Yeni Soru Sor
Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Onur Yekedüz
Üye
11

Şansın bilimsel karşılığı var mıdır?

Olasılıkla aynı şeyidir ya da düşük olaylı olaylara mi şanslı diyoruz Bilim kurgu evreni olan flash evreninde şansın kuantum dolanikliligi ile ifade etmişti buna benzer bir yaklaşımla hareket edilebilir mi?
1,907 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
1 Cevap

Elbette var: Olasılık. "Şans" dediğimiz şey, bariz bir niyet veya sebep olmaksızın bir olayın gerçekleşmesi. "Tesadüf" de benzer: Gerçekleşme olasılığı düşük olan (veya düşük olarak algılanan) olayların bir arada gerçekleşmesi olayı. Ama bunların her ikisi de en nihayetinde olasılık matematiğinin bir parçası.

Olasılık, var olabilecek tüm senaryolar içerisinde, spesifik bir senaryonun gerçekleşmesine verdiğimiz bir değer. Zar, klasik bir örnek: Adil ve 6 yüzlü bir zarı attığınızda, 3 sayısının:

  • 1 kez gelme olasılığı 1/6 (%16.6).
  • 2 kez üst üste gelme olasılığı 1/36 (%2.8)
  • 3 kez üst üste gelme olasılığı 1/216 (%0.5)
  • 4 kez üst üste gelme olasılığı: 1/1296 (%0.08)
  • 5 kez üst üste gelme olasılığı: 1/7776 (%0.01)
  • 6 kez üst üste gelme olasılığı: 1/46656 (%0.002)

Duruma göre 2 kez üst üste gelmesine de "şans" denir, 4 kez üst üste gelmesine de. Mesela Dungeons & Dragons oynuyorsanız ve bir işten yırtmak için bir kez 2, bir kez 5 atmanız gerekiyorsa ve bunu atarsanız, aslında iki kez üst üste 3 atmanızdan hiçbir farkı olmamasına rağmen (ikisinin de olasılığı 1/36), sanki daha "şanslıymışsınız" gibi gelir. Ya da bir çift zarı tam 6-6 attığınızda hafif bir deprem olursa, buna "tesadüf" deriz; halbuki bu iki olayın bir arada yaşanmasının belli bir olasılığı vardır ve Dünya'da yeterince insan tavla oynadığı ve yeterince miktarda deprem olduğu sürece, bunların ara ara çakışması önünde hiçbir engel yoktur. Ayrıca 6-6'nın -atıyorum- 4-2'den daha anlamlı olduğu da en başından insan uydurmasıdır (objektif bir anlamı yoktur, 4-2 veya 5-1 ile 6-6'nın gelme ihtimali birebir aynıdır).

Tüm Reklamları Kapat

Uzun lafın kısası, bilimdeki terimler farklı biçimlerde kültürel terimlere dönüşebilirler. Bu, o kültürel terimlerin bilimde temeli olmadığı anlamına gelmez. Günümüzde mesela "Tesadüfle şansla bilim olmaz." falan diyenler, ne dediklerini bilmediklerini çok güzel gösteriyorlar; zira Evren'de var olan her şey, bilimde de var olmak zorundadır ve olasılıklar da bunun doğal parçalarından biridir. Bir diğer deyişle, bilimde ve etrafımızda olan bitende elbette "olasılıklar" vardır; dolayısıyla bunları "şans" veya "tesadüf" olarak isimlendirmemiz çok normaldir - bu, onların bilimselliğinden en ufak bir şey götürmez. Örneğin bu videoda, "olasılık-şans ilişkisi" ve "Ne kadar şans, abartılı düzeyde şanstır?" sorusu, gerçek bir olay üzerinden, gayet bilimsel bir şekilde analiz ediliyor (ne yazık ki İngilizce).

605 görüntülenme
Bu cevap, soru sahibi tarafından en iyi cevap seçilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
16
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close