Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
4

Transpozonlar ile mutasyonlar arasındaki farklılıklar nedir?

Konu hakkında geniş bir bilgim olmadığından basit bir şekilde açıklayabilir misiniz?
252 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
1 Cevap
M. Ç.
Öğrenci

Mutasyon DNA veya RNA diziliminin değişmesi demektir. Öncelikle insanda meydana gelen her mutasyon insana zarar vermez veya insanda gözle görülür değişiklik yapmaz. Aslında mutsayonlar hücre bölünmesi sırasında sık şekilde görülür ve onarımı yapılır, hücre bölünmesi kontrol mekanizması hasar görürse mutasyon soruna yol açar. Kromatinin kromozom olarak paketlenmesi yani yapısına histon proteinlerin katılarak katlanması, az önce söylediğim gibi onarım mekanizmaları, DNAda bulunan kodlamayan diziler(intron) bunlar DNA mutasyonunu azaltıcı etkilere sahiptir. 

Mutasyon kansere sebep olabilir. Örneğin, p53 gibi tümör baskılayıcı gen mutasyona uğrarsa, proto onkogenler onkogenlere dönüşürse vb durumlarda mutsayonlar sonucu kanser oluşumu görülür. Mutsayonlar kromozomda anomalilere sebep olabilir bunun sonucunda tekrarlayan düşükler ve anormal bebek doğumları görülebilir. Yine mutsayonlar yanlış protein oluşumuna sebep olarak; orak hücreli anemi, deli dana hastalığı gibi prion proteine bağlı hastalıklara sebep olur.

Tüm Reklamları Kapat

Gelelim transpozonlara. Transpozonlar yer değiştiren DNA parçalarıdır. Transpozonlar, ökaryotlar, prokaryotlar, bakteriler, virüsler ve plazmitlerde bulunabilirler. Bu yer değişimi genel olarak 2 şekilde olur. Retrotranspozonlar, DNA dan RNA, ardından RNA dan tekrar DNA sentezi yaparak genomun farklı yerlerine giderler. DNA transpozonlar ise direk DNA dan kopar ve DNA nın, genomun farklı yerine giderler. Aynı zamanda transpozonlar yeni oluşan kromozomlara da geçebilirler. Transpozonlar gelişmiş ökaryot genomunun yaklaşık yarısını oluştururlar. Ancak transpozonların çoğunun farklı nedenlerden dolayı hareketi baskılanır, yer değiştirmezler. Aynı zamanda DNA RNA nın sentezini gerçekleştirirken, DNA parçacığı olan transpozonların transkripsiyon özelliği ( RNA sentezi) baskılanmıştır. Yani transpozonların çoğu protein üretemez. 

Transpozonlar da mutsayonlar gibi hastalıklara (hemofili) ve kansere sebep olabiliyor. Transpozonlar aynı zamanda embriyonal gelişim, beyin gelişimimiz vb. şeyler için vazgeçilmezler. 

Tüm Reklamları Kapat

Transpozonlar DNA transpozon ve retrotranspozon olarak 2 ye ayrılır diye söylemiştik. Retrotranspozonlar da LTR içerenler ve içermeyenler diye 2 ye ayrılır. LINE SINE dizileri de LTR içermeyen transpozonlara örnektir. Bunlar tekrarlayan dizilerden oluşur. Örneğin SINE dizilerindeki ALU tekrarları sadece primatlara özgüdür. SINE ve LINE dizi tekrarları evrimsel akrabalık testlerinde kullanılır, bireye özgüdür bu tekrarlar. Aynı zamanda babalık testinde de transpozonlardan olan SINE ve LINE dizilerine bakılır. 

Son olarak mutasyonda DNA kaybı, sentromeri içine alarak/almayarak DNA dizisinin ters dönüp yeniden eski yerine oturması vardır. Aynı zamanda delesyon ve insersiyon vardır. Transpozonlar delesyon ve insersiyon mantığına benzetilebilir. Mutasyon ve transpozonların ortak noktası şu şekilde söylenebilir;transpozonlar DNA içinde yer değiştirince mutasyon sebebi olabiliyorlar ama ikisi de kendi içinde farklı dünyalar. 

Umarım yardımcı olabilmişimdir :) 

118 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Yazar Yok. Bilimfili. (7 Temmuz 2019). Alındığı Tarih: 7 Temmuz 2019. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
Bu cevabın içeriği ve doğruluğu, Evrim Ağacı editörleri tarafından kontrol edilmiş ve onaylanmıştır.
0
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
  • Paylaş
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Çernobil'den Sonraki En Büyük Felaket Kapımızda!
Çernobil'den Sonraki En Büyük Felaket Kapımızda!
Kızıl Cin: Türkiye'ye Düşen Nadir Yıldırım!
Kızıl Cin: Türkiye'ye Düşen Nadir Yıldırım!
Plasebo: Sadece İnanarak Hastalıklardan Kurtulabilir miyiz?
Plasebo: Sadece İnanarak Hastalıklardan Kurtulabilir miyiz?
Özgür İrade: Aldığımız Kararlarda *Gerçekten* Özgür müyüz?
Özgür İrade: Aldığımız Kararlarda *Gerçekten* Özgür müyüz?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close