp paylaşmalarının ardındaki neden olabilir.
Pixabay

Örneğin, 2018 yılında React365 adlı sitede, Meksika açıklarında meydana gelen ve otuz iki kişinin ölümüyle sonuçlanan bir yolcu gemisi kazasının haberi yayınladı. Haber Facebook'ta 350.000'den fazla etkileşim aldı. Snopes.com haberi hızla yalanladı. Site, React365'ın ana sayfasının, şaka sayfası olduğunu bariz şekilde gösterdiğini ve insanların bu siteye kurgu hikayeler yüklemekte serbest olduğunu belirtti.

Pearson, çoğu sosyal medya sitesinin içeriklerini aynı şekilde kaynağına bakmaksızın yayınladığını belirtti.

Facebook, New York Times veya herhangi bir blog arasında görsel açıdan hiçbir fark yok. Hepsi aynı yazı tipine, aynı renklere sahip.

Bu duruma karşı üretilebilecek bir çözüm, sosyal medya şirketlerinin içerikleri ayırt etmek için bazı araçlar geliştirmesi olabilir. Ancak bu gerçekleşene dek, okudukları haberin nereden geldiğine dikkat etmek okuyucuların sorumluluğunda. Pearson:

Şu an, bilgi platformlarının yapıları, özellikle sosyal medya platformlarınınkiler, pozitif medya okuryazarlığı davranışlarını azaltıyormuş gibi görünüyor.
Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 7
  • Muhteşem! 3
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Grrr... *@$# 2
  • Korkutucu! 2
  • Üzücü! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Ohio State News | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 04/08/2021 09:26:52 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8498

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Jinekoloji
Makine
Dişler
Tıp
Gözlem
Stres
Oksijen
Factchecking
Mutasyon
Hominidae
Evrimleşme
Canlılık Ve Cansızlık Arasındaki Farklar
Elementler
Ara Geçiş Türleri
Foton
Arı
Sağlık Personeli
Memeli
Dna
Kadın Sağlığı
Elektrokimya
Kozmik Mikrodalga Arkaplan Işıması (Cmb)
Çocuklar
Koaservat
Korku
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın